Dinsdag 18/06/2019

Open brief

Lieve juffen, red het vaderlijke ego, alsjeblieft

Beeld Elise Vandeplancke

In het basis­onderwijs hebben onze kinderen maar één kans op de zeven om les te krijgen van een man. Dat is niet alleen jammer voor de kinderen in kwestie, maar ook voor hun papa’s, vindt Stef Selfslagh. Neem nu dat oudercontact.

Laten we beginnen met een inlevings­oefeningetje.

Uw naam is Els. U hebt een nieuwe auto nodig en u gaat naar de dichtst­bijzijnde verdeler van uw favoriete merk. Omdat auto­dealers bezoeken een beproeving kan zijn, neemt u uw man/­vriend/fuckbuddy/­whatever mee: gedeelde verveling is halve verveling. Eenmaal bij de dealer – laten we hem Bob noemen – constateert u echter dat u net zo goed thuis had kunnen blijven: Bob richt zich uitsluitend tot uw mannelijke compagnon, ook al weet hij dat de auto waarnaar jullie op zoek zijn voor ú bestemd is. Wanneer hij tegen uw man/­vriend/­fuckbuddy in de derde persoon over u begint te praten – ‘Gaat uw vrouwke er veel kilometers mee doen?’ – krijgt u het op uw heupen. U schenkt Bob uw meest sardonische glimlach, klasseert de glimmende brochure die op zijn bureau ligt in zijn concessie­houdende reet en loopt vloekend naar de uitgang. Eenmaal buiten schudt u het hoofd. Hoe is het anno 2018 in godsnaam mogelijk?

In deze alinea is uw naam Peter. U bevindt zich in de school van uw zoon, waar vanavond het trimestriële ouder­contact plaatsvindt. Omdat er signalen zijn dat het gedrag van uw nageslacht de laatste tijd niet voorbeeldig is, is uw vrouw/­vriendin/­schattebout met u meegegaan: gedeelde ongerustheid is halve ongerustheid. Eenmaal bij de juf – laten we haar Mieke noemen – constateert u echter dat u net zo goed thuis had kunnen blijven: juf Mieke richt zich uitsluitend tot uw vrouw/­vriendin/­schattebout, ook al weet ze dat de jongen over wie ze aan het praten is ook úw vlees en bloed is. Wanneer u haar een vraag stelt en ze bij het beantwoorden daarvan enkel de ogen van uw vrouw zoekt, wordt u droevig. U bent voorlees­papa geweest, gaat elk jaar naar het paas­ontbijt, helpt uw zoon dagelijks bij het maken van zijn huiswerk en toch erkent zijn juf u niet in uw bestaan. Wat later verlaat u zuchtend het school­gebouw. Hoe is het anno 2018 in gods­naam mogelijk?

Misschien hebt u na de eerste alinea ‘You go, girl!’ geroepen, maar dacht u na de tweede: ‘Hey ket, er zijn ergere problemen in de wereld’. Nochtans beschrijven beide lappen tekst precies hetzelfde fenomeen: een niet echt levens­bedreigende, maar niettemin behoorlijk irritante vorm van seksisme. Of op zijn minst: gender­stereo­typering. Auto­dealer Bob dacht: ‘Het zal wel de man zijn die thuis het geld binnenbrengt, hém moet ik hebben.’ Juf Mieke dacht: ‘Het zal wel de vrouw zijn die thuis voor de zoon zorgt, háár moet ik aanspreken.’

En dat terwijl zelfs Alexandra Colen (gewezen Vlaams Belang-politica, red.) zal erkennen dat de jaren 50 al een hele tijd achter ons liggen.

Sisterhood

Als ik de verhalen van vrienden en kennissen mag geloven, zijn er nog meer juffen zoals juf Mieke: onderwijzeressen die zich naar alle waarschijnlijkheid met hart, ziel en talent van hun taak kwijten, maar niettemin de vreemde gewoonte hebben om papa’s tijdens ouder­contacten tot spek en bonen te reduceren.

Een jeugdvriend met een dochter op basisschool­leeftijd vertelde me dat hij tijdens ouder­contacten soms overweegt om zijn vrouw in het bijzijn van de juf te vragen: ‘Kun je bij juf Nathalie eens informeren of onze Steven een beetje beleefd is in de klas?’ En een gescheiden vrouwelijke collega meldde in begrijpelijke staat van verontwaardiging dat zíj er door de juf van haar dochter op was aangesproken dat haar ex-man op een dag vergeten was om het lieve kind boterhammen mee te geven.

