Dinsdag 07/07/2020

Opinie

Meneer de president, slaap zacht

Nic Balthazar.Beeld Stefaan Temmerman

Nic Balthazar is film- en tv-maker. Hij was initiatiefnemer van The Big Ask, Dance for the Climate, Sing for the Climate, en is een van de oprichters van Klimaatzaak. 

Meneer de president, (vergeef me als ik even de hoge achting weg laat)

Ik wil me bij u excuseren. U heeft ongetwijfeld doorgetwitterd gekregen op uw favoriete medium dat u niet meer veilig zou kunnen rond banjeren in donkere steegjes, omdat ik u daar met een colt zou staan opwachten, twijfelend of ik hem ook zou gebruiken.

Ik wil u dus verzekeren, slaap zacht, meneer de president. Dit is een uit de context gerukte quote die met een vreemde gretigheid wordt rondgestuurd en telkens opnieuw geïsoleerd wordt gepubliceerd, waardoor ik – ironisch genoeg – nu ook zelf meermaals soortgelijke doodsbedreigingen krijg, waarvan ik maar hoop dat ze even puur hypothetisch bedoeld zijn.

De soms even provocerende reacties die ik van mijn landgenoten en enkele van uw toegewijde fans heb gekregen, hebben me echter doen inzien dat ik misschien inderdaad niet zo verstandig heb gehandeld. Want zelfs met de context erbij, voel ik nu dat het – zeker met Nieuw-Zeelandse bloedbaden pijnlijk op het netvlies – gewoon onkies is om zelfs in zinnen en woorden wapens boven te halen. De verontwaardigde reacties hadden vaak iets vredelievender geformuleerd mogen worden, maar misschien was het terecht dat ik terecht werd gewezen.

‘Zeg me kerel, wat was dan die context?’, hoor ik u vragen. O ja. Ik vergelijk u in een vraaggesprek met de filosoof Proust in de krant De Morgen met Hitler in de jaren ’30, voordat zijn gruweldaden duidelijk werden. Dat op zichzelf is misschien ook al de goedkoopste kogel in het demagogisch munitiedepot. En zelfs hier heb ik enige wroeging. Niet dat ik u in het licht van onze wankele planetaire toekomst niet even gevaarlijk inschat. Dat was nu net mijn punt. De manier waarop u wetens en willens de toekomst van mijn en bij uitbreiding alle kinderen ter wereld bedreigt, zou weleens ontzaglijk veel meer slachtoffers kunnen maken. Maar het is een vergelijking die uiteraard ook even mank gaat als ze – zoals verhoopt – onze ogen zou kunnen openen voor een gevaar dat zich pas later, en dan vaak tragisch te laat, openbaart. 

Ik heb spijt van deze vergelijking, omdat ze misschien niet het gewenste effect heeft gehad: te weten mijn woede en onmacht weergeven omtrent iemand die in weerwil van alle uitdrukkelijke waarschuwingen van alle brandweermannen (lees: wetenschappers) vrolijk vuurtjes blijft stoken in die ene ruimte waar we allen samen zullen moeten zien te overleven. In de weggevallen context die u op Twitter niet kon lezen, zucht ik dat ik waarschijnlijk een pistool nodig zal hebben om u even te doen luisteren. (Prousts vraag was immers: ‘Aan wie zou u eens deftig uw gedacht willen zeggen?’)

Maar nog eens, zelfs in deze context waarbij de muziek de toon bepaalt had ik bij nader inzien geen virtueel pistool moeten trekken, denk ik nu. Ik kan enkel hopen dat u ook zonder enige vorm van bedreiging deze brief leest, en ter harte neemt (een orgaan waar u toch ook moet over beschikken) wat alle klimaatwetenschappers, en zoveel miljoenen jongeren u vandaag proberen aan het verstand te brengen (dit laatste hopelijk ook ergens in uw bezit). 

Dat we volgens alle wetenschappelijke alarmcentrales echt nog slechts een klein decennium de tijd hebben om alle blusoperaties versneld te beginnen doorvoeren die u stelselmatig saboteert. Hier heb ik dus het meeste spijt van, Donald. Dat mede door mijn misschien ongelukkige uithaal, we ook in mijn vreedzame landje bij de zee dreigen te verzanden in een stellingenoorlog (vergeef nog even de militaire vergelijking) waarbij links en rechts van het klimaat het donkere steegje maken waar we elkander met verbale colts of soortgelijk goedkoop retorisch wapentuig staan op te wachten, en waar helaas dus ook gretig op boodschappers van onplezierige boodschappen zal worden geschoten. 

Eén ding is immers zeker. Als we uiteindelijk ook hier de klimaatstrijd beginnen te organiseren zoals in uw onverenigbare staten, waar Republikeinen en Democraten onder uw auspiciën tot algehele shutdowns en standstills komen, zullen ook wij de brand enkel kunnen zien uitslaan voor onze opzettelijk verblinde ogen. Als we het ook hier zullen vertikken om in een beter klimaat (let op de woordspeling) de emmertjes aan elkaar door te geven om de brand te blussen, zullen we samen ten onder gaan, kibbelend over wie nu precies de brand heeft aangestoken, en dat ook ik vroeger behoorlijk veel met het vliegtuig heb gevlogen. (Hoe lang moet ik daarvoor nog schuld bekennen?) 

Daarom, jawel, doe ik dus wat misschien ongewoon is in het Twitter-land van de niet altijd heel sociale media: ik wil graag mijn spijt – en voor wie deze kale scalp graag aan zijn gordel hangt, zelfs mijn ongelijk – aanbieden voor mijn uitspraak. Ik kom liever praten zonder wapens. Ook al drinkt u niet, in elke donkere steeg is er wel een gezellig donkere kroeg. Peace, Donald. We zullen het allemaal nodig hebben. En doe mijn groeten aan Melania. Ze ziet er een beetje triest uit de laatste tijd, vind ik.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234