Dinsdag 24/05/2022
null Beeld DM
Beeld DM

ColumnMarnix Peeters

Kunnen wij die gedachte niet meer aan? Dat het soms beter is te sterven dan in angst te leven?

Op zijn berg in de Oostkantons schrijft Marnix Peeters over vrijheid, zijn vogels en zijn vrouw.

Marnix Peeters

In het Nieuws werd melding gemaakt van een rusthuis dat door de ­plaatselijke burgemeester na wat ­coronabesmettingen in lockdown was geplaatst. Beteuterd stond een dame voor de gesloten deur. Zij mocht haar vader niet meer zien, die aan ­alzheimer leed en die vast niet zou ­begrijpen waarom er niemand meer op bezoek kwam. De directie had ­beloofd dat er in de loop van de week wel eens via de iPad zou kunnen worden gecommuniceerd. Zij legde zich erbij neer, maar in haar ogen blonk twijfel.

Geen enkel virus, geen oorlog, geen noodtoestand zou dit soort van verdriet mogen verantwoorden, zei ik. Wat wil je nu? Dat die dazende ­oudjes, wier geluk louter afhankelijk is van wat regelmaat en een gevoel van nabijheid, het een paar maanden langer uitzingen, veilig opgesloten in hun dodencel? Zijn wij echt alleen maar geïnteresserd in de lengte van het leven, en kan het ons waarlijk niet bommen of het ietwat gelúkkig is?

Ik herinner mij de radeloosheid van mijn moeder, die ook aan alzheimer leed en die drie jaar geleden overleed. Het moeilijkste voor haar was, leek mij, het loslaten van haar ingesleten verantwoordelijkheden.

Zij was het zo gewend om voor iedereen te zorgen, dat de onmogelijkheid om dat nog te doen haar ontiegelijk zwaar viel. Voortdurend, van de ­ochtend tot de avond, liep zij op de Limburgs-Kempense vraag ‘Wa moet ich nè doen?’ te kauwen. ‘Wat moet ik nu doen?’: bang dat zij iets over het hoofd zag, bezorgd dat alles wat haar noodgedwongen uit handen was ­genomen door kinderen en helpers ook echt wel tot een goed eind zou worden gebracht.

Zij moest voortdurend worden gerustgesteld: ‘Het is goed, moeder, er wordt voor gezorgd, ge moogt het ­loslaten.’ En dan nog wilde zij de hele tijd participeren, helpen, afmaken. Zo had het leven haar gekneed, zo was zij onherroepelijk geworden.

Het ergste wat je met zulke mensen kunt doen, is ze in afzondering plaatsen, zei ik. Dan mogen alle virologen nog komen zeggen dat ze anders doodgaan, dat heeft geen enkel ­belang. De dood is genadiger dan de wanhopige eenzaamheid. Kunnen wij die gedachte niet meer aan? Dat het soms beter is te sterven dan in angst en bitterheid te leven? Zijn wij zo ver weggedreven van de kern van ons bestaan? Dat wij ons leven leiden in het teken van geld en bezit, dat al onze keuzes beheerst worden door die ­oppervlakkigheden en dat wij, als het einde nadert, ook nog eens enkel en alleen in kwantitatieve termen ­denken, in lengtes van dagen?

Corona zou ons minstens moeten hebben aangezet om wat afstand te nemen van onze obsessies, onze tellers op nul te zetten en onze waarden te herijken, maar het lijkt allemaal verloren moeite te zijn. We staan weer in de file, we graven weer zwembaden, we staan weer te drummen om het vliegtuig te nemen en we sluiten met ouderwets gemak onze oudjes op in ontsmette kamers, waar ze mogen huilen zo hard ze maar willen.

Als ik die vrouw was, zou ik zeggen: stop die iPad maar weer weg, ik ga naar vader toe.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234