Maandag 25/01/2021

OpinieMaurits Vande Reyde

Laten we het energiedebat in 2021 op een rationele manier aanpakken

Beeld Photo News

Maurits Vande Reyde is Vlaams Parlementslid namens Open Vld en schepen in Diest. 

Kleine denkoefening: je mag vandaag een keuze maken over hoe onze energie er over 50 jaar zal uitzien. Zonder dat je daarbij weet over welke energiebron het gaat. Je hebt de keuze tussen scenario 1, waarbij energie gedecentraliseerd en vrijwel kosteloos is. Dat wil zeggen: elke woning, bedrijf, rivier en zelfs auto’s op de autosnelweg wekken eigen energie op. De kosten van één extra kilowattuur bedragen 0 euro. Overheidssubsidies zijn onbestaande. Net als de uitstoot van broeikasgassen.

Ook in scenario 2 zijn die CO2-emissies vrijwel onbestaande. Maar hier zit je nog steeds in hetzelfde centrale systeem van energie dat we vandaag kennen. De voorraad, productie en distributie worden nog steeds gecontroleerd door een beperkt aantal spelers. De prijs per kilowatt is veel hoger dan wat hij vandaag is.

Welk scenario kies je? Indien je rationeel bent, zal het ongetwijfeld het eerste worden.

Wel, met de keuze voor hernieuwbare energie bestaat de kans – geen zekerheid – dat we daarin terechtkomen. Met de keuze om mordicus vast te houden aan nucleaire capaciteit en ze zelfs uit te breiden is de kans 100 procent dat we in scenario 2 blijven hangen. Dat is kort gezegd waarom de huidige federale energievisie economisch de juiste is.

Geen rationeel maar ideologisch debat

Het grote probleem is dat het energiedebat in 2020 niet meer rationeel was. Het drijft enkel op ideologie. ‘Ecorealisten’ zetten zich af tegen wat in hun ogen decennialang een ‘groen-links’ verhaal is. Dat is ergens begrijpelijk. Want kernenergie is niet de schandvlek waar ze lang voor afgeschilderd is. Het hevige verzet ertegen was ook ideologisch fout. Kernenergie was onmisbaar in onze welvaart.

Nu we uitzicht hebben op iets beters slaat de slinger de andere kant uit. Vreemde vaststelling: partijen als de N-VA zijn in hun ideologische weerbots nu vóór het behoud van een duur centraal energiesysteem met massaal veel belastinggeld, volledig in handen van een Frans bedrijf. Instituten en overheid boven het individu, dus.

Economisch kies je voor hernieuwbaar

De reden waarom we het beter kunnen is simpel: de kosten van kernenergie stijgen alsmaar. Die van hernieuwbare energie dalen gigantisch. Ter vergelijking: nucleaire energie kost zo’n 130 euro per Mwh. De prijs van hernieuwbare energie ligt rond de 33 euro. Belangrijker nog: in tegenstelling tot kernenergie dálen kosten voor hernieuwbaar spectaculair verder. Zonne-energie is de laatste vijf jaar de helft goedkoper geworden, windenergie 30 procent. Als je innovatie vooropzet, zit je met kernenergie economisch aan het verkeerde adres. Hernieuwbaar is niet de toekomst omdat het leuk klinkt. Hernieuwbaar is de toekomst omdat het extreem veel goedkoper gaat zijn.

Dit is de kern van één van de belangrijkste vraagstukken in onze tijd: hoe kunnen we energie produceren die ons meer welvaart geeft zonder dat we er ons blauw aan betalen en het onze planeet om zeep helpt?

Het licht gaat niet uit

Natuurlijk moet het licht blijven branden. Voorvechters van kernenergie doen uitschijnen dat hernieuwbaar gelijk staat aan black-outs. Dat is onzin. De discussie nu gaat enkel over het uitdoven van de twee jongste kerncentrales. Die zijn goed voor 2 Gwh oftewel: de volle 4 procent(!) van ons energieverbruik. Hernieuwbaar maakt nu al 20 procent uit van de energiemix. Dat is helemaal niet slecht voor een energievorm die historisch gezien nog maar pas in volle ontwikkeling is geschoten.

Maurits Vande Reyde.Beeld BELGA

Niets is 100 procent zeker. Als het toch nodig zou zijn, dan is een verlenging van dat kleine stukje kernenergie nog steeds mogelijk. Daar hebben behoeders van kernenergie een punt: je hoeft niets bij voorbaat uit te sluiten. Dat zij net het behoud van dure kernenergie daarbij wél als een vast en onbespreekbaar gegeven zien, is een vreemde denkfout.

Politici moeten langetermijnvisie durven tonen

Alleen als je in de verdwazende veronderstelling leeft dat alles zal blijven zoals het vandaag is, moet je kernenergie absoluut behouden. Dat is conservatisme, geen realisme. Politici moeten net voor een langetermijnvisie zorgen. Volgens de kennis van vandaag is die op energievlak economisch alvast de juiste.

Nog in onze levensloop kunnen de kosten van energie zo goed als nul zijn als we vandaag de juiste keuzes maken. Het belerende vingertje tegen kernenergie de afgelopen 50 jaar was verkeerd. De reactie daarop om nucleair als heilig te beschouwen is evenzeer fout. Laat ons in 2021 eindelijk een rationeel energiedebat voeren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234