Zet een juf op praat­afstand van een mama en de rest van de wereld wordt onzichtbaar. Alsof juffen een stilzwijgend akkoord met mama’s hebben gesloten: ‘Leuk hè, die moderne papa’s. Maar zullen we de probleempjes met de koters toch maar binnen de sisterhood oplossen?’

Voor u naar Twitter beent om mij juf­onvriende­lijke demagogie aan te wrijven: nee, niet álle juffen negeren de vaders van hun leerlingen. (Juf Tine, juf Christine, juf Ann-Sophie: ik hou van jullie.) En ja, er zijn nog altijd papa’s die tijdens ouder­momenten schitteren door afwezigheid dan wel zwijgzaamheid. Maar dat zijn nog geen redenen om de wél geëngageerde exemplaren te negeren als een Boyzone-zanger met comeback­ambities.

Zorgberoep

Twee schooljaren geleden had mijn toen achtjarige zoon een meester. Dat was qua ouder­contact een verademing: de pedagogische aandacht werd netjes verdeeld tussen mijn vrouw en mezelf, het vaderlijke ego keerde ongeschonden huiswaarts. Leve de meesters, dus.

Alleen: er zíjn in het basis­onderwijs nauwelijks meesters. De kans dat uw kinderen voor hun twaalfde les krijgen van een man is kleiner dan dat ze voor die tijd de zin Chantal s’assied sur la chaise foutloos uitspreken. Amper 14 procent van de leerkrachten is man. En als we onderwijs­specialisten mogen geloven, zal hun aantal in de toekomst nog dalen.

Is dat erg? Niet voor de school­prestaties van onze kinderen. Zowat elk onderzoek toont aan dat leerlingen niet slechter presteren omdat ze les krijgen van juffen in plaats van meesters. Maar de onder­vertegen­woor­di­ging van mannen voor de klas is wél slecht nieuws voor het wereld­beeld van onze zonen: ze baseren er het misverstand op dat een zorg­beroep ‘iets voor vrouwen is’. Dat mannen zich in de woestere regionen van de samen­leving horen aan te melden. Waardoor ze later ook niet echt geneigd zullen zijn om een carrière in het onderwijs na te streven. Een cirkel van het vicieuze type, noemen ze dat. En een minstens gedeeltelijke verklaring voor de vast­stelling dat gender­clichés zelfs in tijden van mannelijke bh’s nog altijd de hardnekkigheid van een kakkerlak hebben.

Manwijven

Je zou denken dat ook vrouwen het groteske gebrek aan mannelijke leerkrachten in het basis­onderwijs problematisch vinden. Of toch minstens even hinderlijk als het groteske gebrek aan vrouwen in politieke bestuurs­organen.

Maar wat lezen we in een bijdrage van een VUB-sociologe op sampol.be? “Laten we maar eens ophouden met de feminisering van het onderwijs te problematiseren. Leerlingen zijn gebaat bij goede leerkrachten en of ze nu man of vrouw zijn, doet er niet toe. Mannelijke en vrouwelijke leerkrachten lijken meer op elkaar dan dat ze van elkaar verschillen. Onderwijzers zijn in hun attitudes eigenlijk heel vrouwelijk.”

Als dat niet het argument is waarmee alfa­mannetjes altijd de over­vertegen­woordi­ging van hun sekse in de directie­kamers van onze bedrijven verdedigen. ‘Vrouwelijke CEO’s zijn man­wijven. Dus wat maakt het uit of bedrijven geleid worden door een man of een vrouw?’

Als zelfs de sociologie het gender­oneven­wicht in het basis­onderwijs irrelevant vindt, zit er niks anders op dan ons zélf los te rukken van archaïsche m/v-­clichés. Daarom: een dubbele oproep.

Lieve juffen, jullie zijn opvoedkundige engelen wier bijdrage aan de ontwikkeling van onze kinderen niet genoeg geprezen kan worden, maar besteed tijdens ouder­contacten eens wat meer aandacht aan de papa’s die voor u zitten. Geloof me: ze zullen u dankbaar zijn.

En mannelijke adolescenten, trek jullie met de jeugdige overmoed die jullie wordt toegeschreven geen zak aan van de vrouwelijke suprematie in het basis­onderwijs. Bestorm de onderwijs­opleidingen en word meester.

Om het met seksuoloog Wim Slabbinck te zeggen: “Als we de rolmodellen die we meegeven aan jongens en meisjes diversifiëren, veranderen we hoe ze naar de wereld kijken.”

Wie weet hebben we dan over tien jaar zelfs staats­secretarissen die niet langer in gender­platitudes denken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden