Dinsdag 20/08/2019
Bart Eeckhout. Beeld rv

Standpunt Bart Eeckhout

Laten we die jonge schuin marcherende cadetten alsnog eren als moderne Tijl Uilenspiegels

Bart Eeckhout is hoofdredacteur bij De Morgen.

Op de keper beschouwd is het niet eens een fait divers. Jonge leden van jeugdbeweging stappen bij een optocht uit de maat. Einde verhaal.

Toch veroverden de jonge cadetten die enigszins schuin marcherend meeliepen in het defilé voor de nationale feestdag de (virtuele) wereld. Wereldwijd wordt gelachen met die zogenaamd domme Belgen. En ook de Belg zelf schuddebuikt gretig mee.

Lees ook:

Strak uit de maat de wereld rond: wat liep er mis bij de Belgian Defence Cadets?

En zo vallen er uit dit non-verhaal toch een paar lessen te trekken.

Minderjarigen uitlachen

Ten eerste blijkt uit de gretigheid waarmee de spot gedreven wordt dat het wereldwijde web op zijn smalst een grote speelkoer is waar de pestkopjes met de grote muil de toon zetten. Laten we niet vergeten dat het onderwerp van de spot minderjarigen zijn. Zij worden herkenbaar te kijk gezet als een stelletje idioten, juist op een moment waarop ze hoopten te schitteren.

Natuurlijk is het lachen geblazen met een klunsfilmpje. Leve de bevrijdende glimlach. Maar als de groep lachers massaal en oorverdovend wordt en het doelwit kwetsbaar, is de grens met uitlachen (en uitschelden) dun. Sociale media lijken ons aan te zetten om die grens makkelijker te overschrijden. Om harder te gaan roepen en lachen dan nodig is. Het noopt tot de vraag hoe ‘sociaal’ die sociale media eigenlijk zijn. Ze verbinden mensen doordat die elkaar ‘besmetten’ met informatie en emotie. Tot mededogen met wie  onmachtig is, zetten ‘virale media’ maar zelden aan.

Dat nogal wat spraakmakende landgenoten schande of schaamte uitspreken over die arme cadetten is daarbij merkwaardig. In sommige Vlaams-nationalistische kringen wordt er alweer een symbool in aangetroffen van die immer falende Belgische staat.

Dat is vreemd omdat in een ruimer, historisch-cultureel perspectief de cadetten even goed juist omarmd zouden kunnen worden als – positief – symbool van het gebrek aan identiteit als kern van de nationale identiteit.

Niet in de pas

In een nabij verleden heeft de Belg zichzelf met genoegen gedefinieerd als degene die niet in de pas kón lopen, die zich stoemelings door het leven foefelde. Die non-identiteit kreeg zelfs een eigen woord: belgitude.

België is, per definitie, nooit een natie geweest van de gezwollen, pathetische Nationale Verhalen. Dat is mooi, want die immuniteit voor nationalistische eigenwaan heeft ons ook machtsmisbruik en wapengekletter bespaard. In hun falen staan de cadetten dichter bij die Belgische traditie van wantrouwen van de macht dan de 99 procent militairen die wel in de pas liepen.

Als iedereen uitgelachen is, kunnen we die jonge cadetten misschien alsnog eren als moderne Tijl Uilenspiegels. Defensie verdient ons respect en, in deze veranderende tijden, ook meer beleidsaandacht. Maar het is gezond dat we het zeer relatieve belang van een nationaal defilé blijven inzien. Dat geldt zeker ook voor de vertegenwoordigers van een politieke beweging die gegrondvest is op de gedachte ‘Nooit meer oorlog’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden