Zondag 31/05/2020

InterviewWellesnietes

Moeten Belgische ziekenhuizen ook buitenlandse patiënten opnemen?

Frank Vermassen (l) en Geert Meyfroidt.Beeld rv/switn

Myrte De Decker laat een voor- en tegenstander in duel gaan over een hot issue. Deze week: Duitsland nam Italiaanse corona­patiënten over om de overbelaste ziekenhuizen daar te ontzien. Moeten de Belgische ziekenhuizen volgen?  

Frank Vermassen: ‘Schande dat België geen buitenlandse patiënten opvangt’

“Het siert ons land niet dat we onze overvloed aan bedden willen beschermen”, zegt hoofdarts Frank Vermassen (UZ Gent). ”Dit is hét moment om te tonen dat we Europees kunnen samenwerken.”

“In het Universitair Ziekenhuis van Gent doen we al jaren de derdelijnszorg voor bijvoorbeeld Nederlandse patiënten uit Zeeuws-Vlaanderen. Zij komen hier voor consultaties en operaties. Ze nemen deel aan klinische onderzoeken of genieten van nieuwe technologieën. Ik vind het laf dat we hen nu in de steek zouden moeten laten.

“De federale overheid heeft een richtlijn uitgevaardigd waarin het signaal wordt gegeven dat we coronapatiënten hier niet moeten hebben. Het is in de eerste plaats dus een politieke beslissing, waar ziekenhuizen in principe niet van mogen afwijken. Ik vind het onaanvaardbaar dat buitenlandse coronapatiënten niet welkom zouden zijn in België. Deze ‘eigen volk eerst’-mentaliteit is in dezen een schande.

“Als onze maatregelen effectief blijken, zouden we volgende week de piek van zieken door het coronavirus bereikt moeten hebben. Uiteraard moet je eerst de capaciteit hebben om de eigen bevolking te behandelen. Die is er in België. We zitten in de Europese top vijf van aantal bedden op de afdelingen intensieve zorg. Over heel het land verspreid zijn het er ongeveer 1.900 en die liggen nog lang niet vol.

“We zijn ongeveer het best gewapende land om deze crisis het hoofd te bieden. Het siert ons niet dat we onze overvloed aan bedden willen beschermen, waardoor de genezingskans van buitenlandse patiënten vermindert. Dit is nochtans het moment om te tonen dat we Europees kunnen samenwerken.

“Het is absurd en schandalig. Ik heb er geen andere woorden voor. Hoe kunnen we verdedigen dat patiënten uit pakweg Ieper of Henegouwen hier wel welkom zijn, maar Nederlanders van net over de grens niet? We gaan allemaal graag op vakantie naar Italië en Spanje om er van het mooie weer en de cultuur te genieten. Maar nu zij in de shit zitten, willen we hen niet helpen. Europese landen moeten solidair zijn in de strijd tegen het coronavirus. Alleen zo zullen we het virus kunnen overwinnen, want dat kent zelf ook geen grenzen en het is momenteel veel slimmer dan wij zijn. Je kan misschien zeggen dat Nederland te lang heeft gewacht om strenge maatregelen te nemen. Ik hou niet van dat vermanende vingertje. En het is zeker geen excuus om patiënten de nodige zorgen te ontzeggen.”

“Als coronapatiënten ter plaatse kunnen worden opgevangen, zal dat zeker gebeuren. Maar we hebben deze pandemie niet langer in de hand. Je moet coronapatiënten niet in een ziekenhuis in hun thuisland verzorgen, als de kans erg klein is dat ze het daar halen. Bovendien kunnen we rekenen op een uitmuntend systeem van gemedicaliseerd transport, waardoor deze patiënten veilig kunnen worden overgebracht.

“Europa heeft in dezen gefaald. Het is een van de eerste grote crisissen sinds het ontstaan van de eengemaakte unie, en die valt als los zand uit elkaar. Zeker vanuit Brussel ontbreekt een krachtig signaal. We willen het hart van Europa zijn, maar het blijft oorverdovend stil. Zelfs al is volksgezondheid een nationale bevoegdheid, dan nog moest er al lang een overkoepelende strategie zijn.

