Vrijdag 06/12/2019

Opinie Sue Somers

‘Madammeke, we zijn hier met uw boterhammekes’ Bent u ook allergisch voor het verpleegtaaltje?

Beeld sabine joosten

Sue Somers is freelancejournalist en lector journalistiek aan PXL Hogeschool.

Mogen we een onderwijssuggestie doen? In het vak ‘persoonlijke ontwikkeling’ van de verpleeg- en zorgopleidingen in dit land meer aandacht besteden aan taal. Niet om Nederlands te leren – hopelijk kent de verpleger (m/v/x) die u straks de nodige zorgen toedient het verschil tussen serum en sacrum. Anders dreigt bloed prikken een wel erg vervelende aangelegenheid te worden.

Nee, wat ik bedoel is dit: kunnen verpleegkundigen eindelijk de 21ste eeuw betreden en meerderjarige patiënten toespreken als de volwassenen die ze zijn, en niet als de kleuters die zij vaak denken voor zich te hebben?

Vorige week moest ik onder het mes voor een kleine ingreep, maar de taalkundige ellende begon al tijdens de vooropname. Dat is de consultatie in het ziekenhuis die de eigenlijke ingreep voorafgaat en die vooral dient om na te gaan of je je eigen naam kunt schrijven. Tenminste, dat concludeerde ik toen bleek dat de verpleegster van dienst alleen de vragenlijst wilde overlopen die ik thuis had moeten invullen.

Tijdverlies

“Dus u bent allergisch voor kleefpleisters?” Dat jeukt, ja. “En sulfieten, daar kunt u ook niet tegen, zie ik.” Klopt, en had ik al aangeduid dat ik allergisch ben voor tijdverlies? Blijkbaar niet, want er volgde nog een ellenlang geklik in de database van de ziekenhuisapotheek om de medicijnen die ik het afgelopen jaar slikte te controleren op hun echtheid. Had ik nochtans allemaal netjes ingevuld. Konden we dan nu?

‘Het vervelende is dat je zorgkundigen die met verkleinwoorden spreken niet kunt corrigeren, want dan ben jij de onsympathieke.’ Beeld ANP

Nee, voor we verder gingen, eerst een controle van mijn identiteit. “Ik merk”, zo sprak de verpleegster zalvend, “dat de gegeventjes die u hebt ingevuld op uw documentje nog overeenkomen met die op uw identiteitskaartje.” Say what?

Op de dag van de operatie was het van operatiekleedje hier en prikje daar. De kroon werd gespannen door de verpleegster die ’s avonds mijn tweepersoonskamer binnenkwam, vaststelde dat ik alleen was, vervolgens naar het dienblad in haar handen keek en door de kamer riep: “Madammeke Somers? We zijn hier met uw boterhammekes.” Ze zei nog net niet ‘bokes’.

Deskundige zorg

Geen kwaad woord over de zorg ik kreeg. Het handvol verplegers dat ik in 36 uur aan mijn bed heb gehad, was zonder uitzondering deskundig, vriendelijk en meelevend. Maar dat toontje dus. Alsof wie zich vrijwillig in een operatieschort hijst – en bij uitbreiding: iedereen die zich overlevert aan de medische wereld – tevens zijn hersencellen aan de kant legt en moet worden toegesproken als iemand die straks nog op het potje moet. Het gebeurt niet alleen bij oudere verpleegkundigen, ook jonge mensen bezondigen zich eraan.

Het is de verpleegtaal die je ook opvangt in woonzorgcentra, waar demente bejaarden hun puddinkje krijgen opgelepeld, waarna het tijd is om het pampertje te verversen. Ik hoorde het laatst zelfs bij de tandarts, waar een assistente mijn afspraakje noteerde en later nog zou bevestigen met een mailtje.

Het vervelende is dat je zorgkundigen die met verkleinwoorden spreken niet kunt corrigeren, want dan ben jij de onsympathieke. Bij dezen dan ook een oproep aan al die hardwerkende mensen: steek al jullie hartelijkheid en compassie in jullie handelen, maar spreek patiënten aan als normale, weldenkende mensen. Groetjes!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234