Woensdag 30/11/2022
null Beeld DM
Beeld DM

Moderne slavernij: van grote bedrijven als Borealis mogen we meer verwachten, van de politiek trouwens ook

Barbara Debusschere is journalist.

Barbara Debusschere

Bondage noemen specialisten het: kwetsbare mensen in je greep houden door ervoor te zorgen dat ze bij je in het krijt staan. Dat is wat wellicht gebeurde met de 55 Bengalen en Filipijnen die in de haven van Antwerpen voor een veel te laag loon werkten op een werf van chemiereus Borealis.

Om zes dagen per week te werken, kregen ze 650 euro per maand. Op de grote en prestigieuze werf van Borealis, dat tegen 2023 een nieuwe fabriek wil realiseren in de haven, waren ze aan het werk als lassers en pijpfitters. Ze logeerden in erbarmelijke omstandigheden op een industrieterrein en ze verbleven hier met vervallen papieren, zo stelt het opvangcentrum voor slachtoffers van mensenhandel Payoke vast.

Daardoor lagen ze aan de ketting: ze waren volledig afhankelijk van de uitbuiters die hen rekruteerden. Want met een hongerloon en vervallen papieren kun je geen kant uit.

Niet lang na het schandaal van sociale fraude en uitbuiting bij pakjesbezorger Post.NL in ons land maakt deze affaire in de haven opnieuw duidelijk dat moderne slavernij geen ver-van-ons-bedshow is.

Maar Borealis trekt de handen af van het schandaal met de mededeling dat het van niets wist en dat dit de verantwoordelijkheid is van de onderaannemer. Die heeft ondertussen alweer ‘verse’ werkkrachten laten aanvoeren uit Turkije, dit keer wel op legale wijze, zodat de werken niet stilvallen. Wel wil Borealis ‘volledige transparantie’ en meewerken aan het onderzoek dat moet uitmaken of hier sprake is van mensenhandel.

Dat is onvoldoende voor een mastodont die weet dat de risico’s op dit soort misstanden in de bouw groot zijn en die best in staat is om zelf een en ander preventief door te lichten. Vooral op zo’n enorme werf als deze.

Maar, naast de kostenbesparing die je ermee realiseert, zijn onderaannemingen net ook daarom zo in trek: je kan ermee kappen wanneer het misgaat. En dat is niet vaak, want de sociale inspectie is onderbemand. Ondertussen wordt het werk door slaven tegen een spotprijsje uitgevoerd.

Net bedrijven die zulke enorme werven hebben, zouden het niet mogen laten bij doorverwijzen naar hun onderaannemers en gladde praatjes over ‘corporate transparency’ en ‘code of business conduct’. Van hen mogen we verwachten dat ze enig toezicht houden in plaats van onderaannemers tegen de laagste prijs in te zetten maar tegelijkertijd niets willen weten over hoe die dat dan zo spotgoedkoop klaarspelen.

Omdat dit, zoals Justitieminister Vincent Van Quickenborne (Open Vld) aangeeft, ‘slechts het topje van de ijsberg is’ en er in ons land vele duizenden mensen slachtoffer zijn van uitbuiting of moderne slavernij, mogen we ook van de politiek iets verwachten.

Bijvoorbeeld meer middelen voor de sociale en economische inspecties. En voorstellen die de perfide kanten van het systeem wegwerken. Zoals constructies met onderaannemingen beperken tot één of twee schakels en de bedrijven die met onderaannemingen werken wel aansprakelijk maken wanneer het misgaat. Want anders blijft het wel erg makkelijk om de kop in het zand te steken.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234