Zondag 09/05/2021

OpinieMichael De Cock

Lang zal het niet duren voor ook in Antwerpen of Gent de vlam in de pan slaat

Een handjevol toeschouwers bij een testevent, vorige week, in de Koninklijke Vlaamse Schouwburg. Beeld BELGA
Een handjevol toeschouwers bij een testevent, vorige week, in de Koninklijke Vlaamse Schouwburg.Beeld BELGA

Michael De Cock is artistiek leider van de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) in Brussel.

Op 6 februari ging I Silenti, een voorstelling van de Vlaamse regisseur Lisaboa Houbrechts, in besloten première in het Théâtre de Namur. Dat gebeurde onder sectorprotocollen, voor een paar collega’s en intimi van de cast. De politie viel binnen en wilde de identiteitsbewijzen van de aanwezigen controleren. Patrick Colpé, directeur van het theater, besloot om de repetitie te annuleren omdat hij niet akkoord ging met die politiecontrole. Mezzosopraan Nicola Wemyss verliet na een paniekaanval en in ademnood de scène toen de repetitie voor een lege zaal hervat werd. Colpé sprak achteraf van een diep misprijzen voor de culturele sector en zijn professionele expertise. Hij staat niet alleen met dat gevoel. Het was een van de vele druppels die de emmer deden overlopen.

Toen we bij KVS een week of drie terug onze heropening aankondigden, kregen we applaus, maar ook afkeuring en onbegrip waren ons deel. Vooral de burgerlijke ongehoorzaamheid sprak tot de verbeelding. Geen journalist die niet wilde weten of we ook écht zouden doorzetten als we geen toestemming zouden hebben van de overheid. Inmiddels is de perceptie gekeerd. Het kan verkeren. Honderdtwintig Franstalige en Brusselse huizen openen de deuren en verklaren zich burgerlijk ongehoorzaam aan het beleid. De voornaamste vraag die in de media opduikt is: waar blijven de Vlamingen? Soms word ik een beetje droef van die hijgerige drang naar conflict.

Deze escalatie stond in de sterren geschreven. De actie die we bij KVS ondernamen ontstond niet op een eiland; het ongenoegen in de cultuursector is de laatste maanden alleen maar gegroeid. Dat hebben onze politici, met hun daverend stilzwijgen gedurende zes maanden, alleen maar over zichzelf afgeroepen. Dat er eerst actie ondernomen werd langs Franstalige zijde – waar actievoeren meer in het bloed zit – hoeft niet te verbazen. De bezetting in Théâtre National en daarna van de Munt, met bijhorende acties, leerde ons dat de druk op de sector en het meer dan terechte ongeduld bij artiesten en artistiek personeel met de dag toenamen. Geen vergadering – ook met virologen en beleidsmakers – waarin ik niet waarschuwde voor een nakende escalatie.

De theaterbezettingen komen vooral uit Frankrijk richting Franstalig België overgewaaid. Daar waren niet zo lang geleden tachtig theaters bezet. Het verklaart voor een stuk het verschil tussen het zuiden en het noorden van het land, waar geen culturele ruimtes door actievoerders bezet werden. Zo’n bezetting is niet niks en vraagt veel van zowel de actievoerders, het theater als het personeel. Het legt druk op de rest van de werking en vraagt bijzonder veel aandacht en zorg. Onze actie om te heropenen is rechtstreeks in te schrijven in de lijn van die theaterbezettingen, op nauwelijks een paar honderd meter van de KVS-schouwburg. De bezettingen, gesteund door het collectief Still Standing, waren niet meer of minder dan een aanloop richting de heropeningen van vorige week. Intussen maken KVS en het Antwerpse Toneelhuis deel uit van de testevents die het coronacommissariaat faciliteerde. De resultaten van de metingen van de luchtkwaliteit zullen over een paar weken bekendgemaakt worden.

Ik heb me de laatste weken geërgerd aan het gebrek aan interesse van de Vlaamse media in de aanloop van de actie die Still Standing vanaf 30 april gelanceerd heeft. Dat gebrek aan aandacht is intussen ruimschoots goedgemaakt. Of na de media ook de huizen zullen volgen, is een open vraag. Er is sinds de covidcrisis nooit zoveel overleg geweest tussen de cultuursector uit het noorden en het zuiden van het land. Het zijn contacten die vanuit een Brussels perspectief evident zijn. Wel zijn de methodes de laatste maanden uit elkaar gelopen. Terwijl in Vlaanderen met de moed der wanhoop verder gesprekken worden gevoerd, is bij vele Franstaligen het geduld genoeg beproefd. Woede verspreidt zich in netwerken zoals vuur zich verspreidt op een olievlek. Nee, lang zal het niet duren voor ook in Antwerpen of Gent de vlam in de pan slaat. Dat zal afhangen van het perspectief dat er over een week aan de sector geboden wordt. En aan de aandacht en ernst die onze beleidsvoerders de sector eindelijk zullen schenken.

Tot dusver zijn er veel meer gelijkenissen dan verschillen tussen het noorden en het zuiden van het land, als het over cultuur gaat. Malgré les apparences. Ondanks de wel heel zichtbare verschillen van de laatste week, waar media nu zo graag op focussen.

Er is geen speler, danser, technicus, scenograaf in dit land die de veel te lange stilte over cultuur niet als een diep misprijzen voor zijn of haar beroep en sector ervaart. Eerder dan te focussen op de verschillen tussen Franstalige en Nederlandstalige cultuurhuizen richt men zich beter op de besluitvorming. Er is bijzonder veel goed te maken.

Michael De Cock. Beeld BELGA
Michael De Cock.Beeld BELGA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234