Zaterdag 20/04/2019

Standpunt

May is uitgespeeld, brexit-uitstel en verkiezingen zijn de logische volgende stappen

Maarten Rabaey Beeld Tim Dirven

Maarten Rabaey is journalist bij De Morgen.

Jammer dat Stephen Hawking niet meer leeft. De grootste Britse astrofysicus van de voorbije eeuw had ongetwijfeld sneller een formule gevonden om het brexit-raadsel op te lossen dan zijn Lagerhuis. Na de ultieme verwerping van Theresa Mays akkoord met de EU wacht de premier een zwart gat.

Haar politieke rol is uitgespeeld. Haar Tory’s zijn al op zoek naar een opvolg(st)er. Op 12 april dreigt het VK wel meegezogen te worden in haar val. Als het Lagerhuis tegen dan geen nieuw vergelijk met de EU kan vinden – en de kans dat dat gebeurt is erg klein – is een ‘no deal’-vertrek in theorie nog mogelijk.

Alleen geloven weinigen dat zo’n cliff edge brexit nog zal plaatsvinden. De economische schade wordt aan beide kanten van het Kanaal zo hoog ingeschat dat zowel het Lagerhuis als de volgende Europese Raad – op 10 april – baat hebben bij nieuw uitstel. De vraag is opnieuw: hoe lang en met welk doel?

Het uitstel zal zo goed als zeker over de Europese verkiezingen van 23 mei moeten worden getild. De Britten moeten dus stemmen voor nieuwe EU-parlementsleden, en daarna wachten met onderhandelen tot een nieuwe Commissie, Parlement en Raad ingewerkt zijn. In deze constellatie is het niet uitgesloten dat een nieuw brexit-uitstel weleens tot 2020 kan duren.

In de tussentijd zouden de Britten hun huis weer op orde kunnen zetten. Nieuwe algemene verkiezingen en/of een referendum over het soort brexit dat de bevolking wil, of helemaal niet wil, zouden nu logisch zijn. De kiezers moeten na drie jaar brexitchaos hun nieuwe visie op hun toekomst kunnen uiten.

De Britse partijen zullen wel alle zeilen moeten bijzetten om het vertrouwen van de publieke opinie terug te winnen. Zowel Leavers als Remainers zijn woedend omdat de politici geen vergelijk vonden. Er dreigt bij een nieuwe stembusgang dan ook een grotere polarisering van het politieke speelveld, terwijl er net nu nood is aan breed gedragen compromisfiguren.

Bij de Conservatieven dienen zich nog geen verenigende leiders aan. Brexiteers als de gewezen Londense burgemeester Boris Johnson gaven in het hele brexitproces hun persoonlijke ambities voorrang. Ook Labour-leider Jeremy Corbyn liet kansen liggen om de impasse te doorbreken. Kleine partijen wogen onvoldoende, door een kiessysteem dat de twee grootste fracties dominant maakt. Om uit deze bipolaire stoornis van hun democratie te raken, zullen de parlementsleden eerder vroeg dan laat over de partijgrenzen heen moeten samenwerken, in ’s lands belang. 

Hawking bewees dat het kan. “Dingen kunnen uit een zwart gat raken, aan de buitenkant, en mogelijk tot in een ander universum”, zei hij ooit. “Dus als je ooit in een zwart gat terechtkomt, geef niet op. Er is een uitweg.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.