Dinsdag 23/04/2019

Opinie Els Hertogen

Met ‘Koning Bibi’ volle kracht vooruit naar annexatie

Benjamin Netanyahu. Aan de vooravond van de verkiezingen beloofde hij de Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied formeel in te lijven. Beeld AFP

Els Hertogen is adjunct-directeur van 11.11.11.

De Israëlische parlementsverkiezingen zitten er op. Na een ongemeen spannende nek-aan-nekrace tussen voormalig legerleider Benny Gantz en uittredend Premier Benjamin Netanyahu, lijkt die laatste aan het langste eind te trekken. Zijn aanhangers kroonden hem tot ‘koning Bibi’.

Netanyahu moest hiervoor alles uit de kast halen. In februari sloot hij een overeenkomst met de homofobe en fascistische partij Joodse Kracht, die voortkomt uit de Kach-partij die door de Verenigde Staten en de Europese Unie als een terreurorganisatie wordt beschouwd.

Netanyahu heeft de steun van een bont allegaartje aan (extreem)rechtse partijen om een nieuwe coalitie te vormen. De toekomstige Israëlische regering zal zo wellicht rechts, rechtser, rechtst kleuren.

Aan de vooravond van de verkiezingen beloofde Netanyahu ook dat hij de Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied formeel zal annexeren bij Israël. Die nederzettingen zijn nochtans oorlogsmisdaden onder internationaal recht en maken elke sociaaleconomische ontwikkeling in Palestina onmogelijk.

Existentiële keuze

Netanyahu gaat zo nog een stap verder dan de afgelopen jaren, waarin de shift van een ‘tijdelijke’ bezetting naar een permanente annexatie steeds duidelijker werd. Minstens tien ministers uit de uittredende Israëlische regering uitten zich de voorbije jaren als voorstander van annexatie, terwijl het Israëlische parlement de afgelopen jaren meer dan twintig (gedeeltelijke) annexatiewetten besprak en/of goedkeurde. Ook 28 van de 29 Likud-kandidaten (de partij van Netanyahu) voor het Israëlische parlement bevinden zich in het pro-annexatiekamp, terwijl het centrale comité van de Likud-partij zich al in december 2017 uitsprak voor annexatie.

In de zomer van 2018 werd onder impuls van Netanyahu ook een’Joodse natiestaat’-wet goedgekeurd, die van nederzettingenexpansie in bezet gebied een ‘nationale waarde’ maakt. De macht van het Israëlische Hooggerechtshof werd ondertussen ingeperkt, terwijl Israëlische en Palestijnse antibezettingsorganisaties en mensenrechtenactivisten werden gedemoniseerd en gecriminaliseerd.

Netanyahu heeft dus niet langer een pact met de voorstanders van annexatie, hij ís voortaan de leider van de annexatiebeweging.

Israël, dat claimt een Joodse en democratische staat te zijn, staat zo voor een existentiële keuze. Het kan niet én democratisch, én Joods, én annexionistisch zijn. De Israëlische activist Daniel Sokatch heeft het in dit verband over de ‘Ben Goerion Driehoek’. Hij verwijst hierbij naar de Israëlische founding father, David Ben Goerion, die al in 1967 waarschuwde dat Israël niet tegelijk een Joodse en democratische staat én een permanente bezettingsmacht kan zijn.

Immers: als Israël de nederzettingen in Palestijns gebied annexeert, maar ook de Palestijnse omwonenden volledige burgerrechten geeft, komt een Joodse demografische meerderheid in Israël in het gedrang. Als Israël de nederzettingen in Palestijns gebied annexeert en de Palestijnen géén burgerrechten geeft, kan het geen democratie zijn. Dan zou er geen enkele twijfel meer over bestaan dat Israël een niet-democratische apartheidsstaat wordt.

Wat zal de EU doen?

De Europese Unie, die claimt het internationaal recht actief te promoten in haar buitenlandbeleid, staat de komende weken en maanden dus voor belangrijke keuzes. De Verenigde Staten zullen binnenkort wellicht een ‘vredesplan’ voorstellen dat erkent dat het gros van de Israëlische nederzettingen ingelijfd kan worden bij Israël.

Op dat moment zal Netanyahu, mede onder druk van zijn geradicaliseerde achterban en zijn persoonlijke juridische problemen, weinig andere keuzes hebben dan de nederzettingen formeel te annexeren. Dan is het volle kracht vooruit naar annexatie.

Wat zal de EU dan doen? In 2014 had het nauwelijks enkele maanden nodig om strenge sancties in te stellen tegen Rusland, nadat het de Krim annexeerde. Europese handel met de Krim werd verboden, Europese bedrijven mochten daar niet langer investeren, en een hele rist Russische bedrijven en prominenten kwamen op Europese sanctielijsten terecht.

Als Israël het internationaal recht op grootschalige wijze schendt en verder gaat met de annexatie van Palestijns grondgebied, moet Europa – als het consequent is - ook concrete gevolgen verbinden aan de Israëlische annexatiedrang. Zullen de kandidaat-parlementsleden en de onderhandelaars van een nieuw regeerakkoord zich daar de komende weken ondubbelzinnig over uitspreken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.