Woensdag 28/07/2021

ColumnMegastad

Lijfstraffen voor lastige scholieren

Een klasje in Nairobi. Soms krijgen leerlingen een tik met een stokje – maar enkel als de ouders dat vragen.  Beeld ZUMA Press
Een klasje in Nairobi. Soms krijgen leerlingen een tik met een stokje – maar enkel als de ouders dat vragen.Beeld ZUMA Press

Metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Correspondenten doen wekelijks verslag vanuit hun eigen megastad. Deze week: Ilona Eveleens in Kenia.

Verbijstering alom toen de minister van Onderwijs onlangs pleitte voor de herinvoering van lijfstraffen op scholen om een einde te maken aan het criminele gedrag van sommige scholieren. Twintig jaar geleden was in Kenia tenslotte het Spaanse rietje verboden. Op sociale media vielen Kenianen over hem heen.

Zijn gewraakte opmerking kwam nadat scholen in verschillende delen van Kenia, waaronder Nairobi, te maken hadden gekregen met grof geweld door leerlingen. Scholieren hadden scholen in brand gestoken, leerkrachten aangevallen met knuppels en machetes, of waren tijdens lesuren stomdronken of compleet high op het schoolplein gevonden.

De minister meldde twee dagen later dat het slechts een persoonlijke opmerking was geweest en geen voorstel tot wetsveran­dering. Toch waren te midden van al die kritische geluiden over de minister ook reacties te lezen van Nairobianen die het helemaal met hem eens waren.

Ik ging ervan uit dat het de ­oudere generatie was die voor lijfstraffen pleitte. Tot ik een kennis, een werkende moeder van halverwege de 30, naar haar mening vroeg. Zij vertelde onomwonden dat ze de leerkrachten van haar oudste en puberende dochter ­expliciet had gevraagd het ­Spaanse rietje te gebruiken als straf nodig was. Dat was volgens haar de enige manier om haar kind te behoeden voor drugs en tienerzwangerschap.

Ouders in Kenia sparen zich soms letterlijk het brood uit de mond om hun kinderen naar ­goede scholen te sturen in de hoop dat ze later een baan met een hoog salaris bemachtigen. Pensioenen zijn slechts voor een minderheid weggelegd en goed verdienende kinderen worden nog altijd als een prima oudedagsvoorziening beschouwd. De druk van ouders op hun zonen en dochters om uit te blinken, is vaak erg groot.

Die pressie wordt nogal eens als reden gegeven voor misdragingen van scholieren. Bovendien is het vooral op de staatsscholen aanpoten. De schooldagen zijn lang, met veel huiswerk om alle materie in een korte periode te kunnen behandelen – vakanties duren lang. En dan wordt elk schooljaar, ook op de basisschool, afgesloten met overgangs­examens, die van grote stress vergezeld gaan.

Daarbij komt nog dat veel ­kinderen naar internaten gaan, omdat ouders te ver van scholen wonen of door werk niet thuis zijn. Dat zijn geen luxescholen, maar betaalbare instellingen met grote slaapzalen waar tientallen kinderen benauwend dicht op ­elkaar leven met onvoldoende of slecht voedsel.

Een jonge leerkracht op een middelbare school die ik ken, zei tegenstander te zijn van lijfstraffen. Na enig aandringen vertelde hij dat het op zijn school soms gebeurt. Maar, zo voegde hij eraan toe, alleen als de ouders er specifiek om vragen. Op zijn school zitten kinderen van midden­klassengezinnen met ouders die vaak goed opgeleid zijn. Weliswaar een minderheid maar toch nog veel van hen hadden de school gevraagd lijfstraffen toe te passen indien nodig.

Het enige verschil is dat deze vorm van straf niet meer te midden van klasgenoten wordt uitgedeeld als afschrikking. Nu worden de slagen met het Spaanse rietje gegeven in een kamer waarvan de deuren en de ramen gesloten zijn. Schouderophalend zei de leerkracht: “Het is zoals bijna alles in Kenia. Het mag niet, maar gebeurt toch.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234