Zaterdag 04/04/2020

OpiniePatrick Deboosere

‘Marc De Vos, door uw voorstellen zullen net jongeren langer moeten werken’

Patrick DeboosereBeeld Thomas Sweertvaegher

Patrick Deboosere is demograaf aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en auteur van Lang leve de vergrijzing.

Marc De Vos is in het land en we zullen het geweten hebben. De neoliberale goeroe, oprichter van de denktank Itinera, is neergedaald uit Sydney, en veegt zowat iedereen in dit land de mantel uit. Opmerkelijk hoe hij fulmineert tegen wie kritiek uit op de verhoging van de pensioenleeftijd. “Zombies”, noemt hij hen. En de media zijn “struisvogels” omdat ze argumenten die ingaan tegen zijn mantra van langer werken aan bod laten komen.

Wat staat er in mijn boek Lang Leve de Vergrijzing dat tot die scheldtirades aanzet?

Ten eerste een aantal evidenties die blijkbaar moeilijk tot Marc De Vos doordringen. Dat de toename in levensverwachting een gemiddelde is waar niet iedereen in gelijke mate van profiteert. Dat 65 vandaag voor de bouwvakker of de verpleegster nog altijd 65 is zoals twintig of veertig jaar geleden. Dat onderzoek in verschillende Europese landen aantoont dat één op vijf van de vijftigjarigen al met gezondheidsproblemen kampt wat werken bemoeilijkt.

Dat professoren, juristen of politici langer willen werken is hun goed recht, maar voor veel mensen is 65 al te laat om nog in goede gezondheid van een pensioen te genieten.

Ten tweede toon ik aan dat de vergrijzing perfect betaalbaar is. Het is een kwestie van politieke keuzes. In haar laatste rapport schat de Oeso dat de pensioenuitgaven in België tegen 2070 zouden stijgen van de huidige 12 procent van het bbp naar 15 procent, een geleidelijke stijging over een zeer lange periode. Onder de regering Michel heeft de zogenaamde ‘taxshift’ in één klap een gat geslagen van 2 procent van het bbp met name door kortingen op de sociale zekerheidsbijdragen. Nu al, en voor alle komende jaren, als we niet remediëren.

Neoliberale lobby

Ook is het idee dat pensioenen als het ware verdwijnen in een bodemloze put totaal ongegrond. Pensioenen komen terug in de economie en zorgen ervoor dat bakkers brood verkopen. De Oeso berekende dat indien België de pensioenleeftijd koppelt aan de stijgende levensverwachting we tegen 2070 maximaal 1,1 procent van het bbp zouden besparen. We zullen dan wel 72-jarige agenten, dakwerkers, verpleegsters of kleuterjuffen hebben...

Marc De Vos probeert als ultiem argument de generaties tegen elkaar op te zetten. Op de website van Itinera heeft hij het over feestvierende “pensionerende babyboomers” en jongeren als “pensioenslaven”. Maar het zijn net de jongere generaties die door de voorstellen van De Vos langer zullen moeten werken.

Wellicht steekt het dat mijn boek blootlegt hoe de neoliberale lobby, en met name Itinera, het pensioendebat gebruikt als stormram tegen de sociale zekerheid.

En bij gebrek aan argumenten heeft De Vos het dan over “zombies”. Een metafoor die hij pikt van economist en nobelprijs-winnaar Paul Krugman. Maar voor Paul Krugman zijn het net de neoliberale dogma’s die zombie-gedachten zijn. Het zijn ideeën die al lang door de evidentie zijn achterhaald maar die blijven overleven en de hersenen van politici opeten dankzij het geld van de ultrarijken die er financieel belang bij hebben dat mensen ze blijven geloven. En waar haalt Itinera haar geld vandaan? Juist. Paul Krugman heeft ten minste nog de elegantie ideeën en niet mensen als zombies te bestempelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234