Maandag 23/09/2019

Opinie

Laat het een nieuwjaarsvoornemen zijn om iedereen wat meer twijfelruimte toe te staan

Beeld Bob Van Mol

Yves Desmet is politiek commentator voor deze krant.

Op geen woord kreeg ik dit jaar meer lezersreacties dan op 'twijfelruimte', onderaan een column over de beslissing van Rik Torfs om eerstejaars die geen 30 procent van de studiepunten halen, geen bisjaar in dezelfde richting meer te gunnen. In veel gevallen ongetwijfeld terecht, maar hebben we dan geen mededogen meer met de twijfelaar, vroeg ik me af, voor de student die het echt (nog) niet weet, die wat meer tijd nodig heeft om te beslissen wat hij of zij nu echt wil?

Het gaat trouwens al lang niet meer over de student alleen. Zelden hoorde je bijvoorbeeld Unizo-topman Karel Van Eetvelt tegen iets meer gepassioneerd tekeergaan dan tegen het systeem van tijdskrediet. En al zal daar zeker wel enig misbruik vast te stellen zijn, wat is er mis met iemand die zes maanden met een rugzak de wereld intrekt om uit te zoeken wat hij of zij echt van zijn of haar leven wil maken? Zal die niet beter, levensrijker, relativerender en wijzer terugkeren, en gemotiveerder zijn om zijn of haar verdere loopbaan de richting te geven die hij of zij wil? En dus ook productiever zijn dan wie zich iedere dag met een nauwelijks verholen burn-out naar zijn werk sleept? Is het dan zo onwaarschijnlijk idioot om dat voor een stukje met gemeenschapsgeld te financieren? Of telt alleen nog het blinde, gehoorzamende, niet-twijfelende economische presteren?

Net zoals het concept 'compromis' het de afgelopen jaren in aanzien heeft moeten afleggen tegen 'daadkracht' en 'beginselvastheid', zo ook heeft de twijfel een negatieve connotatie meegekregen die hij niet verdient.

Twijfel kan zeker negatieve gevolgen hebben: wanneer je pas tegen je pensioen vaststelt dat je je hele loopbaan vergooid hebt aan een job die je haatte, omdat je twijfelde of je wel een betere zou vinden, heb je alleen maar bijzonder veel tijd verspeeld. Maar durven toe te geven dat je het even niet weet, getuigt vaker van moed en kost meer moeite dan je eigen dogma's rondbazuinen.

Zelf heb ik er een vol jaar over gedaan om een mening te vormen over de kwestie van Zwarte Piet, net omdat beide kampen valabele argumenten hebben. Het enige waaraan ik me wel mateloos kon storen, waren de vileine scheldwoorden en beledigingen die zij die meenden het gelijk aan hun kant te hebben, over elkaar uitstrooiden. Dat krijg je bij gebrek aan twijfel: een daaruit voortvloeiend gebrek aan tolerantie voor de andere.

Daarom ergerde ik me dit jaar ook aan de meest gebruikte stoplap van deze regering: "There is no alternative." "Er is geen ruimte voor twijfel, wij doen het enige wat kan." Als ware het een natuurwet, en geen politieke keuze. Natuurlijk is er altijd een keuze, zoals de discussie over de vermogenswinstbelasting overduidelijk aantoonde: er is altijd een keuze, altijd ruimte voor twijfel. Die negeren of ontkennen, is meteen het democratische debat in de kiem smoren.

Terwijl een van de grootste filosofen van de vorige eeuw, Bertrand Russell, het al wist: "Het grootste probleem van de moderne wereld is dat domme mensen zo verdomd zeker zijn van zichzelf, en intelligente mensen vol twijfel zitten."

Laat het een nieuwjaarsvoornemen zijn om in 2015 iedereen wat meer twijfelruimte toe te staan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234