Woensdag 20/11/2019

opinie

May strompelt van het ene zwaktebod naar het andere

Lieven Buysse Beeld rv

Lieven Buysse doceert Britse cultuur aan de KU Leuven Campus Brussel.

Bijna een jaar vóór het zijn finale beslag moet krijgen, strompelt het brexitproces voort. In december, toen de Europese Raad groen licht gaf om onderhandelingen te starten over de handelsrelatie tussen het VK en de EU, was er hier en daar optimisme. Dat was voorbarig, zoals deze week nog maar eens is gebleken. Europa houdt de stuurknuppel stevig vast terwijl Theresa May een laagvlieger blijft.

Het contrast in de strategie tussen beide partijen kon niet groter zijn. Aan de ene kant staat een Europa dat zich zelden zo eensgezind heeft opgesteld en dat tegelijk het bekende adagio huldigt uit de Belgische politiek “on n’est demandeur de rien”: wij hebben de brexit niet gewild dus als jullie eruit willen trekken, moeten jullie met voorstellen komen die onze belangen niet schaden. Aan de andere kant staat een verdeelde Britse regering, waarbij de grootste breuklijn doorheen de Conservatieve partij van de premier lijkt te lopen.

De gevolgen daarvan zien we nu opnieuw. Vóór Kerstmis werd een deelakkoord gesloten dat vooral principes bevatte maar de uitwerking ervan uitstelde. Deze week kwam Europa met een concreter plan voor de Ierse situatie: Noord-Ierland zou in een douane-unie met de EU kunnen blijven zodat er geen harde grens tussen dat deel van het VK en Ierland zou komen. De Britten willen zo’n grens vermijden, maar als ze tegelijk de eenheid van het land willen bewaren, zou het hele land in die douane-unie moeten meestappen. Dat is helemaal onverteerbaar voor veel brexiteers. Europa leunt achterover met de boodschap: dit is maar “een voorstel” dat we op tafel leggen bij gebrek aan voorstellen van jullie kant.

Er werd dan ook – nog maar eens – reikhalzend uitgekeken naar een brexittoespraak van premier May op vrijdag. Op het eerste gezicht reikt deze toespraak wel degelijk verder dan alle vorige. Zo geeft May duidelijk aan dat het een illusie is dat het VK helemaal geen rekening meer zal moeten houden met Europese richtlijnen. Dat is slikken voor sommige hardleerse brexiteers. We krijgen ook een inkijk in de Britse fundamenten voor een vrijhandelsakkoord. Er moet bv. een arbitratiemechanisme komen dat losstaat van de Europese instellingen en kan bemiddelen bij handelsgeschillen. May stelt dit alles voor als nieuwe ideeën, maar de meeste zijn al lang bekend.

En dus blijft het zoeken naar concrete voorstellen tussen de vele vage principes en voorbeelden van hoe het VK het zeker niet wil aanpakken. Het is ontstellend dat de regeringsleider van het land dat uit de EU wil, bijna 2 jaar na het referendum nog altijd met holle frasen komt. Het doel lijkt tweeledig. May wil uiteraard haar fragiele minderheidsregering bij elkaar houden en die regering weerspiegelt de gespletenheid van haar partij en land. Dus wordt elke brexittoespraak vooraf besproken in het kabinet, met een vaag resultaat. Daarnaast wil ze de perceptie behouden dat de brexitdroom niet dood is.

De zoveelste speech van de Britse premier over de brexit eindigt met een oproep die aan de EU-onderhandelaars gericht lijkt te zijn: “So let’s get on with it!” Laat net deze toespraak aangeven hoezeer ze zelf ter plaatse trappelt. Als May een motivatiespeech nodig heeft om de EU te overtuigen, welke kans denkt ze dan te maken aan de onderhandelingstafel? Zolang zulke speeches haar belangrijkste troefkaart zijn, kunnen de onderhandelingen zich enkel voortslepen en wordt de kans op een “snelle en ordentelijke brexit” almaar kleiner.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234