Woensdag 21/04/2021
Alain Gerlache. Beeld DM
Alain Gerlache.Beeld DM

OpinieAlain Gerlache

Misschien kan de crisis onze politiek verantwoordelijken aanzetten om wat nederigheid te tonen

Journalist Alain Gerlache overschouwt de politieke actualiteit. Hij doet dat afwisselend met oud-journalist Walter Zinzen en oud-journalist en -politicus Siegfried Bracke.

“Het virus heeft ons weer met beide voeten op de grond gezet. Dit is een les in nederigheid. Voor beleidsmakers, voor experten, voor ons allemaal.” De bekentenis van premier Alexander De Croo tijdens zijn persconferentie van woensdag had de verdienste oprecht te zijn. Maar vergis u niet: wanneer een leider – en dat niet alleen in de politiek – het woord ‘nederigheid’ in de mond neemt, betekent het dat hij met de rug tegen de muur staat.

Zo is het ook. Een jaar geleden waren er slechts enkele wetenschappers die het publiek waarschuwden voor een tweede besmettingsgolf. Ze werden als onheilsprofeten beschouwd, men hoorde hen liever niet. We weten hoe het daarna gegaan is en dat het gebrek aan voorbereiding het land duur is komen te staan. Toch konden we na het zwalpende beleid van de zes eerste maanden van de crisis op een goede afloop hopen, toen een volwaardige federale regering aantrad en België van de staart van het Europese klassement naar de kop van het peloton opklom. Een harde maar duidelijke lijn en aangehouden inspanningen wierpen hun vruchten af. Vandaag hebben de derde golf en de haperingen van de vaccinatiecampagne de hoop weer ongedaan gemaakt.

Perspectieven

Dus terug naar af. Toch hadden sommige politici enkele weken geleden de mond vol van ‘perspectieven’. Waar zijn ze vandaag? De bekentenis van Ecolo-covoorzitter Jean-Marc Nollet, die op de radiozender La Première vertelde dat hij zich niet langer aan de bubbel van één persoon hield, lijkt meer dan ooit een mediastunt die zich tegen zijn auteur heeft gekeerd. Tot in zijn eigen rangen heeft hij kritiek geoogst. Zijn uitspraak heeft hoe dan ook niets opgeleverd, want de regel is niet veranderd. Een les in nederigheid.

En dan is er de voorzitter van de MR. Zijn weinig delicate tweets tegen de premier, die uit dezelfde politieke familie komt, en tegen de Franstalige minister-president van zijn eigen partij, verbergen in feite zijn eigen falen. De versoepelingen die hij met zijn gebruikelijke bombarie in de media bepleitte en als onomkeerbaar voorstelde, hebben slechts enkele weken geduurd. Een pijnlijke mislukking. Nog erger: toen de RTBF hem na het Overlegcomité vroeg welke maatregelen hij tegen de huidige crisis zou nemen als hij in de regering zat, kon hij geen enkel concreet voorbeeld geven. Maar Georges-Louis Bouchez is nog niet aan nederigheid toe. Ook omdat zijn model niet dat van een Belgische partijvoorzitter is, die de kunst van de synthese hoort te verstaan. Het is dat van een president van de Franse republiek, een verkozen monarch die tussen de verkiezingen alleen aan zichzelf verantwoording moet afleggen. Daar ligt het fundamentele misverstand.

Geloofwaardigheid

Uiteindelijk hebben de gebeurtenissen van de afgelopen dagen de geloofwaardigheid van de politici alleen maar verder ondermijnd. Niet alleen in België. Emmanuel Macron en Angela Merkel hebben veel krediet verloren – anders dan Boris Johnson, wiens populariteit blijft stijgen naarmate de vaccinatie in het Verenigd Koninkrijk opschiet.

De covid-19-crisis lijkt meer en meer een versnellende factor op alle niveaus. In maart 2020 versnelde ze het besef van de onwaarschijnlijke complexiteit van de Belgische instellingen, met hun negen ministers van Volksgezondheid, en van de impact van die complexiteit op de efficiëntie van het bestuur. Vandaag demonstreert ze hoe snel de feiten de beloften van de leiders kunnen ontkrachten en hun geloofwaardigheid in het gedrang brengen. Misschien kan dat de politieke verantwoordelijken aanzetten om niet langer te doen alsof zij alle oplossingen voor alle problemen op zak hebben, terwijl ze de verantwoordelijkheid voor hun mislukkingen afwentelen op anderen: hun tegenstanders, de andere partijen, de andere gemeenschap of de media. Kortom, om wat nederigheid te tonen.

Dat zou ‘moderner’ zijn en meer bijdragen tot de transformatie van de partijen in ‘bewegingen’ dan een account op Instagram of een Twitch-kanaal. Zijn de politici er klaar voor? Misschien zouden sommigen zich opgelucht voelen als ze hun aarzelingen en twijfels niet langer moesten verstoppen en de archaïsche mythe van de onoverwinnelijke aanvoerder achter zich konden laten. Op voorwaarde dat hun eigen militanten, de burgers en de media, de journalisten en columnisten, hen dat gunnen en die nederigheid niet als zwakte zien maar als geloofwaardigheid. Zal de huidige crisis uitmonden in een echte ommekeer in de politieke cultuur? U mag hopen, maar maak u niet te veel illusies.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234