Vrijdag 21/02/2020

OpinieStijn Bruers

Konijn eten knaagt aan ons geweten

Stijn Bruers.Beeld Tim Dirven

Stijn Bruers is moraalfilosoof.

Het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM) voert vanaf vandaag de campagne ‘Week van het konijn’, ter promotie van konijnenvlees. De naam is wat misleidend gekozen, want in tegenstelling tot de week van het bos, van de bij of van de vrijwilliger, is deze week omgekeerd: ze gaat in tégen de belangen van de doelgroep, in dit geval de konijnen.

De campagne is gefinancierd met steun van de Europese Unie. Dit jaar krijgt de VLAM iets meer dan 11 miljoen euro van Vlaamse en Europese belastingbetalers. Aangezien belastingbetalers meer en meer geven om dierenwelzijn, kunnen we de vraag stellen of dat geld met dergelijke promotiecampagnes wel verantwoord besteed is.

Van de landdieren die gebruikt worden voor voeding, zijn konijnen een recordhouder. Een konijn wordt na 12 weken geslacht. Een portie konijnenvlees van 100 gram, waar een consument een paar minuten van geniet, komt dan overeen met 100 uur gevangenschap van een konijn. Dat is dubbel zo lang als bij een portie kippenvlees of ei, en wel twintig keer langer dan bij een portie varken- en rundvlees. Het promoten van konijnenvlees verhoogt dus het aantal uren gevangenschap van onschuldige voelende wezens. Met gevangenschap bedoel ik een huisvesting van konijnen die ver weg staat van hun natuurlijke omgeving. Net zoals bij mensen en andere dieren, gaat dergelijke gevangenschap bij konijnen gepaard met ongemak, frustratie en stress.

De meeste mensen vinden dierenwelzijn belangrijk, maar zelfs al vinden ze de gevangenschap van het dier maar een klein beetje erg, dan nog kunnen we de vraag stellen of een campagne voor konijnenvlees niet te sterk indruist tegen onze morele waarden. Weegt ons eigen smaakgenot van konijnenvlees gedurende een paar minuten op tegen die extra uren gevangenschap? Dat is twijfelachtig, aangezien we dergelijke gevangenschap niet toewensen voor bijvoorbeeld honden en katten.

Nieuwe smaken

Over smaak gesproken: konijnenvlees wordt gepromoot omdat het ietsje anders smaakt dan ander dierlijk vlees. Maar de laatste jaren zien we een nieuwe wending bij deze redenering. Er zijn namelijk nieuwe vleesvervangers op de markt, diervrije burgers, steaks, worsten en noem maar op. Die nieuwe generatie vleesvervangers zijn qua smaak haast niet meer van de dierlijke varianten te onderscheiden. Uit smaaktests blijken consumenten de diervrije burgers soms zelfs lekkerder te vinden. Diegenen die nu nog beweren dat die diervrije producten toch nog niet voldoende smaken naar de ‘echte’ vleesproducten, kunnen we nu de vraag stellen: smaakt dat konijnenvlees dan wel voldoende naar het echte vlees dat we kennen? Het smaakverschil tussen bijvoorbeeld konijn en kip is mogelijks groter dan het verschil tussen bijvoorbeeld een vegan burger en een varkensvleesburger. Met de nieuwe vleesvervangers in de supermarkten zijn alle konijnenvleesrecepten van de VLAM te veganiseren tot heel lekkere, volledig plantaardige maaltijden: veganistische vol-au-vent, stoofpot of loempia, het is allemaal te vinden op www.evavzw.be/recepten. Misschien proeven ze niet exact zoals de vertrouwde kippenfilet, maar dat geldt ook voor die konijnenrecepten. Dus wat willen we nu echt? Willen we nieuwe smaken? Waarom dan geen veganistische producten? Of willen we de vertrouwde smaken? Waarom dan konijn? Maar vooral: willen we extra gevangenschap van dieren?

“Lekker van bij ons” is de slogan waarmee de VLAM uitpakt om lokale producten zoals konijnenvlees te promoten. Maar misschien moeten we eerst afvragen wie we laten behoren tot “ons”. Mensen die konijnen als huisdier hebben, zullen beamen dat konijnen bewuste, voelende wezens zijn, met eigen persoonlijke ervaringen en voorkeuren. Op vlak van persoonlijkheid en het ontwikkelen van interpersoonlijke, emotionele banden met anderen, zijn konijnen, kippen en andere veedieren niet minder dan bijvoorbeeld honden, katten en peuters. Waarom zouden konijnen dan niet tot “ons” behoren? Mogen we naar willekeur anderen uitsluiten en niet tot onze groep rekenen, louter omdat we die anderen lekker vinden? Er is een kans dat we ook konijnen moeten rekenen tot onze gemeenschap, en dan klinkt de slogan van de VLAM wel erg wrang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234