Maandag 14/10/2019
Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen. Beeld rv

Standpunt Bart Eeckhout

N-VA lijkt zich de 18 procent stemmen voor Vlaams Belang eenvoudigweg toe te eigenen

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Als hedendaagse orakeluitleggers pogen politici en opiniemakers het signaal te duiden dat de kiezer gaf met de wederopstanding van Vlaams Belang. Nochtans is de analyse verrassend eenvoudig te maken. Het lukt zelfs in één korte zin. Komt ie: de kiezer heeft afgelopen zondag het regeringsbeleid bijzonder zwaar afgestraft.

De cijfers bevestigen die poepsimpele vaststelling. Op verkiezingszondag verloor de centrumrechtse meerderheid 22 zetels op 85. Het is een spreekwoordelijke eeuwigheid geleden dat een coalitie zo’n draai om de oren kreeg. Ter vergelijking: de regering-Di Rupo won in 2014 een zeteltje.

Toegegeven: over waarom de ‘Zweedse’ partijen zo zwaar verloren, is het nog speculeren. Er is geen gebrek aan verklaringen. Ze kunnen afgestraft zijn vanwege het verschil in woord en daad in het migratiebeleid. Ze kunnen ook afgestraft zijn vanwege het irritante, onophoudelijke interne regeringsgevecht. En ze kunnen afgestraft zijn vanwege de onverantwoordelijke nonchalance waarmee belangrijke hervormingen, zoals in de pensioenen, werden afgekondigd zonder enig zicht op begin of einde. En heel waarschijnlijk zijn ze afgestraft vanwege een combinatie van al die redenen.

Blokkeren en splitsen

In ieder geval zou die analyse, die gewoon uit de zetelverdeling af te lezen valt, tot enige bescheidenheid mogen nopen bij alle voormalige meerderheidspartijen.

Dat is niet wat we vandaag zien. Met name N-VA lijkt zich, als grootste partij, de 18 procent stemmen voor VB eenvoudigweg toe te eigenen. De kiezer zou massaal voor een rechts (economisch) beleid gestemd hebben, heet het. Zou het? Hebben de (centrum)rechtse partijen daarom zo historisch zwaar verloren? En ook: de kiezer zou massaal Vlaams-nationalistisch gekozen hebben. Tja, wie weet. Er is in de hele campagne geen woord over een splitsing van het land gezegd. Begrijpelijk, want de plannen daartoe rammelen harder dan een melkkar op een kasseiweg.

Natuurlijk is het strategisch begrijpelijk waarom N-VA de VB-zetels inlijft. Onverwacht krijgt Bart De Wever de kans om het einddoel van zijn partij dichterbij te brengen: België blokkeren en ultiem splitsen.

Reële problemen

Uiteraard heeft Bart De Wever het recht om dat doel na te streven. Maar het plaatst hem wel voor een splijtend dilemma. Wil hij, hand in hand met radicaal-rechts, het land gijzelen voor een plan dat door geen enkele meerderheid gesteund wordt, gewoon omdat het kan? Of wil hij, als de voorzitter van de bestuurspartij die zelfs een kandidaat-premier heeft/had, een meerderheid zoeken in het parlement om te doen wat de kiezer echt gevraagd heeft: stoppen met saboteren en oplossingen bieden voor reële problemen.

De huidige stand van de politiek wordt weleens samengevat als het dilemma tussen het confederalisme of een regering met Vlaamse minderheid. Dat klopt niet. Het dilemma zit bij N-VA. Blokkeren of besturen: wat zal het zijn?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234