“Ik hoop dat de richtlijnen van de overheid snel worden aangepast. Ze heeft altijd de mond vol van internationale samenwerking, maar durft nu geen medisch opengrenzenbeleid aannemen. Dat is onethisch.”

Geert Meyfroidt: ‘Eerst piek verwerken, dan pas bedden uitdelen’

“We moeten eerst zeker zijn dat we met onze capaciteit Belgische patiënten kunnen opvangen”, zegt professor Geert Meyfroidt, voorzitter van de Belgische Vereniging voor Intensieve Geneeskunde.

“Er is een Europese regelgeving die zegt dat je patiënten uit Europa geen dringende zorg­noden mag weigeren. Dat gaan we ook niet doen. We moeten solidair zijn met elkaar. Onze grenzen blijven open voor belangrijke medische urgenties. Maar er zijn nog te veel onbekende variabelen om nu al coronapatiënten uit het buitenland op te nemen. We weten bijvoorbeeld niet met zekerheid in welke mate de bevolking zich aan de maatregelen heeft gehouden. Als niemand de richtlijnen heeft opgevolgd, hebben we volgens de voorspellende modellen zeker een tekort aan bedden op intensieve zorg. Als iedereen die richtlijnen wel braaf heeft opgevolgd, dan hebben we zeker bedden over. De realiteit zal ergens in het midden liggen.

“We moeten eerst zeker zijn dat we met onze capaciteit Belgische patiënten kunnen opvangen. We komen nu aan het steil stijgende stuk van de besmettingscurve. De komende dagen zullen er heel wat Covid-19-patiënten bijkomen. Begin april weten we pas zeker of we al dan niet een overcapaciteit aan ziekenhuisbedden hebben.

“Daarnaast kunnen we deze patiënten niet naar hun eigen kamer verhuizen na een aantal uren of dagen, zoals bij andere medische interventies. De gemiddelde ligduur op intensieve zorg van een coronapatiënt is minstens veertien dagen. Dat weten we van andere landen waar het virus hard heeft toegeslagen. Die bedden komen dus niet meteen vrij. Mochten we nu al honderd buitenlandse patiënten opnemen, moeten we ervan uitgaan dat die er begin april – als onze eigen piek wordt verwacht – nog altijd liggen.

“De verzorging van coronapatiënten mag niet worden onderschat. Ik kom net uit een lange wachtdienst. Alle artsen en verpleegkundigen werken enorm hard. We raken vermoeid. We zijn vermoeid.”

“Je mag ook niet vergeten dat er vrije bedden moeten zijn voor patiënten die niet besmet zijn met het virus. Enerzijds zijn er ook in coronatijden medische urgentiegevallen die meteen behandeld moeten worden. Anderzijds zijn niet-dringende operaties uitgesteld. Dat kunnen we niet blijven doen. Die chirurgische ingrepen moeten binnenkort weer worden uitgevoerd. We moeten dus zo snel mogelijk weer naar een min of meer normale capaciteit van bedden op intensieve zorg gaan. Die bedden waren ervoor ook niet leeg, hoor.”

“Tot slot denk ik dat alle landen hun eigen capaciteit eens moeten herbekijken. Volgens de Nederlandse richtlijnen is er één verpleegkundige per bed op intensieve zorg. In België is er een verpleegkundige voor twee bedden. Nederland zou die norm tijdelijk kunnen versoepelen. Dat vergroot hun capaciteit al aanzienlijk.

“Bovendien zijn vooral ziekenhuizen in het zuiden van Nederland overbevraagd. Zij vrezen op het piekmoment te weinig plaats te hebben. In het noorden is er wel nog capaciteit om patiënten op te vangen. Het lijkt me interessanter om coronapatiënten eerst binnen het land zelf te herverdelen.

“Sommigen rekenen te veel op de voorspellingen om bedden nu al uit te delen. Er is echter niemand die kan zeggen waar we over tien dagen staan. We zijn er redelijk gerust in dat we ondertussen voldoende capaciteit hebben om de Belgische piek op te vangen, maar we weten niet zeker of er reserves zullen zijn. Ik pleit voor maximale Europese solidariteit. Maar als je je eigen rijkdom nog niet kent, moet je die niet uitdelen aan anderen. Eens we die kennen, dan kunnen we de situatie herbekijken en eventueel buitenlandse coronapatiënten naar België halen.”    

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234