Zondag 21/04/2019

Standpunt

Laten we niet de fout maken dit een circus te noemen

Bart Eeckhout. Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Liefhebbers van politiek kijken wel vaker met hartstocht naar debatten in de Nederlandse Tweede Kamer. Als het er echt spant, tref je er een volksvertegenwoordiging die haar regering beschaafd maar hard ter verantwoording roept en falende ministers, desnoods tot aan het ontslag, om rekenschap vraagt.

Dat gaat weleens gepaard met een boem en een paukenslag. Maar een circus is het niet.

Of neem het Britse Lagerhuis, dat de veelgeplaagde eerste minister Theresa May nog deze week een smadelijke nederlaag bezorgde, door haar ‘minachting van het parlement’ aan te wrijven.

Dat ging, naar traditie, gepaard met enig retorisch drama. Maar een circus was het niet.

België heeft die traditie van een krachtige wetgevende macht niet. Het land is te complex om aan de vertegenwoordigers van het volk over te laten, zo luidt het dan ietwat cynisch. De partijleiders en hun soldaten van de particratie hebben de plek in de cockpit overgenomen. Dat heeft ons onwennig gemaakt op die zeldzame momenten dat het parlement van de ketting mag. Momenten zoals we ze op Sinterklaasavond 2018 hebben beleefd.

De nieuwsupdates vanuit de Kamer waren amper te volgen. In soms verrassende allianties, maar met volle overtuiging streden politici, fracties, partijen om hun – tegengestelde – overtuiging de bovenhand te laten krijgen.

Zeker, om tot dat punt te komen moesten eerst ernstige inschattingsfouten en strategische verkeerd uitpakkende keuzes worden gemaakt. Het is nog altijd waarschijnlijk dat die de regering-Michel de kop kan kosten. Maar hoe het ook afloopt: het zinderende eindspel dat dan aan die neergang zal zijn voorafgegaan, heeft een parlementaire democratie op volle kracht getoond. Eindelijk.

Laten we dus niet de fout maken om dit een circus te noemen. Natuurlijk zullen er ook burgers zijn die zich in onbegrip afkeren, omdat ze andere en belangrijkere zorgen hebben dan de goedkeuring van een migratiepact van de Verenigde Naties. Ook die zorgen verdienen een energiek beleid. Toch moeten we durven verdedigen dat de beschaafde botsing van standpunten over een belangrijk thema – migratie – de essentie is van een parlementaire democratie.

Er zijn ook regimes denkbaar waar het meningsverschil níét wordt geduld. Er zijn Grote Leiders – in China, Rusland en Noord-Korea bijvoorbeeld – die regeren zonder tegenspraak. Dat is op sommige vlakken vast en zeker efficiënt. Maar democratisch – laat staan: liberaal-democratisch – is het niet. Wie pleit voor een politiek systeem waarin alles zonder omhaal en debat wordt ‘opgelost’, moet beseffen dat hij eigenlijk pleit voor zulke alternatieven.

Het is wellicht niet altijd zo bedoeld, maar op een moment dat juist die lastige, vervelende, maar voor onze vrijheden essentiële liberale democratie wereldwijd en ook in Europa op de terugtocht is, zijn zulke verraderlijk goed klinkende pleidooien niet onschuldig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.