Zondag 28/02/2021

OpinieElisabeth Meuleman, Johan Danen

Leerkrachten zijn geen muilezels die maar alle gewicht op hun schouders moeten tillen

null Beeld ANP
Beeld ANP

Elisabeth Meuleman en Johan Danen zijn Vlaams Parlementslid voor Groen.

Het katholiek onderwijs heeft het startschot gegeven voor een rondje juridisch twisten over de eindtermen in het middelbaar. Zoals aangekondigd stappen zij naar het grondwettelijk hof om de nieuwe eindtermen aan te vechten. De eindtermen zijn de doelen die leerlingen moeten kennen en kunnen volgens de overheid. Het katholiek onderwijs vindt ze te uitgebreid en te gedetailleerd en ze zouden de vrijheid van onderwijs bedreigen. De overheid moeit zich te veel met wat leerlingen moeten kennen en de katholieke koepel wil dat zelf bepalen. Zo worden de eindtermen een symbool van de klassieke machtsstrijd tussen overheid en koepel op de kap van heel veel scholen, leerkrachten en leerlingen.

Zijn er dan geen terechte bezorgdheden? Ja, die zijn er. De bezorgdheden van leerkrachten uit het TSO,BSO en KSO moeten ernstig genomen worden. We willen praktisch of creatief georiënteerde richtingen niet schoeien op de leest van het ASO. Zij hebben hun eigenheid en er moet voldoende ruimte zijn om die te ontwikkelen. Tegelijk zet de uitspraak van een directeur in Terzake bij ons wel kwaad bloed. Met de ongepaste metafoor ‘een paard is toch geen pony’ toonde die, onbedoeld wellicht, aan dat ook vooroordelen en een te laag verwachtingspatroon aan de basis kunnen liggen van de toenemende ongelijkheid in ons onderwijs. 

De nieuwe eindtermen vertrekken van 16 sleutelcompetenties. Naast wiskunde en talen zetten de eindtermen ook in op burgerschap, mentaal welzijn, ondernemingszin, digitale competenties, financiële geletterdheid,… Competenties die al in de vorige legislatuur, na een groot maatschappelijk debat met inspraak van leerkrachten, leerlingen en ouders tot stand kwamen. Competenties die elke leerling broodnodig heeft, ook leerlingen uit de (vroegere) TSO-BSO richtingen. Wij herinneren ons de cri du coeur nog van leerlingen uit het BSO, die zich in het parlement, afvroegen: waarom krijgen wij geen talen, leert men ons zo weinig over politiek of economie, waarom wordt er van ons soms zo weinig verwacht? We werden collectief wakker geschud toen het laatste internationale PISA onderzoek aangaf dat 17 procent van de 15-jarigen het basisniveau, om te kunnen functioneren in de maatschappij niet haalt. Natuurlijk moet er voldoende tijd blijven voor praktijkvakken in arbeidsmarktgerichte richtingen. Die haalbaarheid moet goed gemonitord worden. Wij gaan daar mee op toezien. Gewoon de lat verhogen zorgt niet voor betere onderwijskwaliteit, dat beseffen wij. Maar laat dit een startschot zijn om te investeren in alle richtingen en alle kinderen, op evenwaardige manier.

Een tweede terechte bezorgdheid is de timing. Zowat elk ander land dat een dergelijke fundamentele hervorming van haar onderwijs beoogt, zowel structureel als inhoudelijk, doet daar jaren over. Minstens vijf, soms zelfs tien jaar, of langer. Met een geleidelijk, bedachtzame invoering, met eerst voorbereiding en opleiding en vorming voor leerkrachten en leerkrachten in spe. In Vlaanderen zijn de eindtermen deze week gestemd, en moeten ze in gaan op 1 september 2021. Jarenlang politiek gekibbel, met N-VA die eerdere hervormingen tegenhield en afschoot, resulteerden in vertragingen, chaos en onhaalbare timings. Dat is de verantwoordelijkheid van deze en vorige Vlaamse regeringen. Maar de zaak dan nu maar weer te torpederen, is geen oplossing. Ons onderwijs heeft nood aan die nieuwe inhouden. Onze oproep klinkt duidelijk: geef ze een kans. De oproep aan de minister: zorg voor voldoende ondersteuning en middelen. Voor vorming, bijscholing, ondersteuning, materiaal. En monitor en stuur bij wanneer dat nodig blijkt.

Een derde bezorgdheid die ons na aan het hart ligt: verdringen de uitgebreide eindtermen de artistieke en creatieve vakken? Dat mag en hoeft niet zo te zijn. Niet de overheid voerde het vreselijk vak MEAV (maatschappelijke, economische en artistieke vorming) in. Dat koos de katholiek koepel zelf. Het lijkt wel de bewuste bedoeling om zo iedereen op stang te jagen. Het GO! doet daar niet aan mee en behoudt een volwaardig artistiek vak. Katholieke scholen kunnen dat ook. Wij roepen ze op om dat te doen. Dat is vrijheid van onderwijs en die is ons allemaal dierbaar. Volgens ons kan die toch binnen die ambitieuze set eindtermen, gegrepen worden.

Om te concluderen: een pony is geen paard geldt voor ons in elk geval alleen in het dierenrijk, en is geen metafoor om een onderwijsbeleid op te stoelen. Leerkrachten zijn ook geen muilezels, die maar alle gewicht op hun schouders moeten tillen, dat is evenzeer waar. De nood aan nieuwe onderwijsinhouden is reëel en de 230 mensen uit de onderwijswereld die eraan werkten, weten wat ze kunnen betekenen voor onze leerlingen.

Naar het grondwettelijk hof stappen zal voor totale onzekerheid en chaos zorgen, terwijl er in de nieuwe eindtermen en sleutelcompetenties echt goede, noodzakelijke elementen zitten die leerlingen kunnen boeien en vooruit helpen. Laat ons een strijd voeren voor voldoende ondersteuning en middelen om meer kwaliteit en sociale gelijkheid in alle onderwijsrichtingen te realiseren. De vrijheid van scholen om dat op maat van hun leerlingen te doen en daarbij een eigen profiel te ontwikkelen die moet er zijn. Ook daar willen wij op toezien en dat zullen we bewaken. De inzet moet nu zijn dat leerkrachten voldoende ondersteund worden om binnen dit kader de vrijheid te kunnen nemen om alle leerlingen in alle richtingen de aandacht te geven die nodig is. Laten we onze energie daar in steken, niet in een juridisch gevecht. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234