Zondag 27/09/2020

OpinieHans-Willem Snoeck

Laten we op zijn minst teruggaan naar de maatregelen van twee maanden geleden

Hans-Willem Snoeck.Beeld Mania De Praeter.

Hans-Willem Snoeck is professor in de geneeskunde (microbiologie en immunologie) aan de Columbia University in New York.

Het aantal gevallen van het coronavirus in België begint sterk toe te nemen. Elke expert is het erover eens dat dit de gevreesde tweede golf is, maar er is voorlopig geen sprake van gerichte maatregelen. De Veiligheidsraad verschuilt zich achter de experten, terwijl de experten zich laten indekken door de politici in een vreemde pas de deux. Beiden zeggen dat de bevolking de regels beter moet volgen. Die vermanende vinger naar de bevolking is misschien iets te gemakkelijk. De huidige maatregelen zijn, voor zover iemand die nog begrijpt, onvoldoende. De tijd dringt echter. De deadline om dit onder controle te krijgen is de eerste schooldag, 1 september.

Scholen staan namelijk centraal in dit verhaal. Onderwijs is essentieel voor onze jeugd en heeft ook groot economisch belang want het laat ouders toe te werken. De Veiligheidsraad heeft beslist om zelfs in een tweede golf scholen te openen, zij het met de mogelijkheid om les op woensdag in het middelbaar onderwijs te stoppen en klasbezetting te reduceren. Hiervoor is evenwel geen enkele wetenschappelijke onderbouw. Wat is het nut van die woensdag zonder les? En waarom wordt dan in het hoger onderwijs geopteerd voor afstandsonderwijs? Om één of andere reden is het feit dat kinderen onder de tien jaar minder besmet worden geëvolueerd naar het idee dat scholieren helemaal geen, maar studenten in het hoger onderwijs opeens wel een probleem vormen. De kans op besmetting neemt snel toe na de leeftijd van 10 jaar, blijkt uit een studie in The New England Journal of Medicine. Er is epidemiologisch niets magisch aan de leeftijd van 18 jaar. Jongeren zijn bovendien vaak asymptomatisch. Dus weten ze niet dat ze het virus hebben en verspreiden het. We kunnen met andere woorden niet zomaar de scholen openen. De tweede golf moet eerst onder controle zijn. Hoe doen we dat?

Wetenschap put uit ervaring. Dat hebben we systematisch niet gedaan. We dachten eerst dat wat in China gebeurde hier niet kon gebeuren. Vervolgens dachten we om één of andere mysterieuze reden hetzelfde over Italië. Bovendien werd er aangenomen dat dit een soort griep was, terwijl de berichten uit Wuhan toch wel een ander beeld ophingen. We moeten nu misschien eens iets leren uit wat er gaande is in de VS.

Het duurde in de VS ongeveer zes weken voor de gevolgen van versoepelde maatregelen zichtbaar werden, en die zijn nu, nog eens een maand later, catastrofaal. De ervaring in de VS suggereert dus dat wat we nu zien het gevolg is van wat we ongeveer twee maand geleden versoepeld hebben. Laten we daarom op zijn minst teruggaan naar waar we zo een twee maanden geleden waren. Misschien kan een volledige lockdown dan vooralsnog vermeden worden. Bovendien is de uitbraak in de VS gedreven door jongeren en door plaatsen waar veel mensen bijeen zijn binnenshuis. Dat lijkt hier ook het geval. Bijgevolg moeten maatregelen zich concentreren op café’s, cinema’s, zwembaden, evenementen, feesten, zomerkampen, en activiteiten binnenshuis zoals kerkdiensten. De bubbel moet terug naar vier of zes gereduceerd worden. Mondmaskers moeten uiteraard verplicht blijven.

Als het aantal nieuwe gevallen daalt tot onder de 50 en het reproductiegetal tot ver onder één, dan kan het onderwijs veilig open. Maar gezien de (ietwat verrassende) rol van jongeren in de uitbraak in de VS moeten we zelfs dan beter zoveel mogelijk testen, wat via schoolonderzoek prima mogelijk is. Er bestaan nu snellere testen (zogenaamde ‘isothermische PCR’) op gemakkelijker af te nemen stalen van tong en neus. Bovendien is het mogelijk om stalen van verschillende individuen van dezelfde klas te mengen. Als zo een gemengd staal positief is, dan wordt opnieuw individueel getest om te vinden wie het positief resultaat veroorzaakte. Indien het positief resultaat bevestigd wordt, dan wordt de klas geïsoleerd en contacten van het besmette individu opgespoord, idealiter met behulp van een app. ‘Gepoold testen’ heet dat. Dat reduceert het aantal testen minstens zesvoudig, en is ook statistisch ondersteund. Als we om de paar weken zouden kunnen testen, zal het onderwijs geen bron van uitbraken zijn, en kan zelfs het hoger onderwijs open. En misschien kan dergelijke teststrategie uitgebreid worden om volgende golven aan te pakken of te voorkomen. Een gebrekkige testinfrastructuur is namelijk ook een majeur probleem in de VS.

Nu is het moment om in te grijpen. We hebben hier niets te verliezen en alles te winnen. Maar de tijd dringt. Of vinden we het café dan echt belangrijker dan de school?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234