Dinsdag 09/08/2022
Bart Eeckhout. Beeld DM
Bart Eeckhout.Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

Kritiek op het manke asielbeleid mag de noodopvang van Oekraïense oorlogsvluchtelingen niet overschaduwen

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Bart Eeckhout

Naar schatting 1 miljoen oorlogsvluchtelingen hebben de voorbije week Oekraïne verlaten. Meer mensen zullen volgen. Naar verwachting zullen velen vanuit Polen of andere buurlanden doorreizen naar België en West-Europa. Ze zijn welkom.

De verwachte komst van Oekraïense oorlogsvluchtelingen bezorgt het land wel een gewetensknoop. Advocaten, hulpverleners en activisten die zich voor alle vluchtelingen en kandidaat-asielzoekers de zolen van de schoenen aflopen kijken met bezwaard hart naar het contrast tussen de gastvrije ontvangst voor de Oekraïners en de onwillige, defensieve houding voor alle anderen.

Het contrast is ook groot. Waar voor de ene groep een genereuze #PlekVrij-actie wordt opgezet om logement te vinden bij burgers thuis brachten sommigen uit de andere groep winternachten in de vrieskou op straat door, bij gebrek aan opvang. Waar de ene groep gratis treinvervoer krijgt van de NMBS worden leden van de andere groep soms op politiebevel van de trein gehaald. En in hetzelfde grensgebied waar nu Poolse burgers spontaan hulp aanbieden werd enkele maanden geleden nog een cynisch geopolitiek spel gespeeld met doodvriezende vluchtelingen. Ook nu nog ondervinden gekleurde Oekraïners vaak meer moeite om hulp te krijgen. Dit valt niet goed te praten.

Toch zou het bijzonder jammer zijn mocht het wrange gevoel over het manke reguliere asielbeleid de opvang van Oekraïense oorlogsvluchtelingen overschaduwen. Dit is een noodsituatie. Veiligheid voor gezinnen die in doodsangst hun huis moeten ontvluchten is de meest concrete en tastbare ‘eerste hulp’ die wij Europeanen te bieden hebben.

Het is een gevoelig punt, maar er valt ook wel degelijk een verschil te maken tussen de vluchtelingen uit Oekraïne en uit de rest van de wereld. In Oekraïne hebben we te maken met een nieuwe, nog volop ontbrandende oorlog in een land dat grenst aan de Europese Unie. Het is menselijk en logisch dat voor die vluchtelingen eerst opvang wordt gezocht ‘in eigen regio’ en dat daarbij de normale procedures worden aangepast. Uitzonderlijke situaties vergen een uitzonderlijk beleid.

Dat het Europese asiel- en migratiebeleid rammelt is niet bepaald een origineel inzicht. Toch mag de kritiek op dat beleid de hulp voor oorlogsslachtoffers niet afremmen, ook al omdat die rem juist mee in de kaart speelt van degenen die de mensen in Oekraïne aanvallen. Dat de hulp voor een buurvrouw in nood spontaner opwelt dan voor een verre medemens is een universeel menselijke reactie. Je kunt daar bedenkingen bij hebben, maar de grote verwijten hou je beter voor een andere gelegenheid.

Optimisme is ook een optie. Landen die tot voor kort erg sceptisch stonden over een gemeenschappelijke migratiepolitiek ondervinden nu het voordeel van solidariteit en gedeelde lasten. Dat leermoment kan een geluk worden bij een tragisch groot ongeluk.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234