Dinsdag 26/01/2021
Bart EeckhoutBeeld DM

StandpuntBart Eeckhout

Leveranciers van sociale media moeten eindelijk beregeld worden

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Het is niet eens zo’n lastige kwestie. Facebook, Twitter en Alphabet (eigenaar van Google en YouTube) zijn privébedrijven. Wie gebruik wil maken van hun diensten ‘betaalt’ met de toestemming om privédata te laten analyseren en te verkopen. Natuurlijk hebben privébedrijven het recht om toegang te weigeren aan wie zich misdraagt, zoals discotheekeigenaars ook de toegang kunnen weigeren aan relschoppers. Dat Twitter, Facebook, YouTube etcetera Donald Trump in zijn laatste dagen als president van hun platformen weren, is dus perfect legitiem.

De beslissing van de digitale mediagiganten roept wel enkele andere, vervelendere vragen op. Zoals: waarom is dit niet eerder gebeurd? Donald Trump is niet pas vorige week begonnen met het verspreiden van leugenachtige of haatdragende boodschappen. Het antwoord valt af te lezen aan de beurskoers van Twitter. Die startte gisteren flink in de min. Donald Trump had Twitter nodig, maar omgekeerd had Twitter ook Trump nodig.

Als de clown in het sociale-mediacircus trok de Amerikaanse president ruime schares volgers, die zich verwarmden of juist ergerden aan zijn soms waanzinnige en vaak leugenachtige tweets. Pas nu de neergang onomkeerbaar is, durven Twitter en co. de bijna-voormalige president weg te knippen. Dat is wat makkelijk.

Nog pertinenter is de vraag hoe consequent de Facebooks van deze wereld hun straatjes nu schoon gaan vegen. De vergelijking met discotheken toont het risico op willekeur of eenzijdigheid treffend aan. Donald Trump is, of was, hoogstens de machtigste leugenaar en haatzaaier op sociale media. Hij is lang niet de enige. Zelfs als je de vrije meningsuiting ruim interpreteert, zoals het hoort, krioelt het op mediaplatformen van de extremistische complotteurs en oproepen tot haat of geweld.

Veel verder dan wat oppervlakkig poetswerk komen die media voorlopig niet. Op sociale media blijkt de mens in staat tot het allermooiste en het allergrappigste, maar ook tot racistische bagger, vervalsing en intimidatie. De mediagiganten stelden tot nu toe altijd dat zij geen verantwoordelijke uitgever zijn. Nu blijken ze toch te accepteren dat ze ook een deel van de aansprakelijkheid van een uitgever hebben. Eindelijk. Dit zou verregaande gevolgen kunnen hebben. Als de mediagiganten echt middelen moeten gaan investeren in digitale schoonmaak en bijvoorbeeld ook in het rechtmatig uitkeren van auteursrechten, dan wankelt hun hele zakenmodel.

Er is een alternatief mogelijk. Als leidende politici, zoals Angela Merkel, menen dat toegang tot sociale media een basisvoorziening is voor iedereen, dan is het niet meer dan normaal dat de leveranciers eindelijk beregeld worden en hun dominante marktmacht ingeperkt wordt. Om ons, burgers/consumenten, beter te beschermen. In dit geval tegen haat en extremisme, maar ook tegen intellectuele diefstal en privacy-inbreuken. Ook dan zeggen we: eindelijk. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234