Woensdag 01/02/2023

OpinieJinnih Beels

Maak van schoolmaaltijden de norm in ons Vlaams onderwijs

null Beeld Klaas De Scheirder - Getty Images
Beeld Klaas De Scheirder - Getty Images

Jinnih Beels is Antwerps schepen bevoegd voor Onderwijs en Jeugd namens Vooruit.

Jinnih Beels

Het Vlaams Parlement organiseert vandaag een hoorzitting over schoolmaaltijden. Het is een debat dat af en toe opduikt en de nodige emoties opwekt. Er wordt bijvoorbeeld nogal snel met dat belerend vingertje gewezen richting ouders. Want is het niet hun taak om ervoor te zorgen dat dochter- of zoonlief een gezonde lunch meekrijgt? Sommigen vragen zich zelfs af of sommige ouders niet gewoon te lui zijn. Daarnaast is er ook de – logische – bezorgdheid naar scholen: is dit nog iets waar onze al overbevraagde leraren en directies zich moeten mee bezighouden?

Wel, uiteraard dragen ouders een verantwoordelijkheid als het gaat over eetgewoontes van hun kinderen. En uiteraard moeten scholen zoveel mogelijk ontlast worden in het opzetten van een systeem van schoolmaaltijden. Maar vingerwijzen is geen uitgangspunt. En de logistieke bezorgdheid naar scholen is dat eigenlijk ook niet.

Het uitgangspunt zijn onze kinderen en jongeren. Zij staan centraal in een debat over schoolmaaltijden. In ons schools systeem zoals we dat vandaag kennen, verwachten we van hen dat ze vier volle en één halve dag per week op de schoolbanken doorbrengen. Op de middag wordt tijdens die volle dagen een pauze voorzien. Dat kinderen en jongeren dan op school blijven eten is bovendien een logisch gevolg van de verwachting als samenleving dat ouders volle dagen gaan werken en dus niet altijd zelf in staat zijn om hun kind ’s middags op te vangen. Als wij als samenleving en overheid van kinderen verwachten dat ze volle dagen schoollopen, mogen zij dan niet van een overheid verwachten dat daar een gezonde maaltijd tegenover staat?

Kinderen die gezond eten zijn minder vaak ziek, kunnen zich beter concentreren en zitten lekkerder in hun vel. Dat hebben leraren aan den lijve ondervonden tijdens de proefprojecten die we gedurende twee schooljaren in een aantal Antwerpse basisscholen hebben opgezet. Een gezonde maaltijd laat een kind ook makkelijker bewegen en verkleint de kans op het ontwikkelen van overgewicht of diabetes. Het gebit loopt minder risico op gaatjes. Het vermindert de kans op hart- of vaatziekten als ze volwassen zijn.

Eten doet eten. Wat kinderen thuis niet lusten, vinden ze op school plots waanzinnig lekker. Jong geleerd is ook oud gedaan. Eetgewoonten die je op jonge leeftijd aanleert, houd je vaak aan als volwassene. Hoewel dus eigenlijk iedereen overtuigd is van de voordelen van een gezonde schoolmaaltijd, zowel op korte als op lange termijn, botst de invoering toch op weerstand. Want schoolmaaltijden kosten geld. Maar is het een kost of – als je de hierboven opgesomde voordelen leest – een investering in onze kinderen en hun toekomst die zichzelf eigenlijk terugbetaalt?

Jinnih Beels. Beeld Klaas De Scheirder
Jinnih Beels.Beeld Klaas De Scheirder

Het gaat ook over veel meer dan kinderen zomaar een gratis schoolmaaltijd voor de neus te zetten. We zitten nog altijd in een schoolomgeving, dus kadert het ook binnen een pedagogische visie op voeding. Leraren moeten – als ze dat al niet doen – gestimuleerd worden om het thema voeding op te nemen in hun lessen. In Zweden, waar al sinds 1946 schoolmaaltijden via de overheid gefinancierd worden, worden die maaltijden gezien als onderdeel van het onderwijsprogramma en spreekt men van pedagogische maaltijden. Leraren en andere volwassenen eten er samen met de schoolkinderen. Het creëert een zekere sfeer van gezelligheid en vertrouwen, en men leert tegelijk over voeding.

We beslisten als stad om in het begin van deze legislatuur 40 miljoen euro te voorzien voor schoolmaaltijden. Na een reeks proefprojecten kunnen alle Antwerpse basisscholen, goed voor in totaal 65.000 kinderen, een toelage aanvragen voor hun leerlingen. Dit is een aanbod – geen verplichting – aan scholen om gezonde schoolmaaltijden in welk vorm dan ook (ontbijten, tussendoortjes, soep, een warme maaltijd) te organiseren. Voor alle leerlingen. Want gezonde schoolmaaltijden zijn een oplossing om ongezonde (en lege) brooddozen tegen te gaan én om werkende ouders te ontlasten die niet altijd de tijd hebben om een gezonde maaltijd op tafel te toveren. Met die financiering kunnen scholen ook helpende handen inschakelen om de logistieke last te verminderen. Is dit volledig gratis voor alle jongeren? Neen. Maar is die investering vanuit Vlaanderen eigenlijk niet de logische volgende stap?

Mijn antwoord? Een volmondige ‘ja’. De intussen vele lokale initiatieven zijn niet alleen een voorbeeld, maar ook een bewijs van de noden, opportuniteiten én haalbaarheid van schoolmaaltijden Vlaanderenbreed. Waar ze in het leven werden geroepen, zullen ze naar mijn verwachting – en hoop – tot een vaste waarde uitgroeien. Daar kunnen onze Zweedse collega’s, van links tot rechts op het politieke spectrum, alvast van getuigen. Maar een schoolmaaltijd zou niet mogen afhangen van de stad of gemeente waar een kind schoolloopt. Het is de verantwoordelijkheid van het beleidsniveau waar de kernbevoegdheid zit: Vlaanderen. Doe dus de beste investering die er bestaat: die voor de gezondheid en ontwikkeling van onze kinderen en jongeren; maak van schoolmaaltijden de norm in ons Vlaams onderwijs.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234