Donderdag 03/12/2020

OpiniePatrick Loobuyck

Maak de zomervakantie twee weken korter en de herfst- en krokusvakantie telkens een week langer

Kinderen moeten terug naar school na een langere herfstvakantie.Beeld BELGA

Patrick Loobuyck is filosoof, verbonden aan de Universiteit Antwerpen en de UGent. Hij is de auteur van Samenleven met gezond verstand.

Hoewel Ben Weyts (N-VA) wel honderd keer heeft gezegd dat de scholen zouden openblijven, gingen ze met de herfstvakantie toch een extra week dicht. Ik vond dat ongelukkig, want niet wat leerlingen nu nodig hebben. Door corona viel er nauwelijks iets te beleven en er is al zoveel kostbare tijd verloren gegaan door de lockdown in het voorjaar. In plaats van extra vakantie uit te delen, is er vast nog wel wat achterstand in te halen. 

Het is storend om te moeten vaststellen dat deze situatie te vermijden was. Als de minister en de koepels de afgesproken kleurencodes in het draaiboek hadden willen toepassen, was de voorbije week geen verloren tijd geweest. Die periode kon met name voor de tweede en derde graad middelbaar onderwijs met afstandsonderwijs zinvol ingevuld worden.

Maar gedane zaken nemen geen keer en we denken vooruit. Never waste a good crisis. Bij heel wat leerkrachten is te horen dat de extra vakantieweek zeer welkom was. Het heeft hen zichtbaar deugd gedaan. Een week is immers vaak te kort om de batterijen helemaal op te laden. Er zijn ongetwijfeld leerkrachten die maandag bij het op afstand terugzien van hun collega’s van achter hun mondmasker gegrapt hebben dat die twee weken herfstvakantie een blijver moeten zijn.

Kortere zomervakantie

Waarom zouden we dat voorstel niet ernstig nemen? Er valt veel te zeggen voor het herdenken van de schoolvakanties. Eigenlijk is het eenvoudig: maak de zomervakantie twee weken korter en de herfst- en krokusvakantie telkens een week langer. Er is onderzoek genoeg dat erop wijst dat twee maanden vakantie voor veel kinderen en hun ouders te lang is. Het is niet alleen oeverloos lang om zinvol in te vullen, het veroorzaakt ook extra leerachterstand bij leerlingen uit kansarme gezinnen en gezinnen waar thuis geen Nederlands wordt gesproken. Al jaren wordt er gedebatteerd over meer gelijke kansen in het onderwijs, maar een evidente maatregel als het verkorten van de zomervakantie wordt systematisch buiten beschouwing gelaten.

Er zijn wel al eens ballonnetjes opgelaten in die richting, maar die werden vakkundig door de vakbonden afgeschoten. Spijtig, want de belangen van de leerlingen zouden hier moeten voorgaan op die van leerkrachten. Bovendien stel ik niet voor om op vakantiedagen te beknibbelen, maar om hetzelfde aantal vakantiedagen beter te spreiden. Een afwijzing door de bonden zou pijnlijk misplaatst zijn omdat die spreiding ook in het voordeel van de leerkrachten is. Vier keer twee weken vakantie zorgt immers voor echte rustpunten. Het kan niet anders of dit is goed voor de motivatie en het geestelijk welzijn. Wie weet is het zelfs een middel tegen burn-outs en andere vormen van schooluitval.

En nu we toch aan het hertekenen zijn, laat ons doorpakken. Dat Jezus geen vaste dag heeft om te verrijzen houdt ons bij de agenda, maar het maakt het derde semester soms kort en dan weer wat langer. Heeft er eigenlijk iemand iets op tegen dat we het schooljaar verdelen in vaste periodes op basis van pedagogische in plaats van religieuze overwegingen? Dat lijkt me de logica zelf. 

De Goede Week valt nu al eens buiten de vakantie en Pasen kan gerust een catho-laïque feestdag blijven natuurlijk. Wie het religieuze hoogtepunt van het kerkelijk jaar wil vieren is vrij om dat te doen, maar ook de paaseitjes zullen niet minder smaken als ze geraapt worden in een weekend dat niet aan een vakantie gelinkt is. 

Het is onzin om een schooljaar op basis van fluctuerende christelijke feestdagen in te delen in plaats van rekening te houden met relevante pedagogische overwegingen die betrekking hebben op het leerproces en het welbevinden van leerlingen en leerkrachten. Wie dat graag doet, kan over het behoud van Hemelvaart en Pinkstermaandag nog een boompje opzetten, maar ze kunnen net zo goed blijven. Nauwelijks nog iemand van onze jongelui die weet waar die feestdagen voor staan, maar wat maakt het uit? Extra vakantiedagjes in het voorjaar, dat is sowieso meegenomen.

Ik ben alvast overtuigd: nu we er noodgedwongen mee geëxperimenteerd hebben, laat ons die twee weken herfstvakantie behouden en het momentum aangrijpen om na te denken over hoe we de schoolvakanties beter kunnen spreiden. Ik legde mijn oor al even te luisteren en er komen nauwelijks inhoudelijke tegenargumenten. Ja, er zijn leerkrachten die erop wijzen dat het in de zomer te warm kan zijn om les te geven. Maar gezien minister Weyts de coronacrisis zal aangrijpen om ervoor te zorgen dat alle schoollokalen optimaal geventileerd worden, vervalt ook deze tegenwerping, toch?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234