Dinsdag 21/05/2019

Opinie

Na de verkiezingen, de impasse

Ross Douthat. Beeld kos

Ross Douthat is columnist van The New York Times.

Eindelijk is het min of meer gegaan zoals wij hadden verwacht. Met ‘wij’ bedoel ik de behoedzame politieke commentatoren die het hoofd koel en de peilingen in de gaten hielden. De Democraten doen het heel goed in het Huis van Afgevaardigden. Enkele staten in het Middenwesten keren zich af van Trump. De kiezers in de conservatieve staten blijven de Republikeinen trouw. De mobilisatiestrategie van de Democraten is in Florida en Georgia net niet gelukt. President Trump heeft een tik op de vingers gekregen, maar niet de afstraffing die het einde van zijn presidentschap had kunnen betekenen. Na twee jaar chaos en hysterie zitten we weer in een impasse.

Met hun overwinning in de Senaat en enkele verrassende successen in gouverneursverkiezingen, hebben de Republikeinen genoeg troostprijzen gekregen om niet wakker te liggen van de uitslag. Trumps critici in het rechtse kamp zullen zelfs heel goed slapen: het Huis van Afgevaardigden zal de moreel problematische president in toom houden terwijl de Senaat conservatieve rechters kan blijven benoemen.

Deze verkiezingen bevestigen echter dat het tijdperk van Make America Great Again in de rechtse politiek in essentie defensief is. De Republikeinen kunnen de progressieve ambities tijdelijk blijven dwarsbomen, maar zijn er niet in geslaagd de politieke vruchten van de huidige economische expansie te plukken en een echte populaire meerderheid op te bouwen. In plaats daarvan blijven ze in de voorsteden kiezers verliezen en doen ze het zelfs minder goed in het Middenwesten.

Na de overwinning van Trump hadden de Republikeinen de evidente strategie moeten kiezen: hun succes bij de werkende klasse consolideren met een dosis economisch populisme en de voorsteden aan hun kant houden door Trumps excessen in te perken. In plaats daarvan liet de president de Republikeinen in het Congres het beleid bepalen en mocht hij in ruil op andere manieren zichzelf zijn. Het resultaat – een Democratische meerderheid in het Congres – is dus precies wat de president en Paul Ryan, de Republikeinse voorzitter van het Huis, verdienen.

De conservatieven zijn bereid om met dat resultaat te leven, zolang ze de Senaat maar behouden. Ze hebben geen bestuursagenda, alleen maar een verlangen om niet door links te worden geregeerd. Ze zullen nu nog twee jaar en misschien langer hun zin krijgen, maar bij gebrek aan een agenda zullen ze geen echt beleid kunnen voeren.

Geduld uitoefenen

En de Democraten? Zij hebben sommige van hun problemen uit de tijd van Obama opgelost – op de eerste plaats dat van de opkomst in de tussentijdse verkiezingen – maar kunnen hun voorsprong in het globale stemmentotaal niet verzilveren met winst in de Senaat. En hoewel de progressieven het bestaan van die Senaat steeds onrechtvaardiger vinden, moeten ze er nog altijd een meerderheid in veroveren.

De progressieve vleugel van de partij beweert dat je met een sterke mobilisatie van de kiezers en dankzij de veranderende demografie niet verplicht gematigde kandidaten moet nomineren. Die gedurfde aanspraak is in verscheidene staten duidelijk gelogenstraft. Joe Manchin heeft getoond dat het oude model – een populist die bij de partijloze kiezers in de smaak valt – nog altijd werkt. Maar niet overal, en niet goed genoeg om de Democratische basis warm te maken voor Senaatskandidaten die tegen abortus zijn, de immigratie willen beperken of bereid zijn om conservatieve rechters te benoemen.

Nee, de Democraten willen wel zetels in conservatieve staten winnen, maar dan alleen met de aanpak die hen in Texas heeft doen verliezen: met charisma en mobilisatie in plaats van ideologische compromissen. En dus zullen ze geduld moeten uitoefenen tot de demografie of een recessie hen die kans geeft.

In afwachting hebben we nu twee partijen die elk op hun manier genoegen nemen met hun onvermogen om een voldoende grote kiezerscoalitie achter zich te krijgen. En een land dat een regerende meerderheid nodig heeft, maar zich weer zal moeten schikken in een impasse.

© The New York Times

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.