Dinsdag 07/04/2020

OpinieKris Peeters

Kris Peeters: ‘Dit is het uur van de waarheid voor België’

Beeld Bob Van Mol

Kris Peeters is Europarlementslid voor CD&V.

“Een politiek lichaam dat zijn eigen sterfelijkheid ervaart, maakt zich noodgedwongen los van zijn tijdloze grondslagen”. Dit citaat van Luuk van Middelaar verwijst naar The Machiavellian Moment van schrijver J.G.A. Pocock. Is België nu niet zijn machiavellistisch moment aan het beleven?

We moeten natuurlijk eerst goed begrijpen wat zo’n moment betekent. Met De heerser, een mijlpaal in onze politieke geschiedenis, beschreef Niccolo Machiavelli de mechanismen van de politiek. Voor de tijd van Machiavelli ging men ervan uit dat staten en vorstendommen het eeuwige leven hadden. Dat komt vandaag eigenaardig over, maar ook in het verdrag van Lissabon (2009) ging men er nog steeds van uit dat niemand de Europese Unie ooit zou verlaten. Eens lid van EU, altijd lid, dacht men toen. Er was gewoon weg  geen artikel 50 voorzien.

De Britten hebben ons wakker geschud. Met de brexit krijgen we een brutale bevestiging dat niets voor eeuwig is, ook niet het lidmaatschap van de EU. Vele auteurs leggen het ontstaan van de moderne politiek bij de erkenning van deze eindigheid. Pocock noemt dit dus het machiavellistisch moment: “Het moment waarop de republiek zich realiseerde dat ze oog in oog stond met haar tijdelijkheid en eindigheid, en ze politiek en moreel stand probeerde te houden in een stroom van redeloze gebeurtenissen, die het hele maatschappelijke en politieke systeem leken te ontwrichten en te vernietigen.”

Verantwoordelijkheid en daadkracht

Is dit moment, het uur van de waarheid, nu aangebroken voor de Belgische politiek? Na verschillende staatshervormingen, opeenvolgende crisissen en een stroom van politieke uitspraken als ‘J’en ai marre’ (Paul Magnette) tijdens de onderhandelingen lijkt het erop dat we afstevenen op het einde van België. Sommige partijen hebben dit al jaren als doel en voelen nu hun momentum gekomen. De andere partijen zijn niet bij machte om het tij te keren en beginnen nu ook al openlijk te spreken over ‘een andere aanpak’. Het machiavellistisch moment kan naar het verdwijnen van België leiden, maar het kan ook nog een keerpunt zijn. Dit is ook de overtuiging van Niccolo Machiavelli, die in zijn werken aanzet tot politieke daadkracht en handelen.

Het besef dat België als politiek lichaam kan stoppen te bestaan, moet alle sleutelspelers dan ook inspireren tot het opnemen van verantwoordelijkheid en tot daadkracht.

Men moet beseffen dat onze sociale zekerheid op het Belgisch niveau van essentieel belang is voor alle inwoners in het land en een splitsing ervan niet voor iedereen dezelfde waarborgen zal bieden.

Ook de overheidsfinanciën kunnen maar opgelost worden wanneer alle niveaus in dit land bijdragen om dit op te lossen.

Als de splitsing van België het politiek thema nummer één zou worden, zal dat veel ‘politieke’ tijd en energie vergen. Tijd en energie die we nodig hebben voor de veel andere maatschappelijke uitdagingen. Want hoever zijn we ondertussen gevorderd met onze omslag naar een duurzame samenleving? En hoeveel beter staan we er budgettair voor? Niet ver en niet beter, vrees ik.

Daarbij komt nog dat de Europese Unie voor een zeer beslissende periode staat, waarin België een belangrijke rol kan spelen. Denk maar aan de ‘green deal’,  ‘artificiële intelligentie’ of het hele immigratiepakket. Alle grote politiek-maatschappelijke problemen van België/Vlaanderen/Brussel/Wallonië vragen immers minstens een Europese oplossing. Alleen een lidstaat als België kan (en moet) eensgezind met de deelstaten daarin een rol spelen. Als men vanuit deze wetenschap naar het Belgisch machiavellistisch moment  kijkt, betekent dit dat men niet op de ingeslagen weg kan voortgaan.

Oplossingsgericht

We hebben het nodig dat partijen oplossingsgericht worden. En die moeten niet gelijk welke regering of coalitie smeden.

Een regering die over een aantal essentiële dossiers niet tot een vergelijk komt, dat ook door de deelstaatregeringen mee uitgevoerd kan worden, is maar een kort leven beschoren.

Een coalitie die geen Vlaamse meerderheid omvat, is evenmin aanvaardbaar. Men kan niet zomaar 60 procent van de bevolking negeren die instaat voor 70 procent van het BNP en 80 procent van de export. Pleiten voor een expertenregering is evenzeer fout. De meeste beleidskeuzes die voor ons liggen, zijn belangrijke keuzes die moeilijk te maken vallen zonder democratische legitimiteit. De gevolgen van die keuzes moeten immers gedragen worden door de kiezers.

We hebben daarom nood aan een volwaardige regering van beperkte duur met een beperkt programma en samenstelling. Als die na een beperkte tijd stopt en nieuwe verkiezingen volgen, is meteen op een elegante manier een einde gemaakt aan de domme keuze om alle verkiezingen te laten samenvallen. Het momentum is daar. Onze verantwoordelijkheid ook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234