Vrijdag 14/08/2020

Brief van de dag

‘Met de nieuwe anciënniteitsregeling van minister Weyts vallen jonge leerkrachten uit de boot’

Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts.Beeld BELGA

Julie Carton schrijft een open brief aan Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts. 

Geachte minister Weyts,

U voert vanaf volgend jaar een nieuwe regeling in, waarbij mensen die vanuit de privé in het onderwijs stappen tot acht jaar anciënniteit kunnen meenemen. Daarmee kunnen ze een netto loonsverhoging krijgen die oploopt tot 300 euro.

Met andere woorden: u wilt het lerarentekort aanpakken en u begint bij mensen voor wie het onderwijs een tweede keuze is. Begrijp me niet verkeerd: het valt perfect te verstaan dat pas afgestudeerden liever beginnen met een vast contract om financiële stabiliteit op te bouwen. Ik heb dat zelf ook gedaan, met pijn in het hart. Voor de klas staan is mijn droomjob, maar als 23-jarige elke maand huur betalen en mezelf in leven houden zou geen evidentie geweest zijn als ik meteen was gaan lesgeven. Weinigen hebben het geluk om meteen een voltijdse opdracht van langer dan een paar weken te pakken te krijgen.

Het is dus niet onlogisch dat pas afgestudeerden kiezen voor stabiliteit boven onzekerheid. Met deze nieuwe regel erkent – en stimuleert – u die ontwikkeling zelfs. Dit is wat u tegen jonge, beginnende leerkrachten zegt: ‘Ga eerst een paar jaar in de privé werken en daarna kun je geld komen verdienen in het onderwijs.’ Leerkrachten die vers van de lerarenopleiding komen, zien zo hun kansen om snel aan vaste uren te geraken – en dus hun uitzicht op werkzekerheid – nog kleiner worden.

Leerkrachten die al een carrière in de privé achter de rug hebben, zijn niet degenen die extra steun nodig hebben. Jonge leerkrachten wel en zij worden door deze beslissing in de steek gelaten. Met deze maatregel maakt u het lerarenberoep voor hen zo mogelijk nog onaantrekkelijker, want u geeft hun potentiële uren liever aan anderen. Een greep uit de eindeloze lijst met voorbeelden: mijn huisgenote is bijna 28 jaar en hopt al vijf jaar lang van school naar school. Ze heeft nog geen vaste uren en het is elke zomer bang afwachten of ze in september een lesopdracht te pakken zal krijgen. Zij wil het onderwijs niet opgeven, omdat ze houdt van haar job, maar valt telkens weer uit de boot. En daar zal met deze regel niets aan veranderen, integendeel. Wat moet er met haar gebeuren, en met haar lotgenoten? Studenten die bewust voor een lerarenopleiding kiezen, uit passie en idealisme, en die rechtstreeks in het onderwijs willen stappen? Daar zit de wortel van het probleem. Er zijn zo veel jonge mensen die er met volle goesting aan beginnen, en die na een paar jaar de handdoek in de ring gooien door de blijvende onzekerheid en enorme werklast.

Een duurzamere oplossing is om te vermijden dat die mensen in de privé gaan werken, zodat u ze niet tien jaar later moet lokken met extra geld. U stelt zich beter de vraag: waarom gaan afgestudeerde leerkrachten eerst naar de privé en hoe kunnen we ervoor zorgen dat ze meteen in het onderwijs stappen? Welke ondersteuning kunnen we hen daarin bieden? Ik kan u alvast zeggen dat een hoger loon niet het soort steun is waar de meeste leerkrachten op zitten te wachten, zeker nieuwe leerkrachten niet, die om de drie weken op zoek moeten naar een nieuwe lesopdracht. Een stabiel loon, dat is wat zij willen. En daarvoor is een grondige herziening van het anciënniteitssysteem noodzakelijk.

Deze regeling ondergraaft ook de waarde van een lerarendiploma. Wie na een tiental jaar overstapt van de privé naar het onderwijs, heeft ofwel geen, ofwel een verouderd lerarendiploma. Onderzoek in pedagogie en educatieve methodes evolueert heel snel, en aangezien de kwaliteit van ons onderwijs achteruitgaat, moet het ook een prioriteit zijn om gekwalificeerde leerkrachten voor de klas te zetten. Natuurlijk kan beroepservaring voor het geven van praktijkvakken erg waardevol zijn, maar voor vakken als Frans, Nederlands en wiskunde is het eerder wenselijk dat de leerkracht alle relevante kennis nog vers in het geheugen heeft zitten.

Ik begrijp dat het stijgende lerarentekort een crisissituatie is, en dat zij-instromers een deel van de oplossing zijn. Zij kunnen zeker worden ingezet om knelpuntvakken op te vangen, maar de grote investering moet gaan naar het ondersteunen en blijven stimuleren van diegenen die wél een relevant en recent diploma hebben. Het moet een en-enverhaal worden. De noodsituatie op korte termijn aanpakken, maar ook de kern van het probleem zien en durven kiezen voor structurele veranderingen op lange termijn. Deze maatregel alleen vormt geen duurzame oplossing voor de fundamentele problemen in het Vlaamse onderwijs die bijdragen tot het lerarentekort.

Als we mensen uit de privésector in het onderwijs laten instromen, laten we dan ook de jobzekerheid meenemen. ‘Waar zie jij jezelf over vijf jaar?’, vragen bedrijven vaak tijdens sollicitaties. Ik weet in ieder geval wat ik zou antwoorden. Maakt u mijn droom waar?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234