Dinsdag 23/04/2019

Column

Naam? Geslacht? Leeftijd? Niemand vraagt aan het meisje hoe haar reis was. Of ze bang was

Julie Cafmeyer. Beeld Jitske Nap

Julie Cafmeyer is columnist bij De Morgen.

Vorige week zag ik de voorstelling Do You Feel Connected? van de regisseurs-choreografen Valentine Galeyn en Rien Bauwens. Ze werkten met jongeren uit de Okan-klassen van het Leuvense Albertuscollege. Okan staat voor OnthaalKlas voor Anderstalige Nieuwkomers tussen 12 en 18 jaar.

Een Congolees meisje komt op scène. Ze doet een re-enactment van haar eerste uren in België. Ze wordt verhoord alsof ze een alien is. De persoon die haar interviewt klinkt als een robot. Naam? Geslacht? Leeftijd? Niemand vraagt haar hoe haar reis was. Welke risico's ze heeft genomen. Of ze bang was.

Vanuit de luchthaven neemt ze de bus naar haar tante. Ze heeft geleerd dat ze moet opstaan voor oudere mensen en staat op voor een oude vrouw. Ze maakt plaats. Even later belt ze voor haar halte. Ze ziet dat de oude vrouw haar zakdoek neemt en de bel afkuist.

Een Afghaanse jongen doet verslag van zijn tocht naar België. Hij wandelde door Iran, Turkije, Bulgarije, Servië en Wit-Rusland. Wat gaat er in het hoofd om van een jongen die te voet en alleen deze landen heeft doorkruist? Toen hij aankwam vroeg iemand hem: "Hoe was je tocht?" Hij zei: "Mijn kleren zijn vuil."

Nu komt een kleine, magere jongen op. Hij zingt oosterse gezangen. Hij is zo tenger dat je bijna niet kan geloven dat deze krachtige gezangen uit zijn lijfje komen. Maar hij zingt en blijft zingen met een aanstekelijke kracht. Hij draagt een wereld in zich die ik nog niet ken. De regisseur Valentine vertelde me dat hij een uur voor de première had besloten wat zijn rol in de voorstelling zou zijn. Hij zei: "Vanavond zal ik zingen. En niemand kan me tegenhouden." Het is zo ongelooflijk mooi om naar deze jongeren te kijken, hoe ze tijdens de voorstelling een plaats krijgen, in hun waarde, in hun trots. Hier worden ze aangesproken op hun talent, worden ze aangemoedigd om hun verhaal te vertellen. Hier zijn ze geen nummer, vluchteling of karavaan. Ze zijn jongeren.

Valeria Luiselli heeft in haar geweldige boeken Vertel me het einde en Archief van verloren kinderen geschreven over de thematiek van kinderen die vluchten voor een beter leven. Hoe gaan wij om met deze kinderen? In het huidige klimaat worden zij nog te vaak bekeken als een 'crisis' of een 'probleem'. We weigeren te geloven dat we allemaal een historisch actieve deelnemer zijn aan de huidige situatie en vooral dat we allemaal verantwoordelijk zijn voor hun plaats, hun blik en hun toekomst op deze wereld.

Het ontroerde me dat ik tijdens de voorstelling naar deze jongeren kon kijken in een omgeving waarin zij verwelkomd werden. Waar er geluisterd werd naar hun verhaal, hun vernederingen, hun onzekerheden, maar ook naar hun dromen. Ze willen simpelweg zijn wie ze zijn op de plaats waar ze zijn aangekomen. Ze willen zingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.