Woensdag 27/01/2021

OpinieKim De Witte

Minimumpensioen: de berg heeft een muis gebaard

Beeld Hollandse Hoogte / Sabine Joosten

Kim De Witte is parlementslid namens PVDA, doctor in het pensioenrecht (KU Leuven), auteur van “De grote pensioenroof” (Epo, 2018).

Deze regering wil het helemaal anders doen. “Open en eerlijk communiceren. Een politiek van vertrouwen en respect, geen kibbelkabinet”, zei kersvers premier Alexander De Croo. Dat is een goed voornemen. Regeringsleden die elkaar tegenspreken of robbertjes uitvechten op de straatstenen, zijn geen goed voorbeeld.

Maar rond het belangrijkste paradepaardje van de nieuwe regering – 1.500 euro netto pensioen – is er wel al veel gekibbel. “Het minimumpensioen zal geleidelijk worden opgetrokken richting 1.500 euro netto”, zegt het regeerakkoord. De cruciale vraag is meteen: wanneer? De onduidelijkheid daarover leek verdwenen toen MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez woensdagavond op de RTBF zei dat het minimumpensioen wordt opgetrokken tot 1.580 euro bruto in 2024. Datzelfde cijfer vinden we terug in de powerpoint die de PS doorstuurde naar haar leden.

 Maar donderdagochtend liet Sp.a-voorzitter Rousseau toch weer een ander geluid horen op de radio: “Dit is bijna netto”, klonk het. Zijn partijgenoot en kersvers minister Meryame Kitir gaat vrijdag een stap verder, op de voorpagina van het Het Belang van Limburg: “Minimumpensioen van 1.500 euro is niet bruto maar netto”. De premier zou dat daags voordien op de eerste ministerraad hebben bevestigd, aldus Kitir. Ja, wat is het nu? En wat zijn de concrete gevolgen voor de 1,2 miljoen gepensioneerden die wachten op een beter pensioen.? 

1.450 euro netto

 In de begrotingscijfers die werden meegestuurd met het regeerakkoord wordt er tegen 2024 een bedrag van 1,18 miljard euro gereserveerd voor de verhoging van de minimumpensioenen. Daarnaast wordt er 634 miljoen euro gereserveerd voor de verhoging van het leefloon, van de IGO, het loonplafond, de minima in de werkloosheidsregeling en 344 miljoen voor de aanpassing van de arbeidsongeschiktheidsuitkering en van de drempels voor de solidariteits- en de ZIV-bijdrage.

 Dat is 2,16 miljard in totaal voor hogere sociale uitkeringen, waarvan 1,18 miljard voor de minimumpensioenen. Volgens Philippe Donnay, topman van het Federaal planbureau, kost een minimumpensioen van 1.500 euro netto minstens drie miljard euro. Vertrekkende van de begrotingscijfers verbindt de Vivaldi-coalitie zich dus niet tot een minimumpensioen van 1.500 euro netto in 2024. Het cijfer van de MR en de PS lijkt veel dichter bij de begrotingstabellen aan te sluiten. Waarom kan dat langs de bovenkant van de taalgrens ook niet gewoon gezegd worden? Een pensioen van 1.580 euro bruto is gelijk aan 1.450 euro netto.

 In 2024

 Een pensioen van 1.450 euro netto in 2024 is natuurlijk niet gelijk aan een pensioen van datzelfde bedrag vandaag. De inflatie vermindert de koopkracht over vier jaar. De Nationale Bank voorziet een inflatie van 1,4 procent volgend jaar en 1,8 procent het jaar nadien. Met een gemiddelde inflatie van 1,5 procent is 1.450 euro in 2024 gelijk aan 1.365 euro vandaag. 

In koopkracht van vandaag wordt het minimumpensioen dus opgetrokken tot 1.365 euro. Dat is exact 74 euro méér dan nu. Het huidige minimumpensioen voor alleenstaanden bedraagt immers al 1.291 euro. Dat bedrag is zowel bruto als netto, omdat je hier nog geen belastingen op betaalt.

 Na 45 gewerkte jaren

De regering De Croo verhoogt het minimumpensioen dus met 74 euro netto, uitgedrukt in koopkracht van vandaag. Dat is bovendien de maximale verhoging, voor wie 45 jaar gewerkt heeft. Maar drie op vier mensen geraken niet aan 45 gewerkte jaren. Geen enkel Europees land heeft een langere pensioenloopbaan. Gemiddeld komen mannelijke werknemers aan 43 en vrouwelijke werknemers aan 36 gewerkte jaren. Voor zelfstandigen ligt dat nog een pak lager: 38 jaar voor mannen en 15 jaar voor vrouwen.

 De impact van deze voorwaarde kunnen we het best duidelijk maken met twee voorbeelden. Eerst Albert, die 42 jaar heeft gewerkt. Hij heeft een pensioen van 1.320 euro netto. Met de regeling in het regeerakkoord De Croo zal hij 69 euro netto per maand meer krijgen in 2024 (= 74 euro x 42/45). Of Christine, die 36 jaar heeft gewerkt. Zij heeft een pensioen van 1.115 euro netto. Met de regeling in het regeerakkoord zal zij 59 euro netto per maand meer krijgen in 2024 (= 74 euro x 36/45). In de twee gevallen een stap vooruit, maar wel een zeer kleine stap.

Ik ben blij dat het minimumpensioen van 1.500 euro netto het regeerakkoord heeft gehaald. Maar als je de vele randvoorwaarden analyseert – bruto niet netto, pas in 2024 en 45 gewerkte jaren – dan schiet er niet veel van over. Ja, dan heeft de berg toch eerder een muis gebaard.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234