Woensdag 20/11/2019

Standpunt

Maak geen held van Salah Abdeslam

Bart Eeckhout. Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur.

Er zit iets wrangs aan de overvloedige media-aandacht voor terreurverdachte Salah Abdeslam, nu hij moet terechtstaan in een eerste proces over de schietpartij aan een vluchthuis in Vorst.

Dat die media-aandacht zo overvloedig is, is logisch. Samen met medeverdachte Sofien Ayari en met Osama Krayem en Mohamed Abrini is Abdeslam een van de weinige overlevende betrokkenen bij de planning van de aanslagen in Parijs en vervolgens Zaventem en Brussel. Dat maakt hem in zeker opzicht belangrijk. Zelfs in de rest van de wereld zijn er niet zo gek veel overlevende zelfmoordterroristen die verantwoording en inzicht in hun gruweldaden kunnen geven.

Het wrange zit in de wisselwerking tussen deze redelijk unieke verdachte en het publiek. Het beeld dat Abdeslam van zichzelf toont, is het beeld dat het publiek graag wil zien. Maar het is natuurlijk ook het beeld dat de man graag van zichzelf verspreid wil zien.

Het is het beeld van Salah Abdeslam als genadeloze jihadist, die ook nu, oog in oog met zijn rechters en met nabestaanden van slachtoffers, geen berouw kent. Het is het beeld dat het publiek graag wil geloven, van de terrorist als kwade genius. Maar het is ook een beeld dat Abdeslam volgens zijn eigen verknipte denktrant toch weer enige heroïek verschaft. In plaats van een schlemiel die per ongeluk de eigen terreur overleefde, krijgt hij zo toch iets van de jihadistische martelaar die hij zo graag wil of wou zijn.

Toont Salah Abdeslam hier dan zijn ware gelaat, zoals een krant schreef? Of speelt hij juist een rolletje? Na dit proces komen er nog volgende, over de aanslagen zelf. Van het leven heeft de heer Abdeslam niets meer te verwachten, behalve levenslange gevangenschap, wat hij in de rechtbank ook doet of zegt. De verdorven 'heldenrol' van genadeloze martelaar is dan nog het hoogst haalbare.

De vraag is dan of wij, media en samenleving, dat spelletje moeten meespelen. Er zitten in de onderzoeksdossiers aanwijzingen die suggereren dat Abdeslam poogt zich belangrijker voor te doen dan hij werkelijk is. Meer door ongeluk dan door kunde is hem de unieke rol van overlever toebedeeld.

Zeker, het geval-Abdeslam is interessant als levend voorbeeld van het vaker opduikende profiel van de jihadist als nietsnut en mislukte crimineel die plotsklaps in moorddadig religieus fanatisme een kans op eerherstel en identiteit heeft gezien. Laten we Abdeslam dat eerherstel niet zomaar gunnen door van hem de held, het brein of het genie te maken dat hij wellicht nooit is geweest. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234