Woensdag 23/10/2019

Opinie

Mitt Romney zorgt voor knalvuurwerk in Washington

Willem Post. Beeld RV

Willem Post is VS-deskundige van Instituut Clingendael in Den Haag.

De timing van Mitt Romneys vernietigende opinieartikel in The Washington Post over president Donald Trump is veelzeggend: kort na het aangekondigde vertrek van James Mattis, de laatste der Witte Huis generaals, en vlak voor het aantreden van het nieuwe Congres waar Romney zijn debuut zal maken.

Nu Trump het Witte Huis volledig naar zijn hand heeft gezet, past hem – meer nog dan de afgelopen twee jaren – de mantel van een Amerikaanse Zonnekoning. Trump eist de almacht op. Zijn woede keert zich tegen eenieder die zich niet conformeert aan zijn ‘America First’-agenda. Zelfs meermalen gedecoreerde generaals worden publiekelijk geschoffeerd. Recent nog: als zij zich tegen Trumps voornemens uitspreken om Amerikaanse troepen terug te trekken uit Afghanistan en Syrië en zich juist uitspreken vóór een leidende Amerikaanse rol in de wereld in nauwe samenwerking met de NAVO-bondgenoten.

Poetin 

Juist het in december aangekondigde vertrek van minister van Defensie James Mattis en de aangekondigde terugtrekking uit Syrië zijn voor Mitt Romney de druppels die de emmer deden overlopen. Romney is bij uitstek een establishment Republikein die een havik is op defensie- en buitenlandterrein. Als presidentskandidaat in 2012 waarschuwde hij voor de Russische agressie in de wereld. “Niet Al Qaida maar Rusland is onze nummer 1 geopolitieke vijand.” Hij gruwelde van Obama’s gematigdheid. Maar hij gruwelt nog meer van de kritiekloze houding van Trump ten opzichte van Poetin die volgens Romney als geen ander het kwaad in de wereld vertegenwoordigt. 

Vele Republikeinen en Democraten hebben korte tijd later toe moeten geven dat Romney gelijk heeft gekregen. Diverse topmedewerkers van Romney geven regelmatig aan dat Romney zeker president zou zijn geworden als de verkiezingen niet in 2012 maar in 2013 zouden zijn gehouden. De Russische agressie in Oekraïne en wat later op de Krim werd toen voor iedereen zichtbaar.

Vertrekkende critici uit de Senaat als Jeff Flake hebben er vorig jaar bij Romney op aangedrongen zich kandidaat te stellen voor de Senaatszetel namens de staat Utah. Romney heeft het gezag om een onafhankelijke, kritische rol in de nieuwe Senaat op zich te nemen.

Eerherstel

Trump is gewaarschuwd. Politieke opvattingen kun je vlot bijstellen, maar dat geldt niet voor een wel doordacht krantenartikel – zoals dat in The Washington Post – waarin Trump wordt verweten dat hij niet het karakter heeft om het land en de wereld te leiden. Sommigen fluisteren in Washington dat Romney zich al profileert als een Republikeinse kandidaat voor het presidentschap als uitdager van Trump in 2020. Romney heeft in 2016 serieus overwogen zich weer kandidaat te stellen voor het presidentschap maar oordeelde uiteindelijk dat ‘vriend’ Jeb Bush de gedoodverfde winnaar zou worden. Bush had immers een grote aanhang binnen de Republikeinse partij en een immens campagnebudget. Nu zou Romney uit zijn op eerherstel na de smadelijke nederlaag in 2012.

Trump speelt beslist met vuur. Romney meent terecht dat de president zelf zijn presidentschap op onverantwoordelijke wijze ondermijnt. Romney wijst op ‘de benoeming van onervaren personen in topposities, het de rug toekeren van bondgenoten, en de onbezonnen uitspraak dat Amerika heel erg lang het ‘sukkeltje’ van de wereld is geweest’. Trumps woorden en acties hebben gezorgd voor “wereldwijde ontsteltenis”, aldus Romney.

Donkere wolken

Met name Trumps aanvallen op het leger zorgen voor nog meer verdeeldheid in een land met een grote militaire traditie en veel militaire families. Waar Trump verschijnt voor de gewone soldaten zaait hij verdeeldheid door hen als in een politieke bijeenkomst op te hemelen terwijl hun leiders dus worden neergesabeld. Ik heb Trump in deze krant eerder vergeleken met senator Joe McCarthy die in de jaren 50 als ‘meester-populist’ de Amerikaanse bevolking in zijn greep hield met zijn rabiate communistenjacht. Toen hij in zijn overmoed besloot het leger keihard aan te vallen, was het politieke einde vlot nabij.

Donkere wolken pakken zich dus samen boven het Witte Huis. En dan moet het Mueller-rapport nog verschijnen. Senator Romney zal het met veel belangstelling spellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234