Woensdag 29/01/2020

Opinie

Maak de band tussen politicus en burger hechter

Lieven Buysse Beeld rv

Lieven Buysse
 doceert o.a. Britse cultuur aan de KU Leuven Campus Brussel.

De politieke revolutie is aan de 60-plussers. Na bijvoorbeeld Bernie Sanders (71) in de Verenigde Staten is het nu aan Jeremy Corbyn (68) in het Verenigd Koninkrijk om voorstellen te lanceren om de burger meer te laten meespelen in het politieke bedrijf. De voorstellen daarvoor gaan ver. Zo wil Corbyn het Labour-beleid mee laten sturen door burgers, die via nieuwe technologieën inspraak krijgen in de houding van de partij in dossiers die in het parlement behandeld worden. Betekent dat het failliet van de parlementaire democratie zoals we die vandaag kennen?

De roep om te luisteren naar de stem van het volk is allesbehalve nieuw. Hij klinkt wel een stuk luider dan voorheen omdat elk individu via sociale media een megafoon in handen krijgt. Bovendien missen alle partijen vandaag de klassieke band met de noden van de gewone man. Dat komt doordat de directe lijn met de middenveldorganisaties voor de traditionele partijen een stuk minder evident is geworden en minder traditionele partijen hebben die nooit gehad. De levensbeschouwelijke zuilen zijn afgebrokkeld, waardoor velen hun stem niet vertegenwoordigd zien. Tegelijk is het blijkbaar minder evident om lid te worden of te blijven van een politieke partij, waardoor een partijtop al te vaak gevoed wordt met dezelfde ideeën van gelijkgestemde groepen.

Meer populisme

Alle partijen in het politieke spectrum worstelen hiermee. Hun antwoord is steeds meer populisme: boude uitspraken en ideeën lanceren die vaak weinig realistisch zijn, maar wel aantrekkelijk lijken voor een luidruchtig deel van het volk. Het antwoord van Sanders en Corbyn speelt daarop in, maar op een voorzichtigere manier. Van bij zijn eerste tussenkomst als oppositieleider in het Britse Lagerhuis hing Corbyn bijvoorbeeld de inhoudelijke punten die hij wou maken helemaal op aan concrete gevallen. Hij riep de bevolking op om hem te voeden met hun problemen en citeert sindsdien gretig uit de mails die hij ontvangt. De oppositieleider als ombudsman, zeg maar. Eigenlijk is dat slim gezien van Corbyn: hij positioneert zijn partij opnieuw aan de kant van 'de gewone man' en kan dat framen als de antipode van de Conservatieven, die minachting zouden tonen voor John met de pet.

Als je deze aanpak verder systematiseert door voor elk dossier via sociale media de mening van je achterban, en eigenlijk die van de hele bevolking, te peilen, verminder je bovendien de impact van de traditionele media. Die worden niet enkel verguisd door de Amerikaanse president. Ook Corbyn haalde al herhaaldelijk uit naar de manier waarop de voorstellen van zijn partij en hijzelf in de pers aan bod komen. Een directe lijn van het individu naar de politicus en omgekeerd kan de vierde macht in een hoekje drummen.

Angeltjes

Op zich is het uitgangspunt nobel: een hechte band tussen de politiek en de burgers, met de politicus die de wil van het volk uitvoert. Daar zijn echter enkele angeltjes aan verbonden. Een politicus die zich volledig laat leiden door de publieke opinie, kan geen coherent verhaal vertellen, negeert vaak de complexiteit van een dossier, kijkt nauwelijks voorbij de waan van de dag, durft niet in te gaan tegen de wil van de meerderheid ten behoeve van een noodlijdende minderheid en waagt het niet om noodzakelijke maar weinig populaire maatregelen te nemen. Regeren – of oppositie voeren – met een dagelijkse stroom aan minireferenda is in die zin geen prettig vooruitzicht. Maar als politici erin slagen om nieuwe technologieën aan te wenden om vandaag nog beter te weten wat er leeft in het land dan toen ze daarvoor alle dorpscafés en eetfestijnen moesten afschuimen, kan die nieuwe trend ook echt vooruitgang genoemd worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234