Vrijdag 30/10/2020

AnalyseLopende Zaken

Loopt het met Conner Rousseau en Vooruit af zoals met de coyote in ‘Road Runner’?

Centraal in het verhaal staat ‘king Connah’ zelf. De voorzitter is charismatisch, ijdel en een tikje autoritair.Beeld BELGA


Bart Eeckhout overschouwt de politieke week.

Of de sprong – welja – vooruit de goede wordt voor de Vlaamse socialisten, valt nog te bezien. Maar het is wel springen of mee ten onder gaan met het brandende platform waarop zovele West-Europese middenpartijen zich bevinden.

Denk aan een klassiek tekenfilmfiguurtje zoals Tom & Jerry of de coyote bij Road Runner. Als ze in een van hun hilarische achtervolgingen uit de bocht het ravijn in vliegen, blijven ze eerst nog een poosje in de lucht doorlopen en hangen, alvorens onherroepelijk toch de dieperik in te duiken.

Loopt het zo ook af met Conner Rousseau en zijn tot ‘beweging’ Vooruit vervellende partij sp.a? Het valt niet uit te sluiten. Toegegeven, de jonge voorzitter lijkt momenteel de wind in de rug te hebben. Zijn bijdrage in de regeringsvorming, waarvan hij momenteel de preformateur is, is niet onbelangrijk, de partij draagt hem op handen en het jonge van politiek vervreemde volkje, schijnt zijn non-conformistische stijl wel te lusten.

Het kan een bedrieglijk gezicht zijn, typerend voor de bijziendheid onder de Wetstraat-stolp. Meer tastbaar bewijs dan wat voorzichtige plusjes in immer te wantrouwen peilingen is er niet. Maar je kunt wel zeggen dat Conner Rousseau belangstelling wekt. Je bent ervoor of ertegen. Het is toch al even geleden dat dat van een socialistische partijleider gezegd kon worden in Vlaanderen.

Voor hetzelfde geld zakt die rugwind straks, en stuikt Rousseau met al zijn ambitieuze plannen coyotegewijs naar beneden. De manier waarop de Vlaamse socialisten afgelopen week hun toekomstige naam, Vooruit dus, de wereld ingestuurd hebben, geeft de sceptici alvast extra munitie. De timing van de aankondiging is op zijn minst ongelukkig en onhandig. Ongelukkig omdat de voorzitter zelf noodgedwongen in coronaquarantaine zit, en dus niet eens in de tv-studio’s kan gaan kamperen om de boodschap uit te dragen; onhandig omdat de echte rebranding pas voor later op het jaar is. Veel meer dan een Instagram-story is er nog niet.

De grootste handicap is dat de inhoud voorlopig achterwege blijft. Welke visie schuilt er achter die nieuwe naam? Naar welk vergezicht willen de Vlaamse socialisten ons voortaan vooruitstuwen? We hebben er vooralsnog het raden naar.

Dat klopt niet helemaal. Voor de zomer muntte de sp.a, zoals de partij tot december dus toch nog blijft heten, haar ‘New Social Deal’, zeg maar een coronaproof sociaal-economisch kernprogramma. Geen verrassingen daar: de socialisten pleiten voor meer overheidsinvesteringen, meer koopkracht en hogere uitkeringen en een belastinghervorming die ook naar vermogensinkomsten kijkt.

Dat het plan weinig nieuws lijkt te bevatten, hoeft niet zo’n probleem te zijn. Er valt veel voor te zeggen dat de West-Europese sociaaldemocratie het noorden (en handenvol kiezers) kwijtraakte toen ze in de jaren 90 de kern van haar programma inruilde voor een meer liberale Derde Weg. In het recent uitgebrachte en bijzonder goed gedocumenteerde boek Dat hadden we nooit mogen doen van Duco Hellema en Margriet Van Lith getuigen vooraanstaande Nederlandse socialisten hoe hun PvdA op dat liberale pad terechtkwam. Veel ideologische heroriëntering kwam er niet bij kijken, zo valt te lezen, veeleer leken de socialisten hun eigen overtuiging in te willen ruilen voor een trendy links-liberaal sausje.

Jeremy Corbyn

Conner Rousseau is Jeremy Corbyn niet, maar een correctie naar een weer meer klassieker linkse koers lijkt toch wel tot de plannen te behoren. Dat blijkt ook uit wat níét in de rode New Deal staat. Terwijl Europa de mond vol heeft van een Green Deal, en de coronacrisis wil aangrijpen om die transformatie door te duwen, reppen de Vlaamse socialisten met geen woord over klimaat of ecologie. Niet dat ze plots klimaatsceptici geworden zijn, maar een sociaal gecorrigeerd klimaatbeleid schijnt voorlopig niet vooraan in het hoofd van Rousseau & co. te zitten.

Het zou kunnen betekenen dat de sp.a/Vooruit van de strijd om de kosmopolitische niche met Groen geen prioriteit meer maakt, en nieuwe kiezers hoopt te vinden waar ze ooit verloren gingen: in kringen van arbeiders en de lagere middenklasse, waar nu vooral naar rechts gekeken wordt. Zie ook: de strakkere migratiekoers die de partij poogt te varen.

Rousseau is wel zo verstandig om behalve de communicatie- ook de studiedienst weer uit te bouwen.Beeld Photo News

Om succes te boeken, wil Conner Rousseau dus de oude gewaden van de partij afwerpen. Dat maakt de gok niet minder gewaagd. Een klassieke partij die zich herdoopt en omvormt tot beweging: in West-Europa is het een recept dat nog niet te vaak, om niet te zeggen nog nooit, succesvol is geëindigd.

Zelf wil Rousseau zich graag spiegelen aan La République En Marche van de Franse president Emmanuel Macron, maar dat is een ander verhaal. En Marche combineert charismatisch leiderschap met een uitgekiende strategie van datamining om potentiële kiezers rechtstreeks te kunnen aanspreken. Macron kon ook profiteren van het gat in het centrum van de Franse politiek nadat de PS en de Republikeinen zichzelf de prak inreden. In Vlaanderen ligt de situatie toch wat anders.

Alweer geldt: scepsis is gewettigd. Maar het is ook een wat makkelijke kritiek. Want het is ook nooit goed. Als centrumpartijen niets doen, dreigen ze stilletjes dood te gaan. Verlaten ze de betreden paden, dan is er ook gemopper. De eveneens in nood verkerende CD&V en Open Vld zwijgen stil. Zijn we zeker dat die strategie de goede is?

Centraal in dit verhaal staat hoe dan ook de voorzitter, ‘king Connah’: charismatisch, ijdel en een tikje autoritair. Inhoudelijk is hij moeilijker te doorgronden. De man van de grote ideologische traktaten zal hij niet gauw worden, maar hij is wel zo verstandig om behalve de communicatie- ook de studiedienst van de partij weer uit te bouwen.

Waar Vooruit eindigt, blijft nog onbekend, maar intussen is Conner Rousseau alvast onverdroten bezig met zichzelf als politiek leider in de markt te zetten. Onderzoek van socialemedia-expert Reinout Van Zandycke leert dat in de zomermaand augustus de partij sp.a haar volledige budget voor Facebook-advertenties inzette op de voorzitter, Conner Rousseau. Dat een succesvolle politieke beweging – weze het van Obama, Trump of Macron – in het hart een onbetwiste en bij de basis geliefde leider nodig heeft en dat dat wat mag kosten, heeft Rousseau dus alvast begrepen.

Een klassieke partij die zich omvormt tot beweging: in West-Europa is dat nog nooit succesvol geëindigdBeeld DM
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234