Zondag 08/12/2019
Beeld rv

Column

Leve de niet-biologische ouderdag

Saskia de Coster is schrijver van de pas verschenen roman Nachtouders. Haar column verschijnt tweewekelijks op woensdag.

Zondag moederdag. En vandaar even tellen: met hoevelen zijn ze nu precies, de mama’s? En de papa’s? De ouders?

Onlangs verscheen mijn roman Nachtouders, het verhaal van de weg naar het niet-biologische ouderschap. Mijn lichaam is geen negen maanden opbouwend en uitputtend en uiteindelijk puffend aan de slag geweest om uit bijna niets een kindje te maken. Geen spatje van mijn DNA heb ik overgedragen. Mijn zoontje lijkt voor geen meter op mij en zelfs als ik mijn haar blondeer, zullen wij uiterlijk nog altijd evenveel van elkaar verschillen als Bert en Ernie. Toch voel ik me elke dag zijn mama.

De afgelopen tijd heb ik zo veel andere verhalen mogen ontvangen, van betrokken, zoekende, trotse, botsende ouders, ouders van trial-and-error, ouders van goede bedoelingen, nachtouders, volwassenen die uit hun slaap gehouden worden door verloren knuffels, uncoole sneakers, broze tienerharten en uitgaansuren omdat er een kind in hun leven rondloopt. Een paar zaken vielen me op. Die ouders zijn van allerlei pluimage. En een aanzienlijk deel van hen heeft geen bloedband met het kind waar ze voor zorgen. De niet-biologische ouders zijn adoptie-ouders, stiefvaders, pleegzorgers, surrogaatouders, meemoeders, pluspapa’s, nieuwsamengesteldgezinouders, gay ouders, parttime ouders, zorgers en snoetenpoetsers waar nog geen hippe naam voor is ontworpen. Een steeds groter en zichtbaar wordende groep van niet-biologische ouders kiest ervoor om hun kamers en hun dagen en hun Netflix te delen met een kind dat geen appel van de boom is, waaraan ze zelf groeiden maar dat ze voor iedere val willen behoeden. Dat soort ouderschap ontstaat via donatie, adoptie, pleegzorg, heel vaak ook via een nieuwe relatie waar de partner al een ouderrol heeft.

“Ik vind jou de liefste papa”, hoorde ik onlangs een vierjarig meisje op de fiets tegen haar stiefvader zeggen en ze tokkelde met haar handjes op zijn rug om haar woorden kracht bij te zetten. Niemand had haar iets gevraagd, het vertrok van haar. Zoals iedere vorm van ouderschap vanuit het kind moet beginnen. Ouderschap is geen handtekening op overheidspapier, van de juiste stempels voorzien. Het is geen titel die je automatisch bepaalde voorrechten en kortingen geeft. Ouder zijn moet je verdienen, elke dag, ieder samenzijn, ieder telefoontje opnieuw, in welke constellatie je ook zit. Gelukkig zijn kinderen eindeloos gul met het aantal kansen dat ze je geven.

Eigenlijk is het allemaal niet ingewikkeld, als je het los van alle juridische en andere kaders bekijkt. Wie is je ouder, je mama of papa of hoe heet het? Een vriendin van me verwoordde het treffend: het is degene die je billen afveegt als je het zelf nog niet kan, die je rondspattende puberhormonen verduurt en je zonder vragen nog troost wanneer je als volwassen mens tegen muren oploopt.

“Ik vind jou de liefste papa”, herhaalde dat vierjarige meisje tegen haar stiefvader, die zich in het zweet zat te trappen op de fiets. Er bungelde een roze, veel te grote schooltas aan het stuur. Zij noemde hem niet ‘stiefpapa’. Stief, pleeg, plus, mee, extra, namen zijn soms zo onvolkomen. Alsof er iets ontbreekt, onecht is, gecompenseerd of getolereerd moet worden. Zeker, het niet-biologische ouderschap wijkt op sommige punten af van het biologische, en dan nog is ieder geval particulier. Dat het ouderschap tout court niet alle dagen dolle pret is en je soms binnenstebuiten kan keren, zal iedere ouder, biologisch of niet, kunnen bevestigen. Maar zoals een man me mailde: “Biologie maakt je geen ouder zoals ‘gebrek’ aan biologie je ook geen niet-ouder maakt. Ouder word je. Door er te zijn. Fuck biologie en leve parentologie.”

Het is tijd voor een positief geluid. Oorspronkelijk was moederdag de dag van moeder Maria, de oppermama die via ondoorgrondelijke wegen een kind heeft gekregen. Als we nu eens één dag voor de officiële moederdag de niet-biologische ouders en zorgers verenigen en een stem geven? Heiligendagen zijn er niet meer, en ouders zijn gelukkig geen heiligen, maar laten we gedurende vierentwintig uur de niet-biologische ouder even zichtbaar maken, op een dag die niet met een eisenpakket of een trommel vol verzuchtingen komt. Ouders staan immers niet tegenover elkaar.

11 mei: dag van de niet-biologische ouder, één dag waarop de goedkope meiklokjes in plastieken bloempotjes bloeien, een dag waarop de bedden vol plakkerige ontbijtkruimels liggen en de kinderen even doen alsof ze geen ruzie aan het maken zijn, voor hun niet-biologische ouders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234