Dinsdag 30/11/2021
Uit Waiting for August: Georgina staat in voor de opvoeding van haar zes broers en zussen. Beeld rv
Uit Waiting for August: Georgina staat in voor de opvoeding van haar zes broers en zussen.Beeld rv

Griet Op de Beeck

Laten we nooit vergeten hoeveel lastiger het leven voor veel mensen is

Griet Op de Beeck is schrijfster en columniste.

In weerwil van foute ontmoedigingscampagnes op Facebook die vanuit de overheid worden opgezet, en voorstellen van politici om elementair menselijke rechten aan voorwaarden te verbinden, leeft er onder een almaar groeiend deel van de mensen wel degelijk solidariteit met vluchtelingen, of toch alvast als ze uit notoire oorlogslanden komen.

Maar er zijn zo veel redenen waarom een situatie uitzichtloos kan voelen. Ook als het puur economische omstandigheden zijn die mensen parten spelen, is de tol die betaald moet worden soms schrijnend. Zoals door Georgina, een meisje van vijftien dat in haar eentje moet zorgen voor haar zes broers en zussen. De Roemeens-Vlaamse Teodora Mihai maakte Waiting for August, een prachtige documentaire film over een gezin dat niet collectief op zoek gaat naar beter in een ander land. De moeder trok in haar eentje naar Italië en werkt daar als huishoudhulp om haar gezin in Roemenië te kunnen onderhouden.

Griet Op de Beeck. Beeld Jonas Lampens
Griet Op de Beeck.Beeld Jonas Lampens

Er is van alles schrijnend aan dit portret. Meest van al de druk die op de schouders van één meisje rust. Haar oudere broer - hij wordt straks achttien - lijkt zich om weinig te bekommeren. Hij beheert het geld, dat wel, maar Georgina is ondertussen alles in haar eentje. Ze wast, kookt, strijkt, poetst, maakt kleintjes klaar voor school, zorgt nu en dan voor entertainment, doet aan troosten als dat nodig is, en probeert tussendoor ook zelf nu en dan een beetje puber te zijn en voor school te werken. Van een vader is geen sprake, en de moeder werkt bij mensen die haar zelfs om te telefoneren blijkbaar maar weinig tijd gunnen. Als de techniek meezit, wordt er geskypet, anders gewoon gebeld.

Ouderschap van op een afstand, deze documentaire is er alvast geen reclame voor. De gemiddelde gesprekjes met de kinderen gaan niet verder dan: "Hoe is het op school?" en "Ben je braaf?" Waar dan een gedwee "Goed" en "Ja" op volgt. Die paar keer dat Georgina echt niet weet wat gedaan - zoals wanneer een non van school dreigt om de kleinsten met de kinderbescherming te komen weghalen, of als ze niet goed genoeg scoort om het jaar nadien de studierichting te volgen die ze zou willen - zegt de moeder dingen als: "Zit er maar niet mee in", of zelfs verwijtend: "Jij bent echt heel anders dan ik, geen optimist, jij." En daar moet het meisje het dan mee doen.

Je voelt voortdurend hoe de moeder door haar eigen onzekerheden op de onhandigste manieren haar kinderen bezwaart. Tegen Stelian, een jongetje van een jaar of zes, zegt ze: "Wil je niet met me praten? Waarom loop je weg als ik opbel?" Terwijl hij keurig klaar zit, en degene is die fluistert, als hij zijn eerste tand verliest en een wens mag doen, dat zijn mama moet terugkomen. De kleine vraagt dan maar of ze voor hem een beyblade (speelgoedtol, red.) kan opsturen, zij antwoordt dat ze dat zal doen als hij genoeg met haar spreekt. Deze kinderen krijgen niet alleen een uiterst schraal pakket moeder. Als ze haar horen, is er ook nog schuldinductie mee gemoeid. En wanneer er eentje na zo'n Skype-gesprek ongelukkig is, mag Georgina proberen om ze weer op te vrolijken. Er zijn zo veel momenten waarop je, ondanks de dapperheid van dat meisje, de ondraaglijke zwaarte voelt van zo veel verantwoordelijkheid en zo veel ingeperkte vrijheid. "Maar zo is nu eenmaal het leven", zegt haar moeder aan de telefoon.

Laten we toch nooit vergeten hoeveel lastiger het leven voor veel mensen is, zelfs als er geen oorlog woedt in zo'n land. Na het zien van die documentaire die geadverteerd staat als een warm portret over de weerbaarheid en inventiviteit van kinderen, kan ik alleen maar denken: de schade is daar al aangericht. Uiteindelijk kwam de moeder - in augustus, vandaar de titel - voor een poosje naar Roemenië. Het eerste wat ze zegt, als de kinderen haar, wiebelend ongemakkelijk na al die afstand, komen omhelzen: "Zijn jullie niet blij om mij te zien?"

In ons land wordt er gedebatteerd over de verstrenging van de voorwaarden voor gezinshereniging, misschien moeten zij ook eens naar Waiting for August kijken en zich afvragen of ze zouden willen dat het een van hun geliefden werd aangedaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234