Zondag 05/07/2020
Sabrine Ingabire.Beeld rv

ColumnSabrine Ingabire

Mensen van kleur zijn meer dan hun onderdrukking

Sabrine Ingabire (23) is journaliste en schrijfster. Ze is aan de slag bij NRC Handelsblad in Amsterdam. Haar column verschijnt tweewekelijks.

Ik herinner me een dag, drie jaar geleden, waarop ik in deze krant een column las van een witte vrouw. Waar hij juist over ging herinner ik me niet heel helder; iets over een zaterdagnamiddag met haar partner. Wat ik niet ben vergeten is mijn totale vervreemding bij het lezen van een column die wezenlijk nergens over ging. Die complete vrijheid om te schrijven, los van de onderdrukkingen die deze maatschappij teisteren, konden mijn hersenen niet verwerken. Niet voor niets ging mijn eerste column ooit, enkele maanden later, over hoe graag ik over de veelzijdigheid van de kleur blauw wilde schrijven.

Flashforward naar februari dit jaar: mijn eerste column voor De Morgen verschijnt tijdens mijn eerste week bij NRC Handelsblad. Wekenlang heb ik getwijfeld over wat het inhoudt om te schrijven voor twee mainstreamkranten, als iemand die net kritiek uit op hoe zij omgaan met gemarginaliseerde groepen. Maar ik heb ook stilgestaan bij hoe ik nu ook, betaald, kon schrijven over een zaterdagnamiddag met een potentiële partner.

Bijna een jaar later, een maand geleden, stelde ik een cv op. Dat bleek confronterend. De afgelopen drie jaar heb ik blijkbaar een honderdtal stukken geschreven, terwijl ik rechten aan het studeren was, naast een reeks andere professionele en vrijwilligersverantwoordelijkheden. Het zegt iets zorgwekkends over hoe hard millennials, vrouwen, en zwarte mensen móéten werken om ‘er te geraken’. Maar ook de onderwerpen die ik behandelde zijn veelzeggend: ondanks de vrijheid die gepaard gaat met mainstreamkranten, kan mijn portfolio het beste omschreven worden als ‘gemarginaliseerde groepen, en in het bijzonder, zwarte mensen’.

Drie jaar geleden dacht ik te willen schrijven over de veelzijdigheid van de kleur blauw als een soort toevlucht om het niet te moeten hebben over zwart-zijn of vrouw-zijn of zwarte-vrouw-zijn. Want dan zou ik, net als de witte mannen die in deze maatschappij als de norm worden beschouwd, ‘neutraal’ en ‘universeel’ en ‘vrij’ schrijven. Dan zou ik schrijven als ‘Sabrine Ingabire, schrijver’, net als een ‘Maarten Janssens, schrijver’ dat doet. Alsof Maartens perceptie van ‘blauw’ losstaat van wie hij is.

Hoe ik de kleur blauw waarneem en interpreteer hangt onder meer af van de complexe relatie die ik als jong meisje heb gehad met deze ‘mannelijke’ kleur. Hoe ik erover schrijf hangt onder meer af van hoe de kunstwereld zoiets niet zou toelaten, omdat zwarte mensen in hokjes worden geplaatst en niet zomaar over abstracte zaken worden verondersteld te schrijven – ‘ja, blauw is interessant, maar is het ook een metafoor voor de slavernij of het kolonialisme?’

Nu weet ik dat ik over de veelzijdigheid van de kleur blauw wilde schrijven als metafoor voor de veelzijdigheid van mijn wezen. I am black, I’m not O.J. – maar zwart-zijn, vrouw-zijn, zwarte-vrouw-zijn, is zo veel meer dan alleen racisme, seksisme en misogynoir. Wanneer krijgen we de ruimte om daarover te schrijven? Om helemaal mens te zijn?

Begrijp me niet verkeerd, ik vind het niet erg te schrijven over mensen die te vaak ongezien blijven. Ik beschouw het niet alleen als een verantwoordelijkheid omwille van mijn platformen, ik doe het ook graag. We maken zulke mooie dingen, waarom zou ik niet over ons willen schrijven? De stem en het werk van mensen die zelf geen platform hebben kunnen versterken is een privilege waar ik niet over kan of wil klagen.

Maar afgelopen weekend vroeg ik me af, net als altijd wanneer de deadline van een column nadert, schrijf ik over de afschuwelijke dingen die deze afgelopen twee weken zijn gebeurd, of schrijf ik eindelijk over blauw? Maar hoe schrijf je over liefde, vriendschap, of kleuren, als je weet dat er maar één andere persoon met een gelijkaardige achtergrond zo’n platform heeft?

De maatschappij zoals ze is moet bekritiseerd worden. Vooral door de groepen die het meest worden onderdrukt. Maar Dalilla Hermans en ik zijn niet de enige Vlaamse zwarte schrijfsters met een goede pen. En zwarte mensen zijn niet de enige gemarginaliseerde groep. Wanneer beseffen we dat meer zwarte schrijvers nodig zijn? Dat de perspectieven van queer, en armere, en niet-hoogopgeleide mensen van kleur onmisbaar zijn? Ik hunker naar al hun verhalen en hoe zij ze vertellen – zijn andere mensen niet nieuwsgierig naar alle façades van alle mensen die vormgeven aan onze maatschappij? Hun perspectieven – onze perspectieven – over liefde, en vriendschap, en kleuren zijn ongehoord, en daarom revolutionair.

Hoe uitputtend ook, ik zal blijven schrijven over onderdrukkingsmechanismen. Maar laat ons vooral ook schrijven over schone dingen, en plekken, en gerechten. Over luttele zaterdagnamiddagen. Zaken waar al miljoenen keren uitgebreid over geschreven is in grote kranten, tijdschriften en boeken – maar nooit door of voor ons. Deze verhalen wil ik lezen. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234