Dinsdag 17/09/2019

Standpunt

Leedvermaak over de Turkse crisis? Dat is een luxe die we ons niet meer kunnen permitteren

Portret Bart Eeckhout OPINIE Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur. 

Stel, je bent een autocraat met een sultancomplex. Je bent het inmiddels gewoon dat de wereld rondom je zich ordent naar jouw inzichten. Wie tegenspreekt, vliegt de cel in. Adviseurs buigen als knipmessen. Plots raakt de economie uit de haak. Je probeert je hele autocratische trukendoos uit: negeren, dreigen, Allah aanroepen, complottheorieën verspreiden. De knipmessen buigen nog wat dieper, maar die dekselse economie buigt steeds dieper mee. Vervelend, net nu je je presidentiële almacht probeert te vestigen.

Zo ongeveer moet het er momenteel in de omgeving van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan toe gaan. De Turkse economie is in vrije val. De munt stuikt dag na dag wat verder in elkaar, de prijsinflatie stijgt spectaculair, investeerders gaan op de rem staan. En niets van wat de zich zo machtig wanende president onderneemt, schijnt een zier uit te halen.

Voor de buitenlandse toeristen is de plotse economische crisis nog goed nieuws. Met hun euro’s of dollars kunnen ze zich rijk rekenen. Voor de meeste gewone Turken is de malaise een catastrofe. Dag na dag worden ze collectief flink armer. Bedrijven staan op inklappen, want met de Turkse economie ging het toch al niet zo goed. Een algehele recessie ligt in het verschiet.

Weinig compassie

Met de economische lijdensweg van Erdogan zal er op vele plekken in Europa weinig compassie zijn. Een staatshoofd dat de rechtsstaat uitholt, de seculiere samenleving afbreekt en een soms cynische buitenlandpolitiek voert, hoeft geen mededogen te verwachten. Ook de huidige economische impasse is, zeker ten dele, het gevolg van een eigengereid financieel beleid. Eigen schuld, dikke bult.

Toch is louter leedvermaak weinig verstandig. De golven van de Turkse crisis kunnen tot bij ons uitdijen. In eerste instantie zouden het vooral ernstig aan Turkse kredieten blootgestelde Spaanse banken of de algeheel wankele Italiaanse economie kunnen zijn die meegesleurd worden. In een globaal verweven financieel-economisch systeem weet je evenwel nooit waar de domino’s stoppen met vallen, leerden we in 2008.

Poetin

En er is nog iets. Hoezeer een type als Erdogan ons ook tegen de democratische en rechtsstatelijke haren instrijkt, de realistische vraag is altijd wat we in de plaats kunnen krijgen, mocht de president omvallen of nog meer radicaliseren.

Wat als de Russische president Poetin NAVO-lid Turkije echt in de armen sluit? Wat als de vaak moreel vervloekte buffer voor migratiestromen wegvalt? Mag het ons geruststellen dat de Amerikaanse president Trump – want hij lag weer mee aan de basis van deze crisis, natuurlijk – met een paar tweets en dreigementen een hele regio economisch kan destabiliseren?

De Turkse crisis legt eens temeer de geopolitieke kwetsbaarheid van de Europese Unie als vreedzaam samenlevingsproject bloot. Leedvermaak is een luxe die we ons niet meer kunnen permitteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234