Maandag 21/10/2019

Standpunt

N-VA is de hond geworden die wordt aangedreven door zijn staart: het Vlaams Belang

Bart Eeckhout. Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Tien jaar geleden tergde de opkomende N-VA haar kartelpartner CD&V met forse communautaire stellingnames – met het einde van dat kartel tot gevolg. Toen werd weleens het beeld gebruikt van een staart die een hond laat kwispelen, in plaats van omgekeerd.

Vandaag zien we opnieuw hoe een kleinere speler de grotere zijn wil oplegt. Alleen is de N-VA nu de hond geworden die wordt aangedreven door zijn staart: het Vlaams Belang.

Die analyse is niet nieuw, maar kwam nog niet eerder zo helder in beeld als bij de 
merkwaardige campagne die N-VA gelanceerd heeft tegen het migratiepact. Dat gebeurde juist op het moment dat de federale regering voor haar overleven vecht, waarmee het lot van die regering de facto bezegeld is.

Leugens en onwaarheden

Dat de campagne, onder druk, weer is ingetrokken, doet niet zo veel ter zake. Ze is eerst volop verdedigd en verspreid door de partijwoordvoerders. Dat toont aan dat een belangrijk deel van de partijtop bereid is met leugens en onwaarheden de politieke strijd aan te gaan. En het toont aan dat ze dat desnoods wil doen met stigmatiserende, angstaanjagende, xenofobe toonzetting. Net zoals het VB dat zou doen, zoals Filip Dewinter terecht opmerkt.

Dat is een even belangrijke als pijnlijke vaststelling. Ze is belangrijk omdat die evolutie illustreert hoezeer het dominante politieke discours almaar verder naar rechts opschuift.

De vaststelling is ook pijnlijk voor de klassieke kern van de N-VA, die voor een respectvol, standvastig maar democratisch nationalisme staat. Ze is pijnlijk voor partijvoorzitter Bart De Wever, die van het verslaan van het VB een persoonlijk engagement had gemaakt. Nu blijkt hij zich, samen met zijn partijtop, bij de eerste electorale tegenslag al meteen in halve paniek te verliezen in een platte imitatie van extreemrechts.

De vaststelling is pijnlijk, ten slotte, voor premier Charles Michel (MR). Alsnog moet hij de prijs betalen voor zijn gok om met de N-VA in zee te gaan voor een centrumrechts avontuur. Zoals in de fabel de schildpad die de schorpioen een rivier wil helpen oversteken uiteindelijk toch gestoken wordt voor de oever bereikt is.

Zeker, voor een harde antimigrantencampagne zoals N-VA ze blijkbaar bereid is te voeren, is er in Vlaanderen net als elders in Europa een relatief groot kiezerspotentieel. Het plafond, zo weten we uit vorige ‘zwarte zondagen’, ligt ergens tussen de 25 en de 30 procent. Dat is veel, en die stem mag vertolkt worden in het parlement. Maar het is vooralsnog geen meerderheid.

Zware gok

Door die mogelijke kiezers het hof te maken, waagt de N-VA een zware gok. Is de partij zeker dat ze niet de fout maakt die haar op 14 oktober al veel stemmen kostte: het bed spreiden van het VB?

Ook elders kunnen kiezers weglekken. Of is de partij zeker dat al haar kiezers die een rechts-liberaal, ondernemingslustig bestuur wensen mee zullen zwenken naar dit type rechts? Vinden zij het leuk dat vele belangrijke sociaal-economische hervormingen zomaar te grabbel gegooid worden voor een niet-bindend internationaal pact? Ook voor deze kiezers zijn er alternatieven, zoals het eveneens heroplevende Open Vld bewijst.

De gok is nog riskanter, als je de blik wat wijder maakt. Wat als de N-VA de volgende, al dan niet vervroegde, verkiezingen níét wint? Welke partner zal ze dan nog vinden om een regering te vormen, na deze? Wat zal de partij dan voor haar kiezers verwezenlijkt hebben? Nul komma nul op communautair vlak. Veel te weinig op budgettair vlak. Veel minder dan had gekund op economisch vlak.

Maar wel een straffe campagne gevoerd!

Wat een afgang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234