Woensdag 29/01/2020
Beeld rv

Column

Mogelijkheden voor witte mannen

Julie Cafmeyer is columniste.

In een interview in de bijlage ‘Zeno’ van deze krant geeft Arnon Grunberg commentaar op het label ‘witte mannen’. Hij vindt het een beperkte term: “Want weten we eigenlijk wel wat een ‘witte man’ denkt? Zo scheer je toch iedereen over dezelfde kam?”

Nu begrijp ik dat de term ‘witte man’ bedreigend kan zijn. De witte man krijgt het gevoel dat hij in de loop van de geschiedenis genoeg macht en privileges heeft verworven. Het is tijd om een stap opzij te doen. De witte man is te veel.

Natuurlijk is dat niet waar. De term ‘witte man’ slaat niet op een individu, maar op een structuur. De structuur dat witte mannen lange tijd de enigen waren die besloten hoe onze wereld eruit moest zien. Die structuur moet veranderen.

In zijn roman Leerjaren in Topeka bewijst de Amerikaanse schrijver Ben Lerner dat je als witte man niet per se beteuterd hoeft te kijken als de term ‘witte man’ nog eens valt. Hij doet een poging om ons een inkijk te geven in de gedachten van een witte man. Wat een verademing. Het besef dat witte mannen deel kunnen worden van het gesprek door hun perspectief te beschrijven.

Lerner schrijft over toxic masculinity, over witte jongens die zich door hun privileges vervelen in de Amerikaanse voorsteden en er dan maar voor kiezen elkaar half bewusteloos te slaan tijdens het uitgaan. Zo hebben ze iets te doen in het weekend.

Het hoofdpersonage, Adam, droomt ervan dichter te worden, maar is bang om als mietje versleten te worden. Hij waagt zich dan maar aan de kunst van het debatteren. Tijdens de wedstrijden debating merkt Adam hoe de agressie van vechtpartijen verschuift naar agressie in de taal. Het debat wordt ‘verbale vechtsport’, waarin het niet zozeer uitmaakt wat je zegt, maar hoe snel. Jongeren wordt niet geleerd de juiste argumenten naar voren te schuiven. Nee, ze leren te manipuleren. Ze moeten winnen. Een beleidsdebat wordt een schreeuwpartij. En zo schreeuwen witte mannen hun groot gelijk uit. Zijn coach geeft hem tips als: “Onderbreek je intellectuele welsprekendheid af en toe en strooi eens met platitudes die van kleinstedelijk fatsoen getuigen.”

Zijn moeder Jane, die hem net een kalmeringspil heeft gegeven zodat hij de wedstrijd debatteren kan overleven, maakt zich zorgen over haar zoon: hoe zal hij evolueren? Hoe zal zijn spraakvermogen zich ontwikkelen in dit klimaat? Wat is de toekomst van zijn taal?

In een tijd waarin iemand als Trump de ruimte krijgt om zijn frustratie om te zetten in haat, woede en zelfs oorlog lijkt het mij belangrijk om te onderzoeken waar die toxic masculinity vandaan komt. Hoe kunnen mannen die slachtoffer worden van dit gif bevrijd worden? Kortom: witte mannen kunnen een bondgenoot worden in het debat rondom witte mannen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234