Woensdag 05/10/2022
Alain Gerlache. Beeld DM
Alain Gerlache.Beeld DM

ColumnAlain Gerlache

Moet Nederlands een verplicht vak worden in Wallonië?

Alain Gerlache overschouwt de politieke actualiteit. Zijn column verschijnt op maandag.

Alain Gerlache

De cijfers zijn duidelijk: in 2020 heeft 34 procent van de Waalse leerlingen het Nederlands als tweede taal gekozen. Tien jaar vroeger was dat nog 49 procent. Anders dan in de andere gewesten is de keuze van de tweede taal in Wallonië vrij. Meer en meer leerlingen kiezen voor het Engels. Ecolo is daar niet over te spreken en heeft onlangs bij monde van zijn fractievoorzitter in de Kamer, Gilles Vanden Burre, opnieuw voorgesteld om naar het voorbeeld van Brussel het Nederlands in de Waalse scholen als tweede taal te verplichten.

De Franstalige groenen hadden dat voorstel al verdedigd tijdens de regeringsvorming in de Federatie Wallonië-Brussel. Hun partners, de PS en de MR, waren weinig enthousiast en dus moest Ecolo tevreden zijn met een vage belofte van een raadpleging in de regeringsverklaring: “In de loop van het eerste jaar van de legislatuur zal de regering samen met de betrokkenen een breed debat starten over de opportuniteit van de keuze van een van de andere landstalen (Nederlands of Duits) in het kader van het Pact voor Excellerend Onderwijs” (de grote onderwijshervorming in het zuiden van het land). De Franstalige regering is nu aan haar derde jaar bezig en er is nog niets te merken van een uitvoering van dat voornemen. Maar Ecolo laat de moed niet zakken en wijst erop dat terwijl de socialisten blijven treuzelen, er bij de liberalen schot in de zaak komt.

Los van de politieke krachtmetingen is de eerste vraag die we moeten stellen en beantwoorden waarom het Nederlands steeds minder jonge Walen en hun ouders aanspreekt. Je kunt je trouwens ook afvragen hoeveel Vlaamse jongeren het Frans zouden leren als ze de keuze hadden. Het is duidelijk dat de al bestaande voorkeur voor het Engels nog versterkt is door de komst van het internet, de sociale netwerken en de videospelletjes.

De jongeren van de 21ste eeuw komen nog veel vaker met het Engels in contact dan de vorige generaties. Dat gaat ook ten koste van het Frans, hun moedertaal, zoals blijkt uit de invasie van de woordenschat van de digitale wereld in de courante taal. Hashtags, likes, posts worden veel meer gebruikt dan hun Franse equivalenten, als die al bestaan.

Het Nederlands kan uiteraard niet opboksen tegen de aantrekkingskracht van het Engels. De beroepskansen die het biedt voor wie het machtig is, en zijn belang in het land zijn rationele argumenten en doen dus per definitie minder dromen. Toch zou de krappe arbeidsmarkt in Vlaanderen, die nu dicht in de buurt van volledige werkgelegenheid komt, meer Walen warm moeten maken voor het Nederlands. Maar voor jonge mensen is dat een ver perspectief dat op weer een ander probleem stoot: de onzekerheid over de toekomst van België. Zelfs jongeren die de politieke actualiteit niet van nabij volgen, worden vrijwel doorlopend blootgesteld aan het beeld van een nationalistisch, separatistisch Vlaanderen. Geen wonder dat zij zich kunnen afvragen waarom ze zouden investeren in het leren van een wat binnenkort misschien buitenlandse taal zal zijn.

De evolutie van het aanleren van het Nederlands in Wallonië roept ook vragen over de doeltreffendheid van het taalonderwijs. De kwaliteit en de motivatie van de leerkrachten Nederlands in de Franstalige scholen komt niet ter discussie te staan, maar het is duidelijk dat de schaarste aan leerkrachten voortdurend erger wordt. Het is niet uitzonderlijk dat leerlingen lange tijd geen taalles krijgen. Waarschijnlijk vinden sommige ouders andere kanalen dan de school nuttiger om Nederlands te leren. Dat merken we aan het succes van het Nederlandstalige onderwijs in Brussel bij veel Franstaligen, terwijl het Nederlands in de Brusselse scholen van de Franse Gemeenschap toch een verplicht vak is – ook al spelen daar nog andere factoren in mee. In de Waalse scholen – en het zou logisch zijn dat het Waals Gewest daar zelf over beslist – moet het taalbadonderwijs worden opgedreven.

Bovendien moet de aanwerving van Vlaamse leerkrachten worden vergemakkelijkt, terwijl de kandidaten nu met tal van administratieve obstakels te maken krijgen. Zelfs als ze er komt, zal de verplichting van het Nederlands als tweede taal op zich niet volstaan om het probleem op te lossen.

Hoe dan ook laat Wallonië, dat altijd klaagt over de toenemende onverschilligheid van Vlaanderen tegenover België, generaties leerlingen afstuderen die de taal van de meerderheid van de bevolking van dit land nauwelijks of helemaal niet hebben geleerd. Zowel het Nederlands als het Frans hebben daar een woord voor: gênant.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234