Maandag 18/11/2019

Opinie

Klimaatverandering heeft minder ijsberen en meer daadkracht nodig

"Steeds meer beelden van verdrinkende ijsberen werken niet. Steeds meer dikke truien ook allang niet meer." Beeld AP

Meyrem Almaci is voorzitter van Groen.

2014 was het warmste jaar ooit. Veertien van de vijftien warmste jaren zijn in deze eeuw gevallen. Voor de eerste keer in miljoenen jaren is de drempel van 400 ppm (parts per million) CO2 in de lucht overschreden. Als er niet gauw iets verandert, dreigt onze planeet op te warmen met meer dan vier graden Celsius. Vandaag is het kwik al met een procent gestegen.

Abstracte titels, naakte gegevens, wetenschappelijke parameters. Op zich zeggen die cijfers niets, maar de concrete gevolgen laten zich wel duidelijk voelen. De eerste klimaatdoden zijn gevallen, miljoenen mensen vluchten voor overstromingen en droogte. Het is een verhaal van smeltende ijskappen, eenzame ijsberen op ijsschotsen die nu al dolfijnen eten, van moetens.

Dit is het verhaal dat we al dertig jaar horen. De verontrustende feiten en cijfers zetten duidelijk niet aan tot actie. De vraag is dus: vertellen we het verhaal wel op de juiste manier?

Bij wijze van provocatie: de klimaatverandering heeft minder ijsberen nodig en meer daadkracht. Minder dramatische iconen maar meer actie. En dat kan. Niet door de problematiek te ontkennen of minimaliseren, niet door cynisch te worden en te geloven dat alles toch al om zeep is, niet door goedbedoelde maar betuttelende initiatieven die alle verantwoordelijkheid bij de individuele burgers leggen.

Een decennium geleden deed ik enthousiast mee aan de dikke truiendag. Tien jaar en twee kinderen later doe ik samen met mijn kinderen nog steeds mee, maar die dikke truien beginnen stilaan toch wat onaangenaam te kriebelen.

Meyrem Almaci. Beeld BELGA

Jazeker, het zijn goede sensibiliseringsinitiatieven. Vraag is alleen: kunnen we na tien jaar niet meer doen dan onze kinderen inprenten dat het klimaat redden gepaard gaat met hun individueel comfortverlies? Dat zij in een koude klas moeten flink zijn omdat wij nalaten massaal hun schoolgebouwen te isoleren? Na tien jaar zijn er toch veel positievere verhalen te vertellen voor onze kinderen. Van passiefscholen die zelf hun energie opwekken, of led-verlichting die amper verbruikt. Dat is het verhaal dat we - niet stilaan, maar wel nu meteen - aan onze kinderen verplicht zijn. Het verhaal over de positieve veranderingen die we in het dagelijks leven van jong en oud kunnen en moeten realiseren.

De omvang van de klimaatverandering maakt dat we moeten handelen als een geheel. Sensibiliseringscampagnes die de verantwoordelijkheid bij het individu leggen, werken enkel als ze ook deel uitmaken van een breder en stimulerend beleid. Omdat ook het probleem omvangrijk is. Steeds meer beelden van verdrinkende ijsberen werken niet. Steeds meer dikke truien ook allang niet meer. We kunnen dit meerkoppig probleem enkel tackelen door duidelijk te maken dat er nu eindelijk haalbare maar ook ambitieuze maatregelen moeten genomen worden door onze ministers. Door voluit in te zetten op de technologie en de zakenmodellen van de toekomst. Door duidelijk te tonen dat maatregelen voor het klimaat een positief effect hebben op ons leven. Dat ze onze economie competitiever maken en jobs creëren. Dat ze zorgt voor stabiliteit en minder conflicten wereldwijd. De manier waarop we praten over klimaatverandering moet meer hoop en perspectief uitdragen. De oplossingen zijn niet alleen nodig, maar ook haalbaar. Beter nog: ze bestaan al.

Of het nu gaat over energie, mobiliteit, voeding of economie, op al deze fronten is wereldwijd een gigantische innovatie bezig. Van batterijen voor thuisopslag van zelf opgewekte duurzame energie, tot ticketautomaten die blikjes recycleren en je zo een korting geven op je openbaar vervoerbewijs. Van zonnefietspaden in Krommenie tot 'zonneverf' op staal. Van de deeleconomie tot circulaire economie, met textielbedrijven en printfabrieken met nauwelijks waterverbruik, tot het terugdringen van de wereldwijde voedselverspilling.

Het is hoog tijd deze oplossingen te omarmen en rigoureus te kiezen voor de oplossing van de toekomst. Voor ons levenscomfort, voor meer jobs, en voor een aangenaam klimaat. Het kan. En daarom alleen al moet het. Daarvoor moeten onze ministers en conservatieve regeringen wel dringend uit hun collectieve apathie. Het investeren in al deze domeinen is geen blind avontuur, maar een gigantische opportuniteit. Een nieuw beleid, waarbij de klemtoon ligt op duurzaamheid, zou getuigen van politieke moed.

Want het is niet de angst bij de burger die het politieke debat immobiliseert. De burger is waar mogelijk allang aan de slag met eigen huis, buurt en plein. Burgers stellen terecht vast dat hun leiders niet volgen, hen niet inspireren.

Het is de angst bij de politieke leiders en bewindvoerders voor echte verandering die het debat gijzelt en stokken in de wielen blijft steken. Angst om de oude dogma's te verlaten en de lobby van de fossiele energie teleur te stellen. Dat net deze leiders zich, in het licht van de harde statistieken over de kimaatverandering, door die angst laten leiden is onvergeeflijk. Als groene partij zullen wij hen alvast geen excuus laten en alternatief na alternatief presenteren. Omdat klimaatverandering niet meer ijsberen, maar meer daadkrachtige politici nodig heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234