Dinsdag 22/10/2019

Opinie Laurent de Sutter

Lieve Greta, jouw strijd is een brutale en schone strijd

Laurent de Sutter. Beeld Geraldine Jacques

Laurent de Sutter is professor rechtstheorie aan de Vrije Universiteit Brussel. 

Liefste Greta,

Ik had nooit gedacht dat ik jou nog eens een brief zou schrijven. Jij en ik behoren tot totaal andere werelden. Jij bent een meisje van de 21ste eeuw, ik ben een man van de 20ste eeuw. Jij zit vol hoop dat je de wereld kunt veranderen, ik ben de melancholische en passieve getuige van haar vernietiging.

Niet dat ik me zelf nooit heb willen engageren. Integendeel, ik heb dat vaker gedaan – en ga het nog doen. Maar mijn engagement was een engagement zonder effect. Het was het engagement van een man die te veel met zijn hoofd in de boeken heeft gezeten en die denkt dat de strijd, waarover die ook gaat, iets romantisch heeft – iets onweerstaanbaar erotisch zelfs. Ik moet toegeven, lieve Greta: mijn gevechten waren die van een dromer, van een bourgeoismannetje, die dacht dat je de revolutie vanuit het salon of van op het terras van een café kon voeren.

Jouw strijd daarentegen staat los van boek of droom. Het is een brutale en schone strijd, tegen krachten die oneindig veel talrijker en machtiger zijn – krachten die je giechelend de scène zagen betreden en snel weer wilden vergeten. Het was pas toen je terugkwam, en nog eens terugkwam, tot je de totale ruimte bezette die zij de hunne achtten – de media – dat ze ongerust werden.

Moed, integriteit, intensiteit, vreugde

Ze hebben je nooit ernstig genomen, net zomin als de tienduizenden en honderdduizenden kameraden die je vergezellen op de aardbol. Maar zolang je een uitzondering blijft, een curiosum, konden ze jou zo blijven beschouwen, met het walgelijke paternalisme van mensen die zich boven de rest verheven voelen.

Op een bepaald moment zijn ze zich bewust geworden van de voorsprong die je op hen genomen had – door alles waar je voor stond en zij ontbreken: moed, integriteit, intensiteit, vreugde. Op dat moment lieten ze hun haat de vrije loop. Ze hebben je bestookt met beledigingen, lieve Greta. Ze hebben gelachen met je uiterlijk, met je geestelijke gezondheid. Ze hebben gespot met je kennis; plotseling deden ze alsof die maar een deel van het ‘probleem’ dekte.

Kortom, ze deden wat ze altijd doen: iemand wegzetten als een halve idioot, als een achterlijke naïeveling, als een charlatan die het gemunt heeft op pubers met opspelende hormonen. Dat was lelijk. Dat was onaangenaam. Dat was dom. En het was vooral gemeen.

Je nam de zeilboot en niet het vliegtuig naar de verenigde Naties om je zaak te verdedigen, want dat was je overtuiging – en zelfs dat leverde je hoongelach en beledigingen op vanwege de slimmen, de onderlegden, zij die het beter weten. Je beklom het spreekgestoelte en je richtte je met een opmerkelijke oprechtheid tot de grote en de kleine meesters van de planeet – wat je opnieuw op oprispingen, gal en gerochel van een bende jaloerse ouderlingen te staan kwam, die zich beschouwen als ‘intellectuelen’.

Er is iets mogelijk

Het leek je niet te hard te raken. Maar goed ook. Weet goed, lieve Greta, dat het zien van je oprechtheid, je onbewogenheid, me enorm veel deugd deed. Het was een schouwspel dat niet noopt tot commentaar of kritiek – en dat ook niets te maken heeft met volgelingen of geloof. Je bent geen heilige, geen martelaar, geen heldin. Je verlangt niet dat we voor je knielen, of voor wat dan ook. Jij gaat ons niet redden ­– dat heb je ook nooit beweerd. We kunnen onszelf alleen redden als we net als jij beslissen trouw te handelen volgens onze keuzes, ons verlangen.

Nee, lieve Greta, jouw onbewogenheid betekent iets anders. Je wilt ermee zeggen: er is iets mogelijk, hier, nu, niet in de salons of op het caféterras. Ook niet in de parlementen of in de perslokalen. Er is iets mogelijk, als we leren te reageren op het discours en op de dreigementen van zij die de macht beoefenen met dezelfde onbewogenheid waarmee jij hen tegemoet treedt. Zij die dreigen omdat ze aan de macht zijn, doen er niet toe, want die macht kunnen ze verliezen. Trouwens: ze hebben al verloren – en ze weten dat.

Met hartelijke groeten,

Laurent de Sutter

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234