Zondag 23/02/2020
Maarten Rabaey.Beeld rv

StandpuntMaarten Rabaey

Na emotionele brexit volgt ijskoude boedelscheiding

Maarten Rabaey is journalist van De Morgen.

En weg is het Verenigd Koninkrijk. Als een dief in de nacht vertrekken ze vrijdag laat uit de Europese Unie. De brexiteers gaan feesten met vuurwerk en vlaggen. Voor de rest van het VK én de Britten in Europa is de terugtrekking een ‘Dunkirk’-moment. Hoe je het ook draait of keert, hoe de EU door brexit voor het eerst in haar bestaan een lidstaat verliest is voor iedereen een tragische nederlaag.

Nu de scheiding vannacht een feit wordt, begint dit weekend het échte werk. Er moet een boedelverdeling worden overeengekomen en een werkbare ‘living apart together’-relatie uitgewerkt. Het zal goed zijn als de onderhandelaars die deze relatie gaan bespreken eerst een koude douche nemen. Dit worden geen fijne gesprekken. Beide kanten van het Kanaal wacht een aderlating.

De cijfers zijn wat ze zijn. De EU is ’s werelds grootste handelsblok. Het VK is ’s werelds vijfde economie. We zijn sinds januari 1973 onlosmakelijk in elkaar verstrengeld geraakt – politiek, financieel, economisch én sociaal.

Eén partij uit het VK, of beter: één fractie van de eurosceptische Conservatieven, besliste om het volk voor te houden dat het gunstig zal zijn om dit weefwerk te ontrafelen. Politiek hebben ze gewonnen door de kiezer in te pakken met slogans maar de financieel-economische en sociale scheiding nu praktisch uitwerken wordt een ander paar mouwen.

Handelsafspraken krijgen daarom in de komende transitieperiode, minstens de rest van dit jaar, terecht de prioriteit, omdat zowel in Europa als in het VK honderdduizenden banen op de tocht staan als ze mislukken. Verwacht de komende maanden vele lekken waarin we om de oren zullen worden geslagen met wederzijdse dreigingen van mogelijke importheffingen, fabriekssluitingen en een heuse visserij-oorlog.

Toch staan de Britten hier voor de moeilijkste keuze. Willen ze zorgeloos ‘just-in-time’-handel blijven drijven volgens de kwaliteitsvolle, EU-standaarden met sociaal beschermde werknemers? Of willen ze een wedloop naar de bodem inzetten, waarbij ze Amerikaanse, Chinese en Indiase conglomeraten loslaten op een – nog imaginair – ‘Singapore aan de Theems’ met working poor-fabrieken in noordelijk Engeland? 

Als de EU het slim speelt maakt ze gebruik van de ruggensteun van vier partners: de 3 miljoen EU-burgers in het VK; 1,2 miljoen Britten in de EU, en de regio’s Schotland en Noord-Ierland. Tot nu ondergewaardeerd in de gesprekken zijn dit elk enorme drukkingsgroepen die de EU eigenlijk niet wilden verlaten. 

Met hun verzameld economisch én academisch potentieel als inzet kunnen EU-burgers in het VK en Britse Europeanen blijven aandringen op nauwe relaties met het continent. Schotten en Noord-Ieren plannen op hun beurt referenda om het VK te verlaten. De prijs die ze gaan eisen om dat niet te doen zal een blijvende nauwe handelsrelatie met de EU zijn. 

Als premier Johnson tegen beter weten in niet naar zijn regio’s luistert zal hij niet alleen de geschiedenis ingaan als de premier die een nieuwe maritieme grens trok door het Kanaal maar ook als diegene die de Schotten liet gaan en eenzaam achterbleef als een Engelse keizer zonder kleren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234