Donderdag 20/06/2019

Column

Laten we menstruatiepijn bloedserieus nemen

Sabrine Ingabire. Beeld Bob Van Mol

Sabrine Ingabire (23) is journaliste en schrijfster. Ze is aan de slag bij NRC Handelsblad in Amsterdam. Haar column verschijnt tweewekelijks.

Deze week zag ik op Netflix Period. End of Sentence, die een Oscar voor beste korte documentaire won. De documentaire gaat over het taboe rond menstruatie in India en over Indiase vrouwen die maandverband maken en verkopen. En zo het taboe doorbreken. 

De film kwam tot stand omdat voornamelijk witte studenten uit LA de situatie in zogenaamde ontwikkelingslanden zo erg vonden dat ze er iets aan moesten doen. Ik beschouw die Oscar als een genuanceerde overwinning – Period is mooi, het onderwerp is belangrijk, maar het white savior complex-aspect is storend. Te vaak wordt er in zulke documentaires gekeken naar ‘arme landen’ zonder kritisch stil te staan bij gelijkaardige problemen in ‘rijke’ landen.

Hoe wij in het Westen omgaan met menstruatie is namelijk ook problematisch.

Uit een Britse studie van 2018 blijkt dat artsen mannen sneller behandelen en pijnstillers geven. En in de VS is aangetoond dat wie niet wit, rijk, cisgender of heteroseksueel is, of wie obesitas heeft, ook minder serieus wordt genomen. Hun pijn wordt vaak beschouwd als psychosomatisch. En deze discriminatievormen versterken elkaar. Voor zwarte vrouwen is het nog erger. Niet alleen in de VS, waar racial bias ook de gezondheidszorg verziekt, maar ook in Frankrijk waar vorig jaar een zwarte vrouw stierf nadat de hulpdiensten weigerden een ambulance te sturen.

Even veel pijn als een hartaanval

Geen verrassing, dus, dat vrouwen ook niet geloofd worden wanneer ze klagen over menstruatiepijn, hoewel een recente studie uitwees dat het even veel pijn kan doen als een hartaanval. In het boek Doing Harm: The Truth About How Bad Medicine and Lazy Science Leave Women Dismissed, Misdiagnosed, and Sick, laat journaliste Maya Dusenbery vrouwen vertellen over hun ervaringen met pijn – over het ongeloof en de afwijzing van de dokters, en de gevolgen voor vrouwen.

Neem nu endometriose. Over de ziekte, die heel pijnlijke maandstonden en heel pijnlijke penetratieseks kan veroorzaken en kan leiden tot onvruchtbaarheid, is weinig gekend. Een diagnose krijgen duurt gemiddeld 8,5 jaar. Uit een Brits rapport blijkt dat 40 procent van de onderzochte vrouwen die symptonen vertoonden minstens tien keer bij de arts moesten gaan alvorens een diagnose te krijgen. Hoeveel vrouwen wereldwijd lijden aan endometriose is niet bekend. Men schat tussen de 10 en de 20 procent. 

Om Jad Zeitouni, een vriend die workshops geeft omtrent menstruatie en reproductierechten, te citeren: “Stel dat een op de vijf mannen door een ziekte pijn zouden hebben tijdens penetratieseks – hoeveel middelen zouden er vrijgemaakt worden om die ziekte te onderzoeken en te bestrijden?”

Ervoor zorgen dat menstrueren comfortabel verloopt, is duidelijk geen prioriteit. In Schotland kan een op de vijf vrouwen geen menstruatieproducten kopen, waardoor ze onder andere wc-papier, kousen of kranten moeten gebruiken. Met 16,9 procent van de Vlaamse vrouwen die in 2017 in armoede leven, zal het hier niet veel beter zijn. Om het maar niet te hebben over hoe erg het is voor sommige dakloze vrouwen, die het in Londen moeten stellen met wc-papier van de McDonald’s.

Dat deze producten gratis zouden moeten zijn, is moeilijk duidelijk te maken in een maatschappij waar menstruatie an sich onbespreekbaar is. Het taboe is zo groot dat sommige vrouwen mij bedanken omdat ik er openlijk over praat. Of omdat ik maandelijks grappige memes deel op Instagram over de ondraaglijke pijn die mij ’s nachts wenend wakker houdt.

Ik doe dit omdat ik zelf tien jaar overtuigd was dat mijn pijn niet zo erg was en dat ik aan het overdrijven was, omdat alle dokters die ik ooit heb gezien – ook vrouwen – mijn menstruatiepijn nooit serieus hebben genomen. Tot ik al die studies en getuigenissen las. Ik praat erover omdat er mij werd aangeleerd dat niet te doen. Om mijn menstruatieproducten te verstoppen wanneer ik naar het toilet ga. Om geen tampon te dragen om mijn ‘maagdelijkheid’ niet te verliezen. Om vijf dagen per maand in angst te leven dat iemand zou ontdekken dat ik aan het bloeden ben. Om vooral geen wit te dragen tijdens – wat als het lekt?

Hoe vreemd dat een maatschappij die vrouwen wil overtuigen dat hun enige doel in het leven reproductie is, zo onderdrukkend doet over hun reproductieorganen en -cycli.

Internationale vrouwendag

Maart is Women’s History Month en vrijdag is het internationale vrouwendag. Een uitgelezen moment om het taboe te doorbreken. Laten we menstruatie niet als ‘vies’ bestempelen – het is niet veel meer dan de rest van het bloed in ons lichaam. Laten we vooral normaal doen over iets wat miljarden mensen ervaren. Laten we vrouwen serieus nemen. 

En laten we de problemen in het Westen ook oplossen terwijl we documentaires maken over hoe erg het is in ‘ontwikkelingslanden’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden