Vrijdag 13/12/2019
Hugo Camps. Beeld Stephan Vanfleteren

Column

Na dertig jaar heeft de politiek het recht op sentiment verspeeld

Dissidentie mag ook. Onder die vlag vaart Hugo Camps elke donderdag.

De jaren 80 van de vorige eeuw waren geen vrolijke jaren. De Muur moest nog vallen en in eigen land kregen we maar liefst tien regeringen, waarvan negen geleid door Wilfried Martens en een als een soort tussenkabinet door Mark Eyskens. Het politieke gekwakkel werd toegedekt door volmachten die in Poupehan groen licht hadden gekregen van de christelijke vakbondstop. Naast de roofovervallen van de Bende van Nijvel werd het land ook opgeschrikt door het Heizeldrama en door de bijna wekelijkse veldslagen van flaminganten in de Voerstreek. De maatschappij bestond niet, er was alleen politiek. En economie, dat vooral. Er werd meer gezeurd over de begroting dan over de doden van de Bende van Nijvel. In politiekringen heerste nog de almacht van superflik Glenn Audenaert die later zou worden ontmaskerd als bendelid van zijn eigen portemonnee.

De internationale politiek was al even onstabiel aan de vooravond van de val van de Muur. De jaren 80 zijn het decennium van de conservatieve houwdegens Reagan, Thatcher en Kohl. De Chicago School van Milton Friedman was de nieuwe Bijbel van de economie. Het zijn de jaren van de grote blockbusters in de bioscopen en overal waar je stond of ging, hoorde je Queen, Simple Minds en Dire Straits.

VTM gaat de lucht in.

De fragmentarisering van de samenleving was begonnen.

Het politieke ideaal werd genadeloos ingeruild voor crisisbeheer en investeringen. Ook daarom kwamen de dodelijke raids van de Bende van Nijvel zo hard aan. De regering met volmachten had niet het minste revolutionaire elan en ging zelfs het tegensprekelijk debat uit de weg. Cijferfetisjisten. Terwijl de overvallen van de Bende juist wel een ideologische zelfkant hadden.

De CCC had de poorten geopend voor een angstklimaat, maar meer dan een steekvlam was het niet. De overvallen van de Bende van Nijvel waren van een andere orde, maar landelijke hysterie viel nog mee omdat het slagveld in een beperkt gebied werd gelokaliseerd. Het scheelde in de emotie.

Ook de ontwikkelingen van de laatste dagen blijven veelal emotioneel neutraal. Ik heb nog niemand van de slachtoffers zien wenen op televisie – de tranen zijn op. Dat kan niet anders na meer dan dertig jaar. De zogenaamde bekentenissen van de Reus worden op scepsis onthaald. Een vriend merkte op dat de Reus op groepsfoto’s almaar kleiner wordt. Is het nog wel een Reus?

Het tijdsgewricht van vandaag is vergelijkbaar met dat van de jaren 80. De primaire preoccupatie van regeringen is begroting en economie. En er zijn inmiddels de doden van Zaventem die delen in de gruwel van de Bende van Nijvel. In ons collectief geheugen ruilen we slachtoffers in omdat het leven anders ondraaglijk wordt. De Bende van Nijvel is vandaag eerder een politiek dan emotioneel probleem. De slachtoffers hebben onverminderd recht op herstel van de waardigheid van de rechtsstaat, maar in hun verdriet staan ze even alleen als dertig jaar geleden. De plots opgestoken belangstelling van de media doet daar niets aan af.

Iedereen hoopt op een finale ontmaskering van de Bende van Nijvel. Maar de regering past ingetogenheid. Als je dertig jaar de slachtoffers in de warenhuizen in de kou hebt laten staan, is er geen eer meer weggelegd voor de politiek. Minister Geens (CD&V), die van alles cabaret maakt, kan beter voor de camera’s wegblijven. Zijn monkellachje is geschikter voor barbecues op partijfeesten. Na dertig jaar heeft de politiek het recht op sentiment verspeeld. Overigens, laat de Reus inderdaad de Reus zijn, dan nog weten we niets over de opdrachtgevers uit hoge kringen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234