Donderdag 21/11/2019

Opinie

Mooie tijden voor de Dagobert Ducks van deze wereld

Bill Gates mag zich opnieuw de rijkste mens op aarde noemen. Zijn vermogen was in 2015 goed voor 79,2 miljard dollar. Beeld afp

Bert Wagendorp is columnist bij de Volkskrant. Dit stuk verscheen eerder in die krant.

Het zijn mooie tijden voor de allerrijksten. Volgens een rapport van de internationale ontwikkelingsorganisatie Oxfam was het vermogen van de rijkste 62 mensen ter wereld in 2015 even groot als dat van de armste helft van de wereldbevolking, 3,6 miljard personen. Vijf jaar geleden moest je nog de vermogens van de 388 rijksten van de Forbes-miljardairslijst bij elkaar optellen om de miljarden armoedzaaiers te passeren.

Op nummer 1 van die lijst staat zoals gebruikelijk Bill Gates van Microsoft (79,2 miljard dollar), op nummer 62 de Franse vliegtuigbouwer Dassault (15,3 miljard). Onder de 62 rijksten bevinden zich geen Nederlanders of Belgen; de dochter van bierbrouwer Freddy Heineken staat met haar 11,6 miljard dollar op een bedroevende 107de plaats. Albert Frère is met 4,9 miljard eerste Belg op 318, Marc Coucke rijdt met zijn schamele 1,3 miljard achteraan in het miljardairspeloton (met rugnummer 1.415).

Bert Wagendorp Beeld rv

Onze superrijken presteren bepaald matig en hebben het contact met de wereldtop verloren. Ze doen iets fout, wellicht betalen ze te veel belasting. Samen bezitten de 62 buitenlandse Dagobert Ducks 1.760 miljard dollar, een groei van 500 miljard (44 procent) ten opzichte van 2010. Omdat de armste helft in die tijd 1.000 miljard inleverde (41 procent), wist de club van 62 de verzamelde sloebers eindelijk in te halen. Zij zullen snel op grote achterstand worden gezet.

The Guardian publiceerde een grafiek waaruit bleek dat, als de trend doorzet, in 2022 een club van vijf superrijken de armste helft van de wereldbevolking haar hakken laat zien. Daarna is het wachten op de superinvesteerder, Silicon Valley-tycoon, supermarkteigenaar, modeketenkoning of corrupte toptennisser die het solo lukt de miljarden armen te tonen wat goed vermogensbeheer vermag.

Van de 1.826 miljardairs die Forbes in 2015 telde, zijn er volgens het blad maar liefst 1.191 selfmade: met niks begonnen. From rags to riches, het bestaat nog. Een opwekkende en troostrijke gedachte voor elke platzakke loser. Volgens Forbes is de kloof tussen de allerrijksten en armsten trouwens niet de enige. Ook tussen de miljardairs onderling tekent zich een dramatische verwijdering af: de rijkste 25 procent bezit twee derde van de gezamenlijke 7.050 miljard dollar.

Er werd het afgelopen jaar nog een mijlpaal bereikt in de mondiale welvaartsverdeling, als we tenminste de bank Crédit Suisse mogen geloven. Die rekende uit dat in 2015 - voor het eerst sinds de metingen begonnen - de rijkste 1 procent van de wereldbevolking méér vermogen bezat dan de overige 99 procent. Er werd verwacht dat het pas dit jaar zover zou zijn, maar de duivel schijt nog sneller en nog meer op de grote hoop dan werd aangenomen.

Het rapport van Oxfam heet An economy for the 1 percent. Want daar begint het wel steeds meer op te lijken. Oxfam publiceert zijn rapporten niet voor niets altijd voor het begin van het World Economic Forum in Davos, waar de machers van de wereld vanaf vandaag vier dagen met elkaar confereren. Misschien, hopen ze bij Oxfam, zien de leiders uit de politieke, zakelijke en financiële wereld in dat zich een scenario voltrekt dat tot rampen leidt - en besluiten ze er iets aan te gaan doen. Het gaat in Davos ook over terrorisme en migrantenstromen. Je hoeft niet hoogbegaafd te zijn om het verband te zien tussen de immense en groeiende ongelijkheid in de wereld, vluchtelingen, terreur en andere ellende.

Maar met de rijkdom concentreert zich ook de macht. Regeringen, zegt Oxfam, moeten iets doen tegen de belastingontwijking via tax havens zoals Nederland - een van de belangrijkste oorzaken van de absurde groei en concentratie van privévermogens en de verarming van overheden. Het is alleen de vraag of staten daar nog wel iets tegen wíllen doen - en als ze het al willen, of ze het nog kunnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234