Dinsdag 05/07/2022

OpinieFrederik Dhondt

Marine Le Pen is nog altijd even zwak als vijf jaar terug

null Beeld AFP
Beeld AFP

Frederik Dhondt is Frankrijk-kenner en rechtshistoricus aan de Vrije Universiteit Brussel.

Frederik Dhondt

Emmanuel Macron is herverkozen met 58 procent van de stemmen, wat betekent dat de Franse kiezer nog steeds een dam kan opwerpen tegen extreemrechts. De slechte prestatie van Le Pen in het debat en het kritische onderzoek van haar programma in de pers lijken het verschil te hebben gemaakt. De kandidate is nog altijd even zwak als vijf jaar terug, en schrikt meer kiezers af dan de president. De linkse kiezer is niet massaal thuisgebleven: de steden gooien Le Pen met 75 procent of meer opnieuw buiten. “Ni Macron, ni Le Pen” lijkt toch een eerder sectaire slogan te zijn geweest.

Hoe dient men deze uitslag te interpreteren? De campagne was mat, zonder echt debat. Macron hoeft de volgende vijf jaar de kiezer niet meer te vrezen. Zal hij zich houden aan de beloofde groene en sociale correcties? Zijn reactie op de gilets jaunes toont aan dat hij wel bereid is om en cours de route toegevingen te doen. Het klimaatbeleid tot dusver illustreert dat ‘Jupiter’ (zo had Macron zijn visie op het presidentschap omschreven voor hij verkozen werd, red.) wel luistert naar uitgelote burgers, maar uiteindelijk zelf de beslissing neemt.

Onderschat

Tegelijk is gebleken dat links in de peilingen maandenlang onderschat is geweest: eerder dan 20 tot 24 procent van het totaal, bereikten de linkse kandidaten samen 30 procent in de eerste ronde. In tegenstelling tot vijf jaar terug is Mélenchon nu wel in de ring gestapt voor de parlementsverkiezing half juni, met de ambitie om eerste minister te worden en dus het binnenlands beleid uit handen van Macron te nemen. De onderschatting van links – zo wordt gesuggereerd – zou onder andere zitten in een hogere mobilisatie van kiezers in “vergeten” wijken. Deze week aanvaardde (na de groenen van EELV en de communistische PCF) ook de socialistische PS een kernachtige versie van Mélenchons programma. Het buitenlands beleid verdwijnt voor de parlementsverkiezingen wat naar de achtergrond. De vermogensbelasting, koopkracht, het arbeidsrecht en de pensioenen kunnen campagnethema’s worden.

In 2017 bestond het electorale landschap uit vier min of meer gelijkwaardige pijlers. Bij de parlementsverkiezingen hielden alleen Les Républicains (LR) een beetje stand tegen de beweging van Macron. Radicaal-linkse en extreemrechtse kiezers bleven thuis. Nu is LR erg verzwakt, en lijken slechts twee blokken Macron te kunnen bedreigen. In de coulissen zit Edouard Philippe klaar om met zijn conservatieve partij Horizons de presidentiële meerderheid te kapen en in 2027 over te nemen van Macron.

Frederik Dhondt. Beeld rv
Frederik Dhondt.Beeld rv

De groei van de score van Le Pen (+ 8 procentpunten) komt wellicht uit de kiezersbasis van Zemmour. Hij lanceerde zijn campagne in de herfst op een eerder rauwe manier: Le Pen was volgens hem onbekwaam, en zou plafonneren met enkel volkse keizers. Zemmour, vaste columnist bij Le Figaro, met relaties in heel Parijs, beweerde dat hij de enige was die de burgerlijke basis van LR verder kon doen ontrafelen. Zijn felle uithaal naar de achtste nederlaag van een Le Pen lijken een teken van de terugkerende endemische verdeeldheid op extreemrechts, eerder dan van een “union des droites” (sic) die ook gematigde rechtse kiezers zou kunnen verleiden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234