Maandag 18/11/2019

Opinie Val van de Muur

Misschien had Berlijn het royale budget voor het Mauerfall-jubileum beter in haar bewoners geïnvesteerd

Jana Antonissen Beeld Ksenia Les

Jana Antonissen (26) is journaliste voor (onder andere) De Morgen en woont sinds zeven jaren af en aan in Berlijn. Momenteel woont ze in Neukölln, West-Berlijn.

“Oh, jij woont nog steeds in Berlijn? Respect dat je dat volhoudt.”

Hoezo, vraag ik met een half opgetrokken wenkbrauw, omdat ik al aanvoel wat zal volgen.

“Ik kan de sfeer daar niet meer verdragen.”

Met ‘de sfeer daar’ bedoelt deze Brusselse kennis, die overigens vroeger zelf geregeld naar Berlijn afzakte: de freelancers die er prat op gaan elk weekend twintig uur in technoclubs door te brengen, de feministische kinder- en queervriendelijke kunstcollectieven, de met houten paletten ingerichte koffiebars waar koppig Engels met een Duits accent gesproken wordt, de onbetaalde projecten die iedereen voor de exposure, en natuurlijk ook uit passie, doet.

Precies die dingen die alle Europese millennials lang zo fantastisch vonden aan Berlijn, de stad waar je weinig geld nodig had om vrij te zijn, zijn vandaag tot een afgezaagd cliché verworden. Omdat ze buiten proportie gegroeid zijn.

Het zijn de groeipijnen van een stad die zichzelf, dertig jaar na het slopen van de muur die haar drie decennia lang in twee deelde, nog steeds niet helemaal gevonden heeft.

Uiteraard is de Duitse hoofdstad veel meer dan enkel die platitudes. Maar misschien heeft ze, in haar haast om met wereldsteden als Londen en New York te kunnen concurreren, wel de fout gemaakt om die grootstedelijke clichés als haar troeven uit te spelen.

Het verenigde Berlijn heeft de hordes feestvierende Easyjetsetters, eeuwig vertwijfelde kunstenaars en woningblokken opkopende expats te lang met open armen verwelkomd.

Dertig jaar nadat de Duitse Democratische Republiek opgedoekt werd, drinken schreeuwerige Spanjaarden nu Rotkäppchen, de champagne voor het volk, op de ondergrondse; rechtstreeks van de fles, onderweg naar deze of gene club. Rotkäppchen was als marktleider van de DDR een van de weinige Oost-Duitse bedrijven dat succesvol de Wende doorkwam. Wat de feestvierende toeristen vooral interesseert is dat je die voormalige socialistische luxe vandaag voor minder dan vijf euro drinkt, de rest zal hen worst wezen.

Toch zet Berlijn zich nu langzaamaan schrap – net op tijd of net te laat – om niet te veranderen in een peperduur, steriel Disneyland à la Amsterdam.

Een eerste gunstig teken was de aangescherpte Airbnb-wetgeving, waardoor volledige woningen moeilijker onderverhuurd kunnen worden. Sinds kort bestaat nu ook een Mietendeckel, oftewel een officieel plafond voor huurprijzen, om het grote huisvestigingsprobleem aan te pakken.

Zelf woon ik, na een redelijk vermoeiende zoektocht, in Neukölln, op de gezellige grens tussen bakfietsparadijs en heroïnejunk-gedoogzone. En ik kan je vertellen, in geen van beide schemerrijken geeft ook maar iemand een moer om de grootschalige festiviteiten die deze week voor het Mauerfall-jubileum gepland staan.

Hoogtepunt van het dertigste verjaardagsfeest zijn protserige lichtinstallaties van een Amerikaanse kitschkunstenaar voor de Brandenburger Tor, op Alexanderplatz en aan de East Side Gallery; plekken die je enkel gewapend met een selfiestick kunt trotseren.

Misschien had de stad dat royale budget beter in haar bewoners geïnvesteerd, in plaats van de geschiedenis te gebruiken als een staaltje stadsmarketing?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234