Zaterdag 03/12/2022
null Beeld DM
Beeld DM

De gedachteTine Peeters

Komt er opnieuw een ondergrondse spoorlijn die vrouwen helpt van staten waar abortus verboden is naar staten waar die ingreep wel kan?

Tine Peeters is journalist.

Tine Peeters

De ondergrondse spoorweg (The Underground Railroad, 2016), het gelauwerde boek van Colson Whitehead, beschrijft hoe hoofdpersonage Cora via geheime spoorlijnen en stations diep onder de grond vlucht vanaf een katoenplantage in het zuiden van de Verenigde Staten naar staten in het noorden waar de slavernij niet meer geldt.

In de negentiende eeuw bestond er effectief een clandestien netwerk – met vluchtroutes en onderduikadressen – dat mensen hielp die de slavernij ontvluchtten. Ook toen al kreeg dit netwerk de naam ‘de ondergrondse spoorlijn’. Wie deze ‘weglopers’ toen hielp ontsnappen en doorreizen, riskeerde vaak zware straffen.

Pagina na pagina maakt het boek duidelijk hoe immens verdeeld de Verenigde Staten in die tijd waren. Noordelijke en zuidelijke staten hadden hun eigen wetten over de slavernij, die president Lincoln uiteindelijk in december 1865 na de Amerikaanse Burgeroorlog afschafte.

De parallel met de huidige verdeeldheid in Noord-Amerika omtrent de abortuswetten is snel getrokken. In Indiana tekende de Republikeinse gouverneur vrijdagavond een wet die vrouwen verbiedt nog abortus te plegen, tenzij bij verkrachting of incest of levensgevaar.

Een tiental andere staten had zijn strengere wetgeving al klaar voor het Hooggerechtshof zijn vonnis uitbracht. Het conservatieve Kansas draaide vorige week net de andere kant op; daar stemde de bevolking onverwacht tegen een vernietiging van het recht op abortus.

Zal er nu, zoals in de decennia voor de algemene afschaffing op de slavernij, een even wijdvertakte ‘spoorweg’ komen in de Verenigde Staten? Een netwerk dat vrouwen helpt van staten waar abortus verboden is naar staten waar die ingreep wel kan? Zouden er ook straffen komen voor vrouwen die hun eigen staat verlaten voor een abortus omdat die daar illegaal is? Analisten waarschuwen dat dit best mogelijk is. “Er is geen garantie dat een agressieve procureur de wet zo ruim mogelijk zal toepassen”, waarschuwde The New York Times al eind juni.

Even waarschijnlijk lijkt het dat de personen die deze vrouwen helpen – zoals de mensen die haar naar een andere staat brengen of de dokters, vroedvrouwen of verplegers die haar advies geven – vervolging riskeren. In Texas en Oklahoma passeerden al wetten die toestaan dat burgers andere burgers aanklagen die abortussen uitvoeren of die vrouwen helpen een abortus te krijgen.

President Joe Biden vaardigde afgelopen woensdag een nationaal decreet uit dat het ministerie van Volksgezondheid oproept actie te ondernemen om vrouwen (financieel) te helpen die naar een andere staat moeten reizen voor een abortus. Het decreet vraagt ook dat de overheidsdiensten gezondheidswerkers bijstaan zodat ze beter wijs geraken uit alle verwarrende regels over abortus.

Het decreet klinkt mooi en is vast goedbedoeld, maar in de realiteit heeft het Witte Huis weinig macht om in deze materie tussen te komen. “Okay folks, we hebben veel werk te doen”, besloot Biden nadat hij het decreet had bekendgemaakt. Maar niet hij of zijn regering zal het meeste werk kunnen en moeten verzetten. Wel de mensen die de nieuwe ondergrondse spoorlijn zullen uitbaten, ditmaal voor vrouwen die ongewenst of ongepland zwanger zijn.